Poziom ołowiu w atmosferze Londynu drastycznie spadł, odkąd dodatki ołowiu w benzynie zostały wycofane i obecnie spełniają cele Wielkiej Brytanii w zakresie jakości powietrza. Jednak pomimo tego spadku, według najnowszych badań, cząstki unoszące się w londyńskim powietrzu są nadal wysoce wzbogacone w ołów w porównaniu z naturalnymi poziomami tła.

Poziom ołowiu w londyńskim powietrzu drastycznie spadł, odkąd dodatki ołowiu w benzynie zostały wycofane i obecnie spełniają cele Wielkiej Brytanii w zakresie jakości powietrza. 

Badania wykazały, że aż do 40 proc. ołowiu w cząsteczkach unoszących się obecnie w powietrzu pochodzi ze spuścizny pozostawionej przez używanie benzyny ołowiowej. Naukowcy twierdzą, że podkreśla to długoterminową trwałość zanieczyszczeń środowiska, wprowadzanych przez działalność człowieka.

– Ołów pochodzący z ropy naftowej zdeponowany kilkadziesiąt lat temu pozostaje ważnym zanieczyszczeniem w Londynie. Pomimo zakazu stosowania benzyny ołowiowej, ołów jest nadal obecny w londyńskim powietrzu ponad 20 lat później – komentuje dr Eléonore Resongles, kierownik zespołu badawczego z Departamentu Nauk o Ziemi i Inżynierii Imperial.

Naukowcy porównali skład chemiczny i izotopowy pyłu zawieszonego w powietrzu z próbkami pyłu drogowego i miejskiej gleby, co potwierdziło rolę resuspensji pyłu (przyp. red. ruch/podrywanie cząsteczek stałych z podłoża np. poprzez wiatr) skażonego benzyną ołowiową we współczesnym utrzymywaniu się ołowiu w Londynie.

Ołów pochodzący z benzyny ołowiowej, który raz osiadł w środowisku, jest stale ponownie zawieszany w powietrzu przez wiatr czy ruch drogowy.

Badacze podkreślają to potencjalne zagrożenie, które uzasadnia dalsze badania nad jego wpływem na zdrowie londyńczyków, ponieważ pomimo celów dotyczących jakości powietrza nie ma „bezpiecznego” progu dla ołowiu u ludzi.

– Długotrwała ekspozycja nawet na niskie stężenia ołowiu, może niekorzystnie wpływać na zdrowie – dodaje badacz.

Niezdrowe ołowiane dziedzictwo

Ołów był używany na w różnych gałęziach przemysłu, na różne sposoby, od benzyny, baterii, stopów i lutów, po rury czy malowanie domów i budynków. Do 1999 roku benzyna ołowiowa pozostawała głównym źródłem emisji ołowiu do atmosfery w Wielkiej Brytanii. Dodatku tego pierwiastka zaprzestano w większości krajów na całym świecie, ze względu na dowody świadczące o bardzo szkodliwym wpływie na zdrowie. Powoduje on szereg problemów, m.in.: problemy neurorozwojowe u dzieci oraz problemy sercowo-naczyniowe, nerkowe czy rozrodcze.

W badaniu, w którym wzięli udział naukowcy z francuskiego Narodowego Instytutu Badawczego ds. Zrównoważonego Rozwoju i Uniwersytetu Princeton we współpracy z Uniwersytetem w Birmingham, Niemiecką Służbą Meteorologiczną i Uniwersytetem Króla Abdulaziz, zmierzono stężenia ołowiu i jego skład izotopowy w dwóch londyńskich lokalizacjach w latach 2014-2018, przed porównaniem ich z wcześniejszymi danymi z lat 60., 70., 90. i 2010 roku.

Stężenia nadal wysokie i szkodliwe 

Naukowcy pobrali osiemnaście próbek cząstek unoszących się w powietrzu na poziomie ulicy w Marylebone latem 2018 roku i 20 próbek na dachu budynku kampusu Imperial w South Kensington w latach 2014-2018 z wysokości 24 metrów. 

 Porównując z danymi historycznymi skład izotopowy cząstek powietrza w Londynie, odkryli, że źródła ołowiu pozostały niezmienione w ciągu ostatniej dekady. Potwierdzili  również, że skład cząstek powietrza był podobny do sygnatury gleby i pyłu drogowego, co prowadzi do sugestii, że ponowne zawieszenie pyłu zawierającego ołów, spowodowane wiatrem i ruchem pojazdów, jest obecnie ważnym źródłem ołowiu.

W latach 80. średnie roczne stężenie ołowiu w powietrzu w centrum Londynu spadło z 500-600 ng/m3 powietrza do około 300 ng/m3, a następnie spadło do około 20 ng/m3 w 2000 roku. Średnio 8 ng/m3 powietrza latem 2018 roku na drodze Marylebone.

– Kiedyś w powietrzu krążyło dużo ołowiu, ale poziom spadł dramatycznie, gdy benzyna ołowiowa została wycofana. Skład izotopów od tego czasu sugeruje, że ołów w powietrzu, glebie i pyle utrzymuje się na poziomach tła, co może okazać się problemem dla zdrowia – skomentował, profesor Dominik Weiss.

– Nasze odkrycia podkreślają potrzebę dogłębnego zbadania poziomu ołowiu we krwi u londyńczyków, tak jak ostatnio zrobiono to w Stanach Zjednoczonych. Ołów wyemitowany przed 1999 rokiem, znacząco przyczynia się do ogólnego obciążenia społeczeństwa, więc musimy starać się dalej zmniejszać ilość tego pierwiastka. Wyniki z badań przeprowadzonych w Londynie są zgodne z wynikami podobnych badań, które przeprowadziliśmy w Sao Paolo w Brazylii i rodzą pytania dotyczące długoterminowego zanieczyszczenia ołowiem w innych megamiastach na całym świecie – dodaje.

Zmiany

Naukowcy twierdzą, że jeśli obecne poziomy okażą się szkodliwe, należy podjąć działania ukierunkowane na źródła ołowiu w glebie i na drogach.

Możliwe środki mające na celu obniżenie poziomu ołowiu obejmują min. pokrywanie skażonych gleb miejskich świeżą glebą. Takie działania miały miejsce w Nowym Orleanie, a ich efektem było skuteczne zmniejszenie poziomu ołowiu we krwi. 

– Ołów w powietrzu w Londynie, osiągnął poziom, który jest trudny do zniwelowania za pomocą obecnych środków politycznych. Potrzebne są dalsze badania, aby zidentyfikować wpływ obecnych stężeń– nawet jeśli spełniają one cele dotyczące jakości powietrza – na zdrowie i znalezienia najlepszego sposobu na trwałe pozbycie się zanieczyszczenia – kwituje dr Resongles.