W odpowiedzi na problem antybiotyków i zanieczyszczeń przedostających się do zasobów wodnych z takich miejsc jak szpitale czy gospodarstwa rolne, dwóch nastolatków zostało wyróżnionych jako Europejscy Zwycięzcy The Earth Prize 2025 za swoje innowacyjne rozwiązanie do oczyszczania wody – „PURA”. Co warte uwagi, to pierwszy raz, gdy nagrodę zdobył zespół ze Słowacji lub Czech.

18-letni Tomáš Čermák z Czech (działacz na rzecz osób w spektrum autyzmu i pierwszy licealista w historii, który został badaczem w Instytucie Fizyki Plazmy Czeskiej Akademii Nauk) oraz 19-letnia Anna Podmanická ze Słowacji (młoda naukowczyni, laureatka wielu nagród, zakwalifikowana do programu letniego na Uniwersytecie Oksfordzkim) połączyli siły, by wykorzystać światło i plazmę w nowatorski sposób. Ich projekt łączy badania Anny nad fotokatalitycznym oczyszczaniem wody z pracą Tomáša nad niszczeniem zanieczyszczeń i bakterii opornych na antybiotyki przy użyciu zimnej plazmy (AC corona).

Sukces technologii PURA

Ścieki ze szpitali, gospodarstw i zakładów przemysłowych często zawierają pozostałości antybiotyków i oporne bakterie, co sprzyja rozprzestrzenianiu się oporności. PURA już teraz usuwa te substancje w skali domowej – dwa działające prototypy oferują bezpieczniejszą wodę pitną dla rodzin. Dzięki wsparciu The Earth Prize, zespół pracuje nad wersją nowej generacji, zdolną do oczyszczania kilkudziesięciu litrów wody – co przybliża ich do zastosowań na większą skalę.

Docelowo technologia PURA ma być łatwa do wdrożenia w oczyszczalniach ścieków, aby przeciwdziałać oporności tam, gdzie się zaczyna. Rozwiązanie jest energooszczędne, opłacalne i może znacząco zmienić sposób oczyszczania wody, przyczyniając się do poprawy zdrowia publicznego.

Zwycięstwo młodych naukowców 

Projekt wywarł duże wrażenie na jury ekspertów The Earth Prize – zespół wyróżnił się zarówno podczas fazy inkubacji, jak i prezentacji finałowej. Zwycięstwo wiąże się z nagrodą w wysokości 12,5 tys. dolarów na rozwój nowego prototypu.

- Ta wiadomość była niesamowita. Kiedy dotarło do mnie, że spośród tylu innowacyjnych projektów to właśnie PURA została uznana za najlepszy w Europie, byłem kompletnie zaskoczony. To uznanie i wsparcie finansowe pozwalają nam wcielić nasze badania w życie – budowa małego urządzenia to dopiero początek. Teraz chcemy rozbudować nasz zespół, zaangażować więcej uczniów i zdobyć środki na dalszy rozwój PURY - podsumował Tomáš Čermák.

The Earth Prize

Celem The Earth Prize jest wspieranie młodych ludzi w tworzeniu realnych, ekologicznych rozwiązań – poprzez mentoring, zasoby edukacyjne i fundusz w wysokości 100 tys. dolarów dla najlepszych zespołów. Od 2021 roku inicjatywa objęła już ponad 15 000 młodych ludzi w 160 krajach i przekazała łącznie 500 tys. dolarów na rozwój zwycięskich projektów.

The Earth Prize została powołana przez szwajcarską organizację non-profit The Earth Foundation z Genewy, aby wspierać i edukować młodzież w zakresie przeciwdziałania kryzysom środowiskowym. W dobie coraz częstszych ekstremalnych zjawisk pogodowych – jak np. pożary w Kalifornii – młodzi ludzie coraz częściej wybierają aktywne działanie i tworzenie rozwiązań zamiast samych protestów.

- Zwycięzcy The Earth Prize 2025 to najlepszy dowód na ogromny potencjał i zaangażowanie dzisiejszej młodzieży. Ich odważne projekty mierzą się z najpoważniejszymi problemami środowiskowymi i mogą rzeczywiście zmieniać świat. Zachęcam wszystkich do poznania tych niezwykłych pomysłów, wspierania ich wdrażania i inspirowania się do działania w swoich społecznościach. Wspólnie możemy zamienić te innowacje w rozwiązania globalne - podkreślił Peter McGarry, założyciel The Earth Foundation.

Fot. Depositphotos