Sprawująca prezydencję w UE Dania zaplanowała dodatkowe posiedzenie ministrów środowiska, na którym może dojść do głosowania w sprawie celu klimatycznego na 2040 r. - dowiedziała się PAP z dwóch źródeł dyplomatycznych. Chodzi o to, by UE była gotowa z nowymi zobowiązaniami na szczyt COP30 w Brazylii.

Pierwotnie do głosowania państw członkowskich nad nowym celem klimatycznym miało dojść na posiedzeniu we wrześniu, ale nie zgodziło się na to 11 krajów. Polska wraz z Francją, Niemcami i Włochami, które zabiegały o odroczenie, chciała, by najpierw ta kwestia trafiła na najwyższy polityczny szczebel w UE - posiedzenie Rady Europejskiej (szefowie państw i rządów). Jej przewodniczący Antonio Costa zapowiedział, że klimat będzie tematem szczytu UE 23 października w Brukseli.

Według unijnego źródła debata przywódców o klimacie nie będzie dotyczyła jednak samego celu na 2040 r., lecz sposobu, w jaki UE ma osiągnąć swoje cele klimatyczne, w tym ten nowy, na 2040 r. - Myślę, że jest zupełnie jasne, że atmosfera wokół polityki klimatycznej zmieniła się w ciągu ostatnich dwóch lat. Prezydent Costa jest zdania, że przywódcy potrzebują szczerej i otwartej debaty na temat tego, jak osiągnąć cele klimatyczne - powiedział korespondentom wysoki rangą urzędnik unijny.

Jak jednak dodał, Rada Europejska nie może zastąpić Rady UE w ustalaniu celu na 2040 r. Rada UE, w której państwa członkowskie reprezentują ministrowie, podejmuje decyzje większością kwalifikowaną, co oznacza, że „za” musi być 15 krajów stanowiących co najmniej 65 proc. ludności. Tymczasem decyzje w Radzie Europejskiej zapadają jednomyślnie.

Dyplomata jednego z krajów UE uważa, że klimat będzie najtrudniejszą kwestią do omówienia na szczycie 23 października w Brukseli. - Costa zapowiedział, że nie będziemy ustalać celu na szczycie, ale jest jeszcze sporo czasu, więc pojawi się pytanie, na ile jest to wiarygodne - zaznaczył. - Duńczycy przed ENVI (posiedzeniem ministrów ds. klimatu - PAP) we wrześniu byli przekonani, że jest większość kwalifikowana dla celu i byli zdziwieni, że to się nie udało - podkreślił dyplomata.

Zgodnie z obecnym planem klimat ma być dyskutowany na szczycie w punkcie dotyczącym konkurencyjności, a wnioski z debaty mają mieć charakter nieformalnych wskazówek. Jak podało źródło, wpisuje się to w nowe podejście UE, w którym polityka klimatyczna ma być realizowana „bez utrudniania życia przedsiębiorcom i zarzucania ich biurokracją”. - Za tym opowiada się większość państw, o ile nie wszystkie - podkreśliło.

Tymczasem celem duńskiej prezydencji jest, by nowe zobowiązania klimatyczne UE były gotowe przed szczytem klimatycznym COP30 w Belem. Sygnatariusze porozumienia paryskiego z 2015 r. mają zaktualizować swoje plany dotyczące zmniejszania ilości gazów cieplarnianych emitowanych do atmosfery. W ramach porozumienia paryskiego UE zobowiązała się w 2021 r. do zmniejszenia emisji o co najmniej 55 proc. w 2030 r. w porównaniu z 1990 r. Cel ten jest zgodny z obecnym prawem klimatycznym UE.

Nowa propozycja prawa klimatycznego zakłada wyznaczenie kolejnego celu przejściowego dla Unii na drodze do neutralności klimatycznej, którą wspólnota powinna osiągnąć w 2050 r. - zgodnie z nią do 2040 r. UE zmniejszy swoje emisje o 90 proc. Duńska prezydencja połączyła obie kwestie: znowelizowania prawa klimatycznego UE o nowy cel na 2040 r. oraz przyjęcia nowych planów w ramach porozumienia paryskiego.

Rzeczniczka duńskiej prezydencji Stine Dragsted zastrzegła jednak, że harmonogram dodatkowego posiedzenia ministrów środowiska zostanie oficjalnie ustalony po szczycie 23 października.

Z kolei komisja środowiska ENVI w Parlamencie Europejskim, który bierze udział w procesie legislacyjnym, ma głosować w sprawie nowego prawa klimatycznego 20 października.

Porozumienie przyjęte w 2015 r. na szczycie COP21 w Paryżu, dotyczące zmian klimatu, zakłada ograniczenie wzrostu globalnych temperatur do 1,5 stopnia Celsjusza.

UE ma przedłożyć plany przed COP30 - z orientacyjnym celem na 2035 r. - w przedziale od 66,25 proc. do 72,5 proc. redukcji emisji gazów cieplarnianych w porównaniu z poziomami z 1990 r.

Z Brukseli Magdalena Cedro i Łukasz Osiński 

mce/ mal/ lm/

Fot. Depositphotos