Dom jednorodzinny zlokalizowany nieopodal Krakowa, zamieszkany przez trzyosobową rodzinę, od trzech lat funkcjonuje w oparciu o powietrzną pompę ciepła oraz wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła. Właściciel, związany zawodowo z branżą HVAC, już na etapie projektu zdecydował się na w pełni elektryczny system ogrzewania, rezygnując z opcji gazu, mimo dostępnego na działce przyłącza. Ponoszone przez niego roczne koszty ogrzewania i ciepłej wody użytkowej wynoszą około 3400 zł, co sprawia, że jednoznacznie stwierdza – Dziś wybrałbym dokładnie tak samo.

Kluczem do sukcesu rozwiązania dopasowane do potrzeb

Dwukondygnacyjny budynek o powierzchni ogrzewanej 180 m.kw. zaprojektowano w standardzie WT 2021. Zastosowano m.in. 15 cm XPS w płycie fundamentowej, 20 cm grafitowego styropianu w ścianach, 40 cm wełny mineralnej w dachu oraz trzyszybowe okna. Dodatkowo strych został zabudowany płytami OSB z kolejną warstwą wełny. 

System grzewczo-wentylacyjny został dopasowany do potrzeb mieszkańców i parametrów energetycznych budynku. Zamontowano powietrzną pompę ciepła typu monoblok o mocy 7 kW (A-7/W35), zasobnik ciepłej wody użytkowej o pojemności 300 litrów, bufor 200 litrów oraz centralę wentylacyjną z odzyskiem ciepła. Wszystkie urządzenia zostały zainstalowane w wydzielonym pomieszczeniu gospodarczym o powierzchni 5,5 m.kw., zorganizowanym tak, by zapewnić czystość i łatwość serwisu. Część rur ukryto za zabudową, pozostawiając dostęp jedynie do najważniejszych komponentów.

Dom wyposażono w ogrzewanie podłogowe z dwoma obiegami mieszającymi, co pozwala na niezależną regulację temperatury w różnych strefach budynku. Każde pomieszczenie ma oddzielny czujnik temperatury i głowicę termostatyczną. Bufor pełni funkcję sprzęgła hydraulicznego i stabilizuje pracę całego systemu. Instalacja została także przygotowana pod kątem chłodzenia aktywnego – jednak, jak zaznacza właściciel, nie było dotąd potrzeby jego uruchamiania.

– Technologia została dobrana do warunków budynku i profilu użytkowania. Połączenie powietrznej pompy ciepła z rekuperacją w dobrze zaizolowanym domu daje realne oszczędności i wysoki komfort cieplny przez cały rok. Co ważne, potwierdza to rzeczywisty przykład użytkowania tak zaprojektowanego systemu przez trzy sezony grzewcze. To żywy dowód na to, że dobrze zaprojektowany system działa dokładnie zgodnie z założeniem – mówi Adam Korpalski ze Stiebel Eltron.

Niewielkie zużycie energii i koszty mimo braku fotowoltaiki

W okresie trzech lat pompa ciepła i rekuperacja zużyły łącznie ok. 10 170 kWh energii. Uwzględnia to zarówno ogrzewanie budynku, jak i przygotowanie ciepłej wody użytkowej. Przez pierwsze miesiące system służył także do osuszania nowo wybudowanego domu i wygrzewania poddasza. Przy założeniu średniej ceny 1 zł/kWh (taryfa G13), roczne koszty ogrzewania i c.w.u. wynoszą około 3400 zł. W budynku nie zastosowano instalacji fotowoltaicznej, której wykorzystanie mogłyby jeszcze obniżyć koszty. 

– Dobór pompy ciepła został wykonany na podstawie parametrów budynku z użyciem narzędzia Toolbox od Stiebel Eltron.  Koszty prognozowane przez program pokrywają się niemal idealnie z realnymi rachunkami – podkreśla Tomasz Tchórzewski, właściciel domu a na co dzień dyrektor ds. inwestycji w Stiebel Eltron. – W przypadku gazu byłyby one dwukrotnie wyższe. Pompa ciepła wyprodukowała łącznie prawie 40 000 kWh energii. Przy założeniu ceny za gaz niezbędny do wytworzenia 1 kWh na poziomie 0,45 zł, to rachunek za wytworzenie takiej samej ilości energii przy korzystaniu z kotła gazowego wyniósłby blisko 20 tys. złotych – dodaje.

Kultura pracy i bezobsługowość

Jednym z atutów systemu jest jego bezobsługowość. Przez cały okres eksploatacji nie zaistniała potrzeba dodatkowej ingerencji serwisu, poza corocznym przeglądem urządzeń zgodnym z warunkami gwarancji. Także krótkotrwałe przerwy w zasilaniu nie spowodowały zakłóceń pracy pompy ciepła. Sterownik nie zareagował błędem także przy zaniku napięcia.

– Nawet w przypadku 18-godzinnej awarii prądu zimą, gdy na zewnątrz panowały –15°C mrozy, temperatura w budynku spadła zaledwie o około 1,5°C – mówi właściciel.

Komfort użytkowania idzie w parze z porządkiem. Nie ma potrzeby składowania paliwa, czyszczenia kotłowni ani usuwania popiołu.

– W przypadku pelletu, kotła na kawałki drewna, o węglowym nie mówiąc, obowiązków wynikających z konieczności ich obsługi jest zdecydowanie więcej – zaznacza właściciel. 

Zamontowana pompa ciepła jest bardzo cicha, m.in. dzięki specjalnie wyprofilowanym łopatom wentylatora, dużemu parownikowi pozwalającemu na ich wolniejsze obroty, a także skutecznej izolacji akustycznej sprężarki i obudowy. Kultura pracy jednostki zewnętrznej ma znaczenie również dla sąsiadów.

– Goście, którzy nas odwiedzają nie mogą uwierzyć, że pompa pracuje. Będąc bezpośrednio przy niej słyszą jedynie lekki szum, a gdy znajdą się w odległości 2–3 metrów nie ma żadnych zakłóceń – dodaje Tomasz Tchórzewski.

Komfort cieplny i jakość powietrza w budynku niezależnie od pory roku znacząco poprawia wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła. To właśnie rekuperacja sprawia, że w upalne dni wnętrze budynku pozostaje wyraźnie chłodniejsze niż otoczenie. System stabilizuje poziom wilgotności, eliminuje konieczność wietrzenia i ogranicza straty ciepła, co również ma wpływ na końcowe rachunki. 

– Właściciel domu ma na działce gaz, ale i tak postawił na pompę ciepła z rekuperacją. Teraz za ogrzewanie i ciepłą wodę miesięcznie płaci średnio około 300 złotych. Trudno się dziwić jego zadowoleniu. Odpowiednio dobrana do warunków i potrzeb obiektu pompa ciepła, wsparta rekuperacją dają bardzo dobry efekt tworząc wydajny i niezwykle ekonomiczny system ogrzewania – podsumowuje Adam Korpalski ze Stiebel Eltron.