Fiński deweloper małych reaktorów modułowych (SMR) Steady Energy zbuduje nienuklearny obiekt pilotażowy na terenie wyłączonej z eksploatacji elektrowni węglowej Salmisaari B w Helsinkach. 

Budowany obiekt ma być odwzorowaniem całego systemu ciepłowniczego opartego o SMR LDR-50, ale w pierwszym etapie źródłem energii nie będzie reaktor nuklearny. Celem testów jest zweryfikowanie sposobu działania całego systemu i chęć oceny dojrzałości i bezpieczeństwo otoczenia reaktora LDR-50 do celów ogrzewania sieciowego.

Steady Energy oraz firma energetyczna Helen podpisały umowę na dzierżawę budynku wyłączonej elektrowni Salmisaari B jako przestrzeni dla pilotażowego zakładu SMR Steady Energy. Dzierżawa obowiązuje do 2028 roku. Obiekt pilotażowy zostanie zbudowany w hali turbin elektrowni. Budowa ma rozpocząć się pod koniec 2025 roku, z budżetem 15-20 mln euro (17-23 mln dolarów), sfinansowanym z już zebranych inwestycji kapitałowych Steady Energy.

Reaktor jak... ekspres do kawy?

LDR-50 opiera się na sprawdzonej technologii reaktorów wodnych ciśnieniowych (PWR – Pressurized Water Reactor), wykorzystywanych od ponad 50 lat w energetyce jądrowej. Jednak w przeciwieństwie do tradycyjnych reaktorów, LDR-50 działa w znacznie niższych temperaturach i ciśnieniach, co upraszcza konstrukcję i zwiększa bezpieczeństwo.

Reaktor pracuje przy temperaturze około 150°C i ciśnieniu poniżej 10 barów (145 psi), co jest porównywalne do ciśnienia w domowej maszynie do espresso. Dzięki temu wymagania techniczne i koszty budowy są niższe w porównaniu z konwencjonalnymi elektrowniami jądrowymi. Jeden moduł (50 MW) wystarczy do zaspokojenia rocznych potrzeb grzewczych 10 000–20 000 fińskich gospodarstw domowych zależnie od lokalizacji i klimatu.

Zakład z 2–4 modułami jest wystarczający dla potrzeb grzewczych małego lub średniego europejskiego miasta.

Bezpieczny reaktor

Moduł reaktora składa się z dwóch zagnieżdżonych zbiorników ciśnieniowych, między którymi znajduje się przestrzeń częściowo wypełniona wodą. W przypadku problemów z odprowadzaniem ciepła przez główne wymienniki, woda w tej przestrzeni zaczyna wrzeć, tworząc efektywną, pasywną drogę odprowadzania ciepła do basenu reaktora. System ten nie wymaga energii elektrycznej ani ruchomych części mechanicznych, co minimalizuje ryzyko awarii.

W odróżnieniu od tradycyjnych reaktorów jądrowych, LDR-50 nie wytwarza energii elektrycznej, a jedynie ciepło. Brak cyklu turbinowego upraszcza konstrukcję i zwiększa efektywność wykorzystania energii cieplnej, która jest niemal w 100% przekazywana do sieci ciepłowniczej.

Steady Energy jest jedną z wielu firm technologicznych planujących podziemne SMR-y. Reaktor LDR-50 ma rozmiary porównywalne do pionowego kontenera transportowego i może być budowany całkowicie pod ziemią lub na istniejących terenach przemysłowych. Firma podpisała już listy intencyjne na dostawę do 15 reaktorów do ogrzewania sieciowego z lokalnym przedsiębiorstwem Helen w Helsinkach oraz Kuopio Energy. Finlandia w dużej mierze korzysta z ogrzewania sieciowego, głównie z paliw kopalnych, torfu i drewna.

Plany na przyszłość są w Steady Energy precyzyjnie opisane. 2025: Rozpoczęcie budowy pilotażowego zakładu w Salmisaari B. 2028: Rozpoczęcie budowy pierwszego działającego zakładu z LDR-50. 2030: Uruchomienie pierwszego operacyjnego zakładu ciepłowniczego opartego na LDR-50.