Zarząd woj. śląskiego przyjął Regionalny Plan Adaptacji do zmian klimatu (RPA) - potwierdzili w piątek przedstawiciele urzędu marszałkowskiego. W oparciu o dokument władze regionu zamierzają negocjować środki kolejnej perspektywy finansowej na realizację jego założeń przez samorządy lokalne.

RPA dla woj. śląskiego na zlecenie urzędu marszałkowskiego opracowywał przez 18 miesięcy Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ). Urząd zdecydował się zamówić taki dokument w ramach inicjatywy IP LIFE dla Adaptacji Terenów Pogórniczych (LIFE COALA).

W piątek przedstawiciele IOŚ przekazali, że zarząd woj. śląskiego przyjął gotowy już dokument. Rzecznik urzędu marszałkowskiego Sławomir Gruszka potwierdził to zaznaczając, że RPA już obowiązuje: nie ma on bowiem rangi prawa miejscowego, lecz charakter dokumentu kierunkowego, będącego elementem długofalowego planowania rozwoju regionu.

Celem działań wynikających z RPA ma być łagodzenie negatywnych skutków obecnych i przyszłych zmian klimatu. Chodzi o przygotowanie władz regionu i samorządów do świadomego reagowania na skutki zmian klimatu, a jednocześnie wskazanie, jak tworzyć warunki stabilnego rozwoju społeczno-gospodarczego w sytuacji występowania zagrożeń klimatycznych.

W toku prac nad RPA woj. śląskie dostało szczegółową diagnozę w kontekście adaptacji do zmian klimatu. Zdiagnozowano problemy w ujęciu powiatowym dla każdego subregionu. Wskazano długofalowe działania wraz z ich priorytetyzacją.

W ramach prac nad RPA stosowano partycypację społeczną. Zorganizowano m.in. warsztaty stacjonarne w czterech subregionach województwa, przeprowadzono spotkania online czy ankiety. Wiosną br. odbyły się otwarte konsultacje projektu pod kątem uwag, kolejne konsultacje trwały w lipcu i sierpniu br.

Przedstawiciele IOŚ-PIB zwracają uwagę, że woj. śląskie ze swoją gęstością zaludnienia i koncentracją przestrzeni zurbanizowanych jest szczególnie narażone na skutki zmian klimatu.

Intensywne opady deszczu, które stają się coraz częstsze, prowadzą do powodzi nagłych i podtopień oraz zwiększają ryzyko powodzi rzecznych, co powoduje znaczne straty materialne i zagraża bezpieczeństwu mieszkańców. Jednocześnie scenariusze zmian klimatu dla Polski wskazują na wzrost temperatury, wydłużenie okresów bez opadu, a gdy nastąpią, będą miały nagły, nawalny charakter.

Ryzyko skutków takich zdarzeń mogą zmniejszać poprawa systemów odprowadzania wody deszczowej i inwestycje w błękitno-zieloną infrastrukturę, takie jak parki i ogrody deszczowe. RPA dla woj. śląskiego ma wspierać takie rozwiązania, pomagając przygotować region na obecne i przyszłe wyzwania klimatyczne.

Jak zaznaczyła szefowa zespołu, który opracował śląski RPA dr Agnieszka Kuśmierz, dokument pokazuje, jak w praktyce realizować proces „glokalizacji” – integracji globalnych wyzwań klimatycznych z lokalnymi uwarunkowaniami środowiskowymi, społecznymi i gospodarczymi.

„Hasło: myśl globalnie, działaj lokalnie, znajduje tu pełne odzwierciedlenie: plan uwzględnia najlepsze praktyki międzynarodowe, a jednocześnie dostosowuje działania adaptacyjne do specyfiki woj. śląskiego, zwiększając ich skuteczność i trwałość” – zapewniła Kuśmierz.

Wskazała też, że śląski RPA jest pierwszym dokumentem w Polsce, który łączy planowanie adaptacyjne z potrzebami specyficznych obszarów pogórniczych, wykorzystując doświadczenia czeskiego kraju (regionu - PAP) morawsko-śląskiego.

W zakresie diagnozy problemów terenów pogórniczych, wynikających ze zmian klimatu IOŚ-PIB, skorzystał ze wsparcia Głównego Instytutu Górnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego.

Zamówiony w marcu ub. roku RPA dla woj. śląskiego powstał przy wsparciu środków inicjatywy IP LIFE dla Adaptacji Terenów Pogórniczych (LIFE COALA), współfinansowanej ze środków instrumentu finansowego LIFE w ramach środków Unii Europejskiej oraz funduszy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i budżetu woj. śląskiego.

W woj. śląskim plany adaptacji na poziomie gminnym opracowało już ponad 30 samorządów lokalnych, kilka kolejnych jest na etapie opracowywania.

mtb/ malk/

Fot. Depositphotos