Helion Energy, spółka zajmująca się technologią jądrowej, rozpoczęła budowę pierwszej komercyjnej elektrowni termojądrowej „Orion” w miejscowości Malaga, w stanie Waszyngton. Projekt ma na celu dostarczenie w 2028 r. czystej, bezemisyjnej energii do centrów danych Microsoftu. Problem w tym, że Helion jest na razie na etapie budowy kolejnego prototypu reaktora. 

Jak twierdzą przedstawiciele Helion to przełomowy krok w kierunku komercjalizacji fuzji jądrowej, technologii uznawanej za przyszłość zrównoważonej energetyki. Jednak Helion Energy nie posiada jeszcze ostatecznej zgody na budowę, nie ma dopiętej technologii, ma za to wstępną umowę z Microsoftem na dostawy energii, podpisaną jeszcze w 2023 r. 

Inne podejście do fuzji

Spółka wyróżnia się innym podejściem do fuzji niż jej konkurenci. W tym przypadku proces fuzji opiera się na tzw. "konfiguracji z odwróconym polem". W przeciwieństwie do tradycyjnych reaktorów, takich jak tokamaki, które wykorzystują ciepło do napędzania turbin parowych, technologia Helion umożliwia bezpośrednią konwersję energii magnetycznej w prąd elektryczny. Reaktor Helion działa w trybie pulsacyjnym, generując reakcje fuzji z częstotliwością około jednego impulsu na sekundę, co zwiększa efektywność i zmniejsza zużycie energii. Helion stosuje plazmę z deuteru i helu-3, osiągającą temperaturę ponad 100 milionów stopni Celsjusza, co minimalizuje emisję neutronów i produkcję odpadów radioaktywnych. Reaktory w tym modelu są mniejsze i tańsze w budowie niż tradycyjne instalacje fuzyjne, co przyspiesza ich wdrożenie na skalę komercyjną.  

Elektrownia Orion, o mocy 50 MW, będzie pierwszym na świecie obiektem dostarczającym energię z fuzji jądrowej na skalę komercyjną. Projekt jest odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie na czystą energię, szczególnie w sektorze technologicznym, gdzie centra danych pochłaniają ogromne ilości prądu. Współpraca z Microsoftem, który podpisał umowę na zakup energii, podkreśla praktyczne zastosowanie tej technologii.  

Helion Energy pozyskało dotychczas ponad 1 miliard dolarów finansowania, w tym 425 milionów w ostatniej rundzie inwestycyjnej w 2025 roku. Wśród inwestorów znajdują się czołowe fundusze, takie jak Lightspeed, SoftBank Vision Fund 2 oraz Mithril Capital. Firma planuje dalszy rozwój technologii, w tym masową produkcję kompaktowych reaktorów fuzyjnych, które mogą zasilać miasta, przemysł i infrastrukturę na całym świecie.

Etap prototypów

Wątpliwości budzi jednak nadal technologiczna gotowość do realizacji reaktora. Do tej pory Helion zbudował sześć prototypów, z których szósty, nazwany Trenta, w 2021 roku osiągnął temperaturę plazmy przekraczającą 100 milionów stopni Celsjusza (9 keV), co jest kluczowym progiem dla reakcji fuzji jądrowej. Testy te trwały 16 miesięcy i obejmowały ponad 10 000 impulsów wysokiego napięcia.

Helion obecnie buduje siódmy prototyp, Polaris, który ma być pierwszym reaktorem zdolnym do wytwarzania energii elektrycznej netto (tzn. więcej energii, niż zużywa). Planowane uruchomienie Polaris przewidziane jest na 2025 rok, ale nie ma jeszcze publicznie dostępnych danych potwierdzających, że ten cel został osiągnięty, ani kiedy zostanie osiągnięty.