Polska to my. Wszyscy jesteśmy jej częścią. Wszyscy solidarnie odpowiadamy też za jakość życia w naszych miastach. Szczególną troskę powinniśmy wykazywać o jakość powietrza, którym oddychamy.

Na Śląsku jak w soczewce skupia się problem smogu i zanieczyszczeń powietrza, który dotyczy całej Polski. Według różnych rankingów nasz kraj przoduje w Unii Europejskiej w zanieczyszczeniu powietrza. Wśród miast mających problem ze smogiem są też miasta w województwie śląskim, takie jak: Żywiec, Wodzisław Śląski oraz Tarnowskie Góry.

Oceny jakości powietrza na terenie województwa śląskiego, dokonywane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach, wielokrotnie wskazywały na przekroczenie dopuszczalnych norm dla pyłów zawieszonych PM10 i PM2,5 oraz dla stężeń rakotwórczego benzoapirenu.

Dostęp do czystego powietrza powinien być codziennością, a nie dobrem luksusowym. O tę codzienność musimy jednak zawalczyć dziś razem. Dbać o nią każdego dnia. Wspierać każdą oddolną inicjatywę, która pozwoli nam zbudować coś większego. Być może nie zobaczymy efektu walki o czyste powietrze. Z pewnością natomiast ten efekt odczujemy.

Dzisiaj to właśnie śląskie miasta dają sygnał do walki o czyste powietrze w całej Polsce. Jest nim wspólna kampania pod egidą trzech miast z województwa śląskiego: Żywca, Wodzisławia Śląskiego oraz Tarnowskich Gór, pod wspólnym hasłem #OddechDlaPolski.

Burmistrzowie Żywca (Antoni Szlagor) i Tarnowskich Gór (Arkadiusz Czech) oraz Prezydent Wodzisławia Śląskiego (Mieczysław Kieca), uruchamiają w swojej przestrzeni miejskiej inicjatywy, których wspólnym mianownikiem jest troska o czystsze powietrze. Ich inicjatywę Patronatem Honorowym objął Marszałek Województwa Śląskiego.

Na rynkach w Żywcu, Wodzisławiu Śląskim i Tarnowskich Górach, wkrótce staną „zielone ściany”, pokryte roślinnością pochłaniającą szkodliwe związki w powietrzu. Każdy mieszkaniec będzie mógł też zawiesić na nich swoją roślinę, by w ten sposób symbolicznie przyczynić się do poprawy jakości powietrza. Mieszkańcy będą mogli również skorzystać z darmowych badań spirometrycznych i porad medycznych.

Rolą polityków jest przede wszystkim służyć swoim wyborcom: dlatego w obszarze decyzji politycznych burmistrzów Żywca, Tarnowskich Gór oraz prezydenta Wodzisławia Śląskiego znajdą się m.in. wsparcie w uzyskaniu dofinansowania z UE do wymiany ogrzewania centralnego na alternatywne źródła energii w gospodarstwach domowych czy utworzenie w niektórych miastach stref wolnych od papierosów.

Zanieczyszczenie powietrza zalicza się dzisiaj do największych zagrożeń cywilizacyjnych i wyzwań dla zdrowia publicznego. Pogarszają nie tylko ogólną jakość życia w mieście, lecz również negatywnie wpływają na jakość życia każdego mieszkańca, powodując szereg chorób układu oddechowego.

Zgodnie z raportem Najwyższej Izby Kontroli, wskutek chorób spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza w Polsce co roku umiera przedwcześnie około 40 tys. osób. Dwukrotnie więcej, bo 80 tys. osób, zabija w naszym kraju dym papierosowy, przy czym aż 14 mln narażonych jest na bierne wdychanie takiego dymu, gdy np. sąsiad pali papierosy na balkonie. Smog co roku zabija 10-krotnie więcej Polek i Polaków, niż ginie ich w wypadkach samochodowych. Same spaliny samochodowe znacząco przyczyniają się też do pogorszenia jakości powietrza w polskich miastach. Tym bardziej, że Polacy jeżdżą jednymi z najstarszych aut w Unii Europejskiej: wiek co trzeciego auta przekracza 20 lat. Kontrola NIK wykazała, że co czwarte auto przekracza limit emisji pyłów PM, a co drugie – limit emisji tlenku węgla.

Każdy mieszkaniec miasta może przyczynić się do polepszenia jakości powietrza, którym wszyscy oddychamy. Nawet jeśli całkowite wyeliminowanie zagrożeń jest niemożliwe, zawsze można zmniejszać ich negatywne skutki dla środowiska, miasta i zdrowia jego mieszkańców. Drobne zmiany mają znaczenie i są zaczątkiem większych zmian. Zamiast palić węglem w piecu najlepiej korzystać z alternatywnego systemu ogrzewania, takiego jak pompa ciepła – a jeśli to zbyt kosztowne, można stosować paliwa o niższej emisyjności dymu. Zamiast palić papierosy i wdychać dym, najlepiej rzucić nałóg – a jeśli to zbyt trudne, wybierać możliwie mniej szkodliwe zamienniki do papierosów, takie jak produkty bezdymne: saszetki z nikotyną, podgrzewacze tytoniu czy e-papierosy. Zamiast korzystać z samochodu przy każdej okazji – można przesiąść się na komunikację miejską lub na rower – a jeśli to zbyt trudne, dojeżdżać samochodem tylko do kluczowych węzłów komunikacyjnych.

Każdy, nawet najdrobniejszy krok w kierunku poprawy jakości powietrza, którym wspólnie oddychamy, ma znaczenie. Jest krokiem w stronę miasta, w którym każdy może wziąć oddech pełną piersią.

Samorządowcy, lokalni aktywiści i przede wszystkim mieszkańcy – to od nas wszystkich i od naszej współpracy dzisiaj zależy to, jakim powietrzem jutro będą oddychały nasze dzieci.

Więcej o inicjatywie #OddechDlaPolski można przeczytać na stronie: www.oddechdlapolski.pl