Na na stronach Rządowego Centrum Legislacji (RCL) opublikowano w środę projekt nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, w którym resort klimatu ponownie zaproponował przepisy dla lądowej energetyki wiatrowej i biometanu, m.in. możliwość lokowania turbin na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego, czy aukcyjny system wsparcia dla instalacji biometanu o mocy ponad 1 MW.

Proponowane przepisy o biometanie, prosumentach oraz częściowo o lądowych elektrowniach wiatrowych znalazły się w noweli tzw. ustawy odległościowej, którą w sierpniu zawetował prezydent Karol Nawrocki.

Jak wskazano w załączonym do projektu piśmie resortu klimatu do przewodniczącego Stałego Komitetu Rady Ministrów Macieja Berka, w projekcie wprowadzono "pojedyncze rozwiązania" dotyczące energetyki wiatrowej na lądzie, ale nie są one związane z kwestiami minimalnej odległości. Ministerstwo zaznaczyło, że "usuwają jedynie wątpliwości interpretacyjne i usprawniające procedury".

"Scalono przepisy dotyczące konsultacji społecznych w ramach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co stanowi odpowiedź na sygnały, że istnienie tożsamych, częściowo powielających się regulacji na gruncie dwóch ustaw stwarzało problemy w ich stosowaniu" - napisał resort.

Dodał, że w projekcie doprecyzowano też sposób badania spełnienia wymagań ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska oraz umożliwiono prowadzenie procedur planistycznej i środowiskowej, a także doprecyzowano i skorygowano przepisy dotyczące obejmowania udziałów w mocy zainstalowanej elektrowni wiatrowych przez społeczności lokalne, wobec pojawiających się wątpliwości odnośnie do ich stosowania.

Zgodnie z Oceną Skutków Regulacji (OSR) załączoną do projektu, proponuje się w nim uregulowanie możliwości zlokalizowania elektrowni wiatrowej na podstawie zintegrowanego planu inwestycyjnego (ZPI), czyli szczególnej formy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP).

Jak wyjaśniono, nowelizacja z 2023 r. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadziła do systemu prawnego nowe rozwiązania - m.in. ZPI.

"Dlatego też niniejszy projekt ustawy, dostosowując istniejące w prawie mechanizmy, reguluje lokalizowanie elektrowni wiatrowych przy wykorzystaniu trybu ZPI. Warto w tym zakresie wskazać, że usprawnienie procedur na etapie planistycznym wynikające z zastosowania trybu ZPI uwzględnia potrzeby zwiększonej partycypacji społecznej związanej z lokalizowaniem elektrowni wiatrowych" - wskazali autorzy projektu w OSR.

W kontekście lądowej energetyki wiatrowej projekt ma też ujednolicić zasady konsultacji w procesie planistycznym dedykowanym inwestycjom wiatrakowym z ogólnymi zasadami konsultacyjnymi znajdującymi się w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rozszerzyć i doprecyzować mechanizm gratyfikacji społeczności lokalnych oraz wprowadzić możliwość jednoczesnego prowadzenia procedury środowiskowej i planistycznej.

Kolejna z proponowanych zmian to wprowadzenie systemu wsparcia dla biometanu w instalacjach o mocy zainstalowanej większej niż 1 MW. Rozwiązania w zakresie wsparcia aukcyjnego dla takich instalacji wytwarzających biometan stanowią - jak wskazano - rozszerzenie dotychczasowej oferty w zakresie programów pomocowych ukierunkowanych na wytwarzanie odnawialnych paliw gazowych.

"Proponowany mechanizm obejmie wsparciem produkcję na poziomie ok. 300 mln m sześc. (ok. 3 100 GWh) biometanu rocznie, co będzie wiązało się z koniecznością wybudowania ok. 50 instalacji – w przypadku zakładu o średniej mocy zainstalowanej 2,8 MW (po przeliczeniu na ekwiwalent energii elektrycznej)" - przekazano w OSR.

Projekt zakłada, że ze wsparcia będzie mógł korzystać wytwórca biometanu w instalacji OZE, który wprowadza to paliwo gazowe do sieci gazowej. Będzie ono mogło byś łączone ze wsparciem inwestycyjnym (np. dotacje i pożyczki NFOŚiGW) i podlegało regule kumulacji oraz będzie udzielane w formie kontraktu różnicowego realizowanego w oparciu o ofertę złożoną w aukcji dla cen referencyjnych przypisanych do instalacji OZE w dwóch przedziałach mocowych.

Ponadto - zgodnie z projektem - wsparcie ma przysługiwać w maksymalnie 20-letnim okresie, a wytwórcy objęci wsparciem będą mieli obowiązek rozpoczęcia wytwarzania biometanu w terminie czterech lat od dnia rozstrzygnięcia aukcji. Zaznaczono też, że wsparcie będzie przysługiwało tylko dla biometanu wytworzonego z biogazu lub biogazu rolniczego spełniającego kryteria zrównoważonego rozwoju (KZR) oraz kryterium ograniczenia emisji gazów cieplarnianych (GHG).

W projektowanej noweli doprecyzowuje się też zapisy w obszarze rozliczania się wytwórcy biometanu z operatorem energii odnawialnej oraz liberalizuje system aukcyjnego dla źródeł paliwowych. Zgodnie z OSR, w celu zwiększenia dynamiki rozwoju sektorów biogazu i biomasy oraz uatrakcyjnienia systemu aukcyjnego dla tych wytwórców, "projektowane rozwiązania będą zmierzały do obniżenia obowiązku minimalnego progu dostarczenia energii określonej w ofercie do 65 proc.". Projekt ma też umożliwić lokalizowania wszystkich biogazowni rolniczych o mocy powyżej 1 MW na podstawie uchwały rady gminy.

W OSR wskazano również, że projekt proponuje wprowadzenie zmiany zakładającej, że przy przyłączaniu mikroinstalacji z magazynem energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej, moc zainstalowanego magazynu nie będzie wliczana do mocy zainstalowanej mikroinstalacji. Są jednak dwa warunki - moc zainstalowanego magazynu nie może przekraczać 2,2-krotnej wartości mocy zainstalowanej mikroinstalacji, a łączna moc wprowadzana do sieci dystrybucyjnej przez mikroinstalację z magazynem energii elektrycznej musi być mniejsza niż moc zainstalowana elektryczna mikroinstalacji.

Projektowana ustawa ma też zwiększyć spójność i transparentność prezentowania informacji na fakturach prosumenckich w zakresie naliczania i rozliczania depozytu prosumenckiego przez spółki obrotu, doprecyzować przepisy w zakresie działalności spółdzielni energetycznej oraz złagodzić wymagania dotyczące deklaracji i potwierdzenia nakładów modernizacyjnych. Ma też umożliwić zaliczenia energii elektrycznej wyprodukowanej i sprzedanej po cenach ujemnych w systemie aukcyjnym OZE.

Jak wynika z publikacji RCL, projekt jest obecnie na etapie Stałego Komitetu Rady Ministrów.

bpk/ drag/