Ponad połowa Polaków pozbywa się oleju spożywczego w sposób szkodliwy dla środowiska, tj. wylewa go do zlewu lub pojemnika na odpady zmieszane - wynika z opublikowanego w czwartek badania. Tylko 17 proc. badanych oddaje zużyty olej do PSZOK-u lub olejomatu.

Jak przekazała podczas konferencji podsumowującej wyniki badania wiceprezes firmy EMKA Oil, inicjatorka projektu Olejomaty Małgorzata Rdest, 29 proc. Polaków przyznało, że wylewa olej po smażeniu do zlewu lub toalety, 22 proc. wylewa go do pojemnika na odpady zmieszane, a kolejne 12 proc. respondentów wyciera tłuszcz papierem, który następnie wyrzuca do pojemnika na papier.

Wyniki badania

W sposób przyjazny dla środowiska oleju pozbywa się tylko 17 proc. respondentów, z których 12 proc. zawozi wykorzystany olej do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK-u), a 5 proc. korzysta z olejomatów, czyli urządzeń do zbiórki takiego oleju.

Pozostałe 8 proc. zaznaczyło odpowiedź "inne", a 13 proc. stwierdziło, że nie wie, co w ich domach robi się ze zużytym olejem.

"Każda inna forma - poza oddaniem oleju do PSZOK-u czy korzystaniem z olejomatu - jest drobną katastrofą. I środowiskową i bardzo kosztotwórczą dla jednostek samorządu terytorialnego. (...) W efekcie to właśnie miejskie spółki, miejskie gospodarstwa komunalne muszą uporać się z problemem oczyszczenia, pozbycia się tego odpadu czy zmierzyć się z kosztem napraw sieci kanalizacji miejskich" - wyjaśniła Rdest.

Ile osób korzysta z olejomatów?

Z badania wynika również, że 76 proc. ankietowanych nigdy nie słyszała o olejomatach, a 14 proc. wie, czym są, ale z nich nie korzystała. Pozostałe 10 proc. skorzystało z takiej maszyny przynajmniej raz. Zdecydowana większość, bo 79 proc. badanych skorzystałoby z takiego urządzenia, jeśli pojawiłoby się w ich okolicy. Ponadto 71 proc. uczestników badania stwierdziło, że do oddawania zużytego oleju do recyklingu zachęciłaby ich dostępność olejomatów w pobliżu.

Na pytanie, czy odpowiednie gospodarowanie zużytym olejem spożywczym ma pozytywny wpływ na środowisko, twierdząco odpowiedziało 84 proc. ankietowanych. Przeciwnego zdania było 5 proc. Z badania wynika również, że udziałem w lokalnej inicjatywie promującej recykling oleju zainteresowanych byłoby 60 proc. Polaków.

Cytowana w raporcie opisującym badanie dr hab. Ewelina Szczech-Pietkiewicz ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie wskazała, że gospodarka obiegu zamkniętego wymaga odpowiednich technologii po stronie producentów i zmiany codziennych nawyków konsumentów. "W tym kontekście najmłodsze pokolenia mają szansę stać się naturalnymi ambasadorami tej zmiany – pod warunkiem, że dostaną do ręki proste, intuicyjne narzędzia" - oceniła.

Egologiczne chęci

Burmistrz Sochaczewa Daniel Kamil Janiak przekazał z kolei, że mieszkańcy jego miasta wskazywali, że chcą działać bardziej ekologicznie, ale nie wiedzą jak. Dodał, że od czasu uruchomienia olejomatów samorząd obserwuje wzrost zainteresowania selektywną zbiórką nie tylko jeśli chodzi o olej, ale i w innych obszarach. "Dla nas, jako samorządu, to również ważny krok w stronę osiągania wymaganych poziomów recyklingu" - powiedział.

W ramach projektu Olejomaty w Polsce postawiono do tej pory 70 maszyn do zbiórki oleju w 45 miastach. Zebrany w urządzeniach olej trafia do recyklingu. Może zostać przerobiony na biopaliwo, świece lub środki czystości.

Gdzie oddać olej?

Na stronie urzędu miasta Warszawy dotyczącej zasad segregacji odpadów wskazano, że zużyty olej spożywczy należy oddać do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych lub mobilnego PSZOK-u. "Olej ze smażenia zbieraj do słoika i oddaj go potem do PSZOK-u. Pamiętaj, sedes to nie kosz na śmieci! Nie wylewaj do niego oleju, ponieważ zapycha kanalizację" - napisano. Zgodnie z informacjami zawartymi na stronie, oleju jadalnego nie można wylewać do bioodpadów. Jak przekazano z kolei na stronie resortu klimatu, nie powinno się go też wylewać do tzw. odpadów "zielonych", czyli bioodpadów ogrodowych.

Badanie na zlecenie projektu Olejomaty przeprowadzono na Ogólnopolskim Panelu Badawczym Ariadna na reprezentatywnej grupie 1129 Polaków w wieku od 18 lat wzwyż w dniach 30 kwietnia - 3 maja 2025 r.

bpk/ malk/

Fot. Depositphotos