Międzynarodowa Agencja Energii (MAE) opublikowała w piątek kompleksowy zestaw rekomendacji skupionych na stronie popytu, których celem jest złagodzenie skutków gwałtownego wzrostu cen energii dla gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i całej gospodarki. Mamy zwolnić na autostradach, mniej latać, pracować zdalnie.

W obliczu utrzymującej się presji cenowej – zwłaszcza w Europie i Stanach Zjednoczonych – gdzie ceny detaliczne energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w wielu krajach rosną szybciej niż dochody i inflacja, MAE podkreśla konieczność aktywnego zarządzania popytem jako jednego z najszybszych i najtańszych sposobów ograniczenia skutków drogiej energii. 

Część rekomendacji odnosi się bezpośrednio do aktywności obywateli. Agencja rekomenduje pracę zdalna (ograniczenie mobilności), rezygnację z lotów samolotami, a także obniżenie limitów prędkości na autostradach, w celu oszczędności paliwa. Rekomendacja dotyczy przede wszystkim redukcji lotów biznesowych i niekoniecznych podróży służbowych. Podkreśla się, że tam, gdzie możliwe jest zastąpienie samolotu pociągiem, samochodem, wideokonferencją itp., taka zmiana może szybko i znacząco obniżyć popyt na paliwo lotnicze.

Kluczowe elementy przedstawionego pakietu po stronie regulacyjnej to wzmacnianie programów efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych i usługowych. Obejmuje to szczególny nacisk na ocieplenie, inteligentne termostaty i wymianę oświetlenia oraz urządzeń AGD. Szerokie wdrożenie inteligentnych liczników i taryf dynamicznych ma umożliwiać konsumentom korzystanie z najtańszej energii w okresach wysokiej podaży (np. w środku dnia przy dużej produkcji fotowoltaicznej),

Kolejna rekomendacja to rozwój tzw. demand response (elastycznego zarządzania poborem) – zarówno w przemyśle, jak i wśród prosumentów oraz gospodarstw domowych, czyli promocja przesunięcia zużycia energii na godziny o niższych cenach hurtowych oraz ograniczenie zużycia w szczytach.

Ograniczać skutki drożyzny

„Zarządzanie popytem to obecnie najszybsza i najczęściej najtańsza odpowiedź na kryzys cenowy” – stwierdziła MAE. Agencja podkreśla, że szersze wykorzystanie elastyczności po stronie odbiorców może zmniejszyć presję na systemy elektroenergetyczne, ograniczyć konieczność uruchamiania najdroższych jednostek wytwórczych i – co najważniejsze – realnie obniżyć rachunki milionów konsumentów.

Rekomendacje MAE wpisują się w szerszy trend obserwowany w raportach Agencji z ostatnich miesięcy (m.in. Electricity 2026), w których zdolność do ponoszenia kosztów energii została wskazana jako jedno z największych wyzwań transformacji energetycznej w najbliższych latach.

Międzynarodowa Agencja Energii zachęca rządy, regulatorów i przedsiębiorstwa energetyczne do pilnego wdrożenia powyższych rozwiązań – najlepiej jeszcze w sezonie 2026/2027 – aby zminimalizować społeczne i gospodarcze koszty utrzymującej się wysokiej zmienności i poziomu cen energii.

Analitycy wskazują, że "rekomendacje" mają szerszy kontekst, niż tylko trwający konflikt z Iranem napędzający ceny gazu i ropy. Gwałtowny wzrost cen detalicznych prądu dla gospodarstw domowych i firm trwa już od 2021–2022 i był to efekty inwazji Rosji na Ukrainę. W raporcie Electricity 2026 oraz w aktualizacjach z początku 2026 MEA podkreśla, że zdolność do opłacania rachunków stała się jednym z największych problemów transformacji energetycznej. Ceny prądu w wielu krajach rosną szybciej niż inflacja i dochody od 2019 r., a nie-energetyczne składniki rachunków (sieci, podatki, opłaty) stale podbijają ceny płacone przez odbiorców.

_{Fot: Depositphotos}