Od ponad 10 lat z powodu barier administracyjnych rozwój lądowej energetyki wiatrowej został w Polsce zablokowany. Tymczasem autorzy najnowszego raportu “Polska strategia rozwoju przemysłu lądowych farm wiatrowych” pokazują, że od 2026 do 2040 roku polski rynek onshore’u może być wart nawet 214 mld zł.

Publikacja przygotowana wspólnie przez Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej, CEE Energy Group oraz Wind Industry Hub to aż 200-stronnicowa analiza, której autorzy przekonują, że Polska ma potencjał nie tylko do rozwoju lądowych farm wiatrowych, które dostarczą krajowi taniej energii, ale również do budowy całej nowej branży przemysłowej i to wyłącznie naszymi, krajowymi siłami. 

Aby tego dokonać Polska musiałaby budować ok 1,5-2 GW rocznie w onshorze, bo tylko takie moce byłyby odpowiednie, aby do 2040 roku mieć łącznie zainstalowane ok. 34 GW mocy. Autorzy raportu szacują, że taki właśnie przyrost jest odpowiedni, aby stanowił dostateczny impuls do rozwoju polskiego przemysłu. Jednocześnie pozwoli on Polsce wejść na inne rynki europejskie jako budowniczy onshore’u, dzięki wzrostowi krajowych kompetencji w tej branży. 

Onshore to ogromne oszczędności i zyski 

Odblokowanie lądowej energetyki wiatrowej może przynieść nawet 17 mld zł rocznie w postaci rocznych inwestycji i wydatków operacyjnych i zapewnić gospodarce przychody na poziomie kilkunastu mld złotych w tym samym czasie. Tymczasem obecnie Polska wydaje aż około 100 mld zł na import paliw kopalnych, co stanowi ekwiwalent 15-20 GW mocy zainstalowanej w OZE. Widać więc wyraźnie, że budowa onshore’u to nie tylko sposób na ochronę klimatu, ale element mądrej polityki gospodarczej, która przynosi korzyści finansowe. 

Realizacja strategii proponowanej przez raport to oszczędzone miliardy złotych, których Polska nie musiałaby wydawać za granicą, bo budując własne źródła energii niezależne od importu, nie byłoby to konieczne. Autorzy publikacji podkreślają, że budowa nowej gałęzi przemysłu mogłaby się odbyć przy znaczącym udziale polskich firm, gdzie poziom local content dla onshore’u już jest na niezłym poziomie, dodatkowo stymulując rodzimą gospodarkę.

- Aby osiągnąć niezależność energetyczną w dziedzinie onshore’u musimy z producenta komponentów być w stanie samodzielnie łączyć systemy, w oparciu, o które pracują turbiny i ich komponenty – powiedziała podczas prezentacji raportu Dominika Taranko, jedna z jego autorek oraz wiceprezeska i dyrektorka zarządzająca Wind Industry Hub. 

Umiejętność ta stanowi największy segment wartości przy budowie lądowej energetyki wiatrowej i Polska nie jest w nim szczególnie mocna, bo udział local content w nim to na razie 25%, ale tendencja jest wzrostowa. 

Polska może zbudować onshore o swoich siłach

Jednocześnie udział local content na etapie budowy farmy Polska ma już na poziomie przekraczającym 90%, a jeżeli chodzi o utrzymanie i zarządzanie farmami 75%. Jeden z autorów publikacji Maciej Mierzwiński z CEE Energy Group zwrócił uwagę, że Polska bez problemu podołałaby w kwestii dostawy całkowicie polskich surowców pod budowę lądowych farm wiatrowych, pochodzących z rodzimych zakładów hutniczych. 

- Polskie firmy mogą dostarczać blachę stalową, odlewy czy odkuwki i to w bardzo ekologiczny sposób, zgodnie z filozofią Gospodarki Obiegu Zamkniętego, bo w oparciu o krajową energię i nasz złom stalowy – podkreślił. Zwrócił także uwagę, że nasz kraj ma potencjał, aby całkowicie uniezależnić się od zagranicznych dostawców. 

- Grenevia spółka, która z producenta maszyn dla górnictwa poszła całkowicie w stronę rozwoju OZE proponuje projekt budowy polskiej turbiny złożonej z krajowych komponentów – przypomniał. 

Sieci są gotowe na nowe moce wiatrowe  

Agnieszka Okońska, wiceprezeska Polskich Sieci Elektroenergetycznych, która wzięła udział w wydarzeniu zapewniła, że obecny poziom inwestycji w rozwój sieci nie stanowiłby przeszkody, gdyby ruszyły nowe projekty onshorowe. 

- Energetyka wiatrowa na lądzie jest najpewniejsza, najtańsza i najlepsza w realizacji z punktu widzenia local content. Głównym problemem w jej rozwoju nie są sieci, ale permitting. Długość sieci rośnie z roku na rok, ze względu na ogromne inwestycje. W Polsce montujemy mosty szynowe, które pozwalają maksymalnie wykorzystać potencjał każdej ze stacji elektroenergetycznej - powiedziała. 

Jednocześnie przedstawiciele branży przyznali, że rozwój lądowej energetyki wiatrowej został praktycznie zatrzymany 10 lat temu.

- Ostatnia poważna inwestycja w onshorze miała w naszej spółce miejsce w 2015 roku i była to farma lądowa Lotnisko i wówczas skończyło się Eldorado. Dziś raczej pozyskujemy gotowe projekty niż budujemy je samodzielnie – przyznał Zbigniew Stępniewski wiceprezes PGE Energii Odnawialnej. 

Tymczasem autorzy raportu przekonują, że Polska mogłaby stać się hubem przemysłu energetyki wiatrowej w tej części Europy, dysponując nie tylko własną zainstalowaną mocą onshore, ale również stanowiąc bazę produkcyjną z usługami zdolnymi konkurować na zagranicznych rynkach, a obecnie potencjał ten jest niewykorzystany. 

– Dzięki silnemu zapleczu przemysłowemu i rozbudowanym kompetencjom inżynieryjnym, Polska ma dziś wszystko, aby stać się ważnym graczem w branży wiatrowej w całej Europie. Polscy producenci są dziś gotowi, aby wejść na rynek europejski, który według szacunków jest dziś nawet 15 razy większy od rynku krajowego, ale potrzebują wsparcia administracyjnego, aktywnej roli państwa i przewidywalności projektów inwestycyjnych, aby właściwie planować swój rozwój – podkreślał Janusz Gajowiecki, prezes Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej. 

Cztery fundamenty strategii dla onshore’u

Strategia zaproponowana przez autorów raportu została oparta na czterech fundamentach - Programach Priorytetowych, które mają zbudować trwałe kompetencje przemysłowe. Są to:

1. Krajowa baza materiałów i konstrukcji stalowych: Program postuluje wykorzystanie potencjału polskiego przemysłu ciężkiego do produkcji blach, odkuwek, odlewów i wież.

2. Rozwój usług EPC: Ma koncentrować się na skalowaniu sprawdzonych kompetencji wykonawczych.

3. Utrzymanie, eksploatacja i repowering: Zakłada budowę stabilnych miejsc pracy na dekady, kiedy eksploatowane będą farmy.

4. Ekosystem technologii turbiny: Wejście w najwyższą wartość łańcucha poprzez integrację zaawansowanych komponentów.

Wdrożenie proponowanych programów będzie wymagać uruchomienia Pakietów Wdrożeniowych, czyli zestawu narzędzi budujących local content i zdolności przemysłowe. Niezbędne będzie zagwarantowanie stabilnego, długoterminowego popytu (Pakiet Rynkowy), współpraca i adaptacja w krajowych warunkach regulacji unijnych (Pakiet Europejski) oraz zapewnienie dostępu do kapitału, m. in. poprzez dotacje, pożyczki oraz gwarancje (Pakiet Finansowania). Z kolei budowie zdolności realizacji i skalowalności sprzyjać ma koordynacja państwa (Pakiet Instytucjonalny), badania i rozwój, oraz współpraca biznesu z nauką (Pakiet Innowacyjności), a także zapewnienie przyszłych kadr dla branży poprzez edukację i szkolenia (Pakiet Edukacji).