Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska podjął wyzwanie opracowania regionalnej strategii energetycznej. Dokument, przyjęty przez Zarząd Województwa Dolnośląskiego Uchwałą nr 5662/VI/22 z dnia 19 lipca 2022 r., zatytułowany „Strategia Energetyczna Dolnego Śląska – kierunków wsparcia sektora energetycznego oraz prognozy oddziaływania na środowisko”, został właśnie poddany konsultacjom społecznym.

Analizy i strategie unijne wskazujące osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r. wyznaczają kierunek dla państw członkowskich, które zobowiązane są dostosować cele krajowe do wspólnotowego. Działania państw w zakresie energii i klimatu muszą się opierać na synergii pomiędzy politykami wyrażonymi w strategiach długoterminowych i prawem. W odpowiedzi na wyzwania postawione przez Unię Europejską powstały w Polsce dwa dokumenty: „Krajowy plan na rzecz energii i klimatu 2021-2030” (KPEiK 2030) opracowany w 2019 r. oraz „Polityka energetyczna Polski 2040” (PEP 2040) przyjęta przez Radę Ministrów w 2021 r., dla której w marcu 2022 r. przyjęto założenia do aktualizacji. Niezależnie od zamierzonych postępów transformacji energetycznej na
szczeblu krajowym województwo dolnośląskie powinno dążyć do uzyskania neutralności klimatycznej do 2050 roku.

„Strategia energetyczna Dolnego Śląska – kierunki wsparcia sektora energetycznego” nawiązuje do globalnych wyzwań związanych z ochroną klimatu i transformacją energetyczną cywilizacji. Ponadto niniejszy regionalny dokument wpisuje się w realizację celów wynikających z unijnych i krajowych
dokumentów w dziedzinie energii i klimatu.

Aktualne wyzwania i konieczność podjęcia działań skoncentrowanych na transformacji energetycznej
wymagają prowadzenia regionalnej polityki rozwoju w oparciu o:
1) uznanie prymatu działań w zakresie osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r.,
2) realizację celów polityki klimatyczno-energetycznej Unii Europejskiej,
3) zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego regionu,
4) kształtowanie regionalnej infrastruktury energetycznej uwzględniającej dynamiczny rozwój
odnawialnych źródeł energii,
5) wzmacnianie współpracy transgranicznej,
6) racjonalne i odpowiedzialne wykorzystanie środków finansowych na transformację energetyczną.

„Strategia Energetyczna Dolnego Śląska – kierunki wsparcia sektora energetycznego” identyfikuje obszary wsparcia w procesie transformacji energetycznej oraz wspomaga realizację celów unijnych i krajowych w tym zakresie. Dokument określa kierunki działań oraz wytyczne, które powinny umożliwić osiągnięcie neutralności klimatycznej regionu do 2050 r. Realizacja kierunków zawartych w Strategii Energetycznej Dolnego Śląska, odbywać się będzie poprzez działania różnych podmiotów z wykorzystaniem dostępnych źródeł finansowania m.in. w ramach odpowiednich dokumentów programowych.

Strategia energetyczna Dolnego Śląska powinna umożliwiać aktywne inicjowanie i wspieranie rozwoju systemu opartego na regionalnych i lokalnych źródłach energii wraz z rozwiązaniami do jej magazynowania. W najbliższej dekadzie, z uwagi na wysoki udział węgla w strukturze paliwowej krajowej energetyki, będzie miał miejsce znaczący wzrost zarówno cen energii elektrycznej jak i ciepła. Wynika to przede wszystkim z wysokich cen uprawnień do emisji CO2 braku wcześniejszych inwestycji w nowoczesne, niskoemisyjne źródła energii.

Głównym celem strategicznym dla województwa będzie realizacja programu DOLNY ŚLĄSK 2050 - REGIONEM NEUTRALNYM KLIMATYCZNIE. Cel strategiczny zostanie osiągnięty poprzez realizację celów operacyjnych i jest ukierunkowany na działania związane z redukcją emisji gazów cieplarnianych, przede wszystkim dwutlenku węgla (CO2). Głównym narzędziem do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. jest transformacja energetyczna oparta przede wszystkim na dekarbonizacji sektora energetycznego, a także jego decentralizacji i digitalizacji.

Wizja funkcjonowania energetyki w regionie dolnego śląska do 2050 r. opiera się na wyznaczonych kierunkach polityki unijnej i uwzględnia przede wszystkim realizację celu neutralności klimatycznej. Zakłada ona:
• odejście od wykorzystania paliw kopalnych w produkcji energii elektrycznej i wytwarzaniu ciepła oraz chłodu,
• redukcję emisji CO2 na poziomie 80% - 95% w stosunku do emisji w latach 90-tych XX w.20,
• osiągnięcie udziału OZE na poziomie 70% w ogólnej produkcji energii oraz 97% w produkcji energii elektrycznej,
• ciągłą poprawę efektywności energetycznej w budownictwie, transporcie i sektorze energetycznym oraz organizację przestrzeni zapewniającą redukcję zużycia energii,
• promowanie elektroprosumeryzmu,
• pełną elektromobilność,
• wykorzystanie energii elektrycznej z OZE we wszystkich obszarach działalności gospodarczej i życia mieszkańców,
• uzyskanie bezpieczeństwa dostaw energii opartych na technologiach jej przemysłowego magazynowania,
• wykorzystanie innowacyjnych technologii, w tym udziału „zielonego” wodoru na poziomie 13-14%, zgodnie ze Strategią wodorową UE

– Powstał ambitny dokument wychodzący naprzeciw pilnym potrzebom wyznaczenia kierunków wsparcia sektora energetycznego. Zdiagnozowano w nim dobrze zachodzące zmiany klimatyczne i ich wpływ na społeczeństwo i gospodarkę. Pokazano, że przyjęte przez UE cele redukcji emisji gazów cieplarnianych mogą zapobiec zagrożeniom klimatycznym i zagwarantować wszystkim dostęp do bezpiecznej, zrównoważonej i taniej energii. Transformacja energetyczna obejmująca pięć wymiarów unii energetycznej: bezpieczeństwo energetyczne, wewnętrzny rynek energii, efektywność energetyczna, obniżenie emisyjności oraz badania naukowe i innowacje, stanowi podstawę Strategii energetycznej Dolnego Śląska. Należy się zgodzić, że wizja funkcjonowania energetyki w regionie do 2050 r. opierająca się na wyznaczonych kierunkach polityki unijnej i uwzględniająca realizację celu neutralności klimatycznej jest niezwykle atrakcyjna dla mieszkańców dolnego Śląska. Przyjęte cele odejścia od wykorzystania paliw kopalnych w produkcji energii elektrycznej i wytwarzaniu ciepła oraz chłodu, redukcji emisji CO2 na poziomie 80% - 95% w stosunku do emisji w latach 90-tych XX w.20, osiągnięcie udziału OZE na poziomie 70% w ogólnej produkcji energii oraz 97% w produkcji energii elektrycznej, oraz ciągłej poprawy efektywności energetycznej w budownictwie, transporcie i sektorze energetycznym powinny być wzorem dla innych województw podejmujących trud transformacji energetycznej – komentuje wiceprezes Dolnośląskiej Doliny Wodorowej dr Andrzej Węgrzyn.

Konsultacje projektu Strategii Energetycznej Dolnego Śląska trwają do 17 września: bip.dolnyslask.pl