Unia Europejska planuje obniżyć podatki na energię elektryczną i szybciej rozwijać OZE, aby zmniejszyć wrażliwość konsumentów na rosnące ceny ropy naftowej i gazu. Działania te mają być częścią planu, którego celem jest zrekompensowanie skutków wojny z Iranem w sektorze energetycznym. 

Silne uzależnienie Europy od importu ropy naftowej i gazu naraziło ją na gwałtowny wzrost cen od czasu zamknięcia Cieśniny Ormuz, kluczowego globalnego szlaku przesyłu ropy naftowej i gazu. 

Europa musi szybciej odejść od paliw kopalnych

Projekt wniosku Komisji Europejskiej, który ma zostać opublikowany 22 kwietnia, określa krótkoterminowe środki, mające na celu obniżenie rachunków za energię, a także długofalowe plany szybszego odejścia Europy od paliw kopalnych, aby chronić kontynent przed skutkami przyszłych zakłóceń w dostawach ropy naftowej i gazu.

- Korzyści płynące z transformacji wyraźnie przewyższają jej koszty. Europa nie może sobie pozwolić na dalsze narażanie się na coraz częstsze szoki energetyczne. Każda opóźniona inwestycja w transformację energetyczną wiąże się z ryzykiem wyższych kosztów dla społeczeństwa na późniejszym etapie – czytamy w projekcie dokumentu. 

Zgodnie z nim, w maju UE zaproponuje zmiany prawne w unijnych przepisach podatkowych, które umożliwią wprowadzenie niższych stawek podatku na energię elektryczną wobec stawki za paliwa kopalne, a także obniżenie podatków od energii elektrycznej w sektorach energochłonnych do zera.

Ponadto UE przedstawi ministrom energii poszczególnych krajów w przyszłym miesiącu katalog inwestycji energooszczędnych i technologii niskoemisyjnych, które mają zastąpić ropę naftową i gaz, a także propozycję legislacyjną zobowiązującą państwa do działań zachęcających do inwestycji w technologie inteligentnych sieci energetycznych, aby pomóc we włączeniu do miksu energetycznego większej ilości czystych źródeł energii.

Bruksela nie wyklucza interwencji na rynku gazu

Ceny gazu w Europie wzrosły prawie dwukrotnie w ciągu trzech tygodni od rozpoczęcia wojny USA i Izraela z Iranem i pomimo późniejszego spadku, we wtorek nadal utrzymywały się na poziomie około 35% wyższym niż przed wojną.

Inne elementy projektu planu UE, które mogą ulec zmianie przed jego publikacją, zakładają unijną interwencję mającą na celu koordynację procesu napełniania magazynów gazu w poszczególnych krajach, aby uniknąć podwyżek cen, które może wywołać wysoki popyt na paliwo ze strony firm spieszących się z jego zakupem.

Bruksela chce również zaproponować cel w zakresie elektryfikacji jeszcze przed latem, aby skłonić przemysł do przejścia z paliw kopalnych na energię elektryczną. 

Zmiana przepisów podatkowych UE wymaga jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich, jednak ostatnie próby kompromisu w tej kwestii zakończyły się niepowodzeniem. Propozycja Komisji Europejskiej dotycząca obniżki podatków od energii elektrycznej – która również miała na celu zachęcenie do odejścia od paliw kopalnych pojawiła się już w 2021 roku, jednak do dziś nie doczekała się akceptacji krajów UE. 

Joanna Kędzierska