Great British Nuclear (GBN) czyli organ rządowy powołany do nadzorowania wdrażania nowych elektrowni jądrowych w Wielkiej Brytanii wybrał 4 technologie SMR do dalszych rozmów. Proces poszukiwania partnerów wszedł w końcowy etap. Decyzje mają zostać podjęte wiosną.

GBN poinformowało, że zaproszenie do złożenia ostatecznej oferty zostało wydane czterem pozostałym dostawcom w procesie: GE-Hitachi Nuclear Energy International, Holtec Britain, Rolls-Royce SMR oraz Westinghouse Electric Company UK. GBN zakończyło fazę negocjacji z tymi czterema oferentami, o czym informowało już w listopadzie, rozpoczynając szczegółowe rozmowy. Dwie firmy, które znajdowały się na początkowej liście sześciu dostawców, ale nie znalazły się wśród czterech finalistów, to francuski EDF i amerykańska NuScale Power. Francuska, państwowa firma EDF, operator elektrowni jądrowych, wycofała się z konkursu w lipcu, decydując się odejść od rodzimej technologii Nuward na rzecz projektu opartego wyłącznie na sprawdzonych rozwiązaniach. Rząd Wielkiej Brytanii nie podał powodów, dla których NuScale nie znalazła się na liście czterech finalistów. W listopadzie 2023 roku NuScale anulowała swój pierwszy projekt SMR w USA z powodu rosnących kosztów.

Ocena technologii i bezpieczeństwa

Jak podała GBN z czterech firm została poddana „solidnej analizie”. GBN oceniło technologie pod kątem bezpieczeństwa, możliwości realizacji oraz ich zdolności do wspierania rozwoju floty SMR. Według GBN, wszystkie projekty, które przechodzą przez brytyjski proces regulacyjny, są realnymi opcjami do dalszego rozwoju. GBN jest właścicielem gruntów pod potencjalne nowe inwestycje jądrowe w dwóch lokalizacjach: Wylfa na wyspie Anglesey w północnej Walii oraz Oldbury-on-Severn w Gloucestershire w południowo-zachodniej Anglii. 

Wsparcie rządu dla energetyki jądrowej

Na początku lutego premier Keir Starmer budowę "floty SMR" w Anglii i Walii. SMR są mniejsze niż tradycyjne elektrownie jądrowe, a ich modułowa konstrukcja może umożliwić szybsze i bardziej opłacalne dostarczanie energii jądrowej. Mogą być także budowane w większej liczbie lokalizacji i umieszczane obok energochłonnych obiektów przemysłowych, takich jak centra danych AI.

Sekretarz ds. energii Ed Miliband stwierdził, że SMR wspierać będą misję rządu, aby Wielka Brytania stała się supermocarstwem w dziedzinie czystej energii. „Dlatego wspieramy nowe technologie jądrowe, które pomogą nam osiągnąć niezależność energetyczną i rozwijać gospodarkę” – dodał.

Wykluczenie dwóch firm z procesu

Ile firm ze zleceniami?

W komunikatach GBN podkreśla się, że oceniane są technologie pod kątem bezpieczeństwa, wykonalności i zdolności do wsparcia rozwoju „floty SMR” (fleet of SMRs). Termin „flota” sugeruje możliwość realizacji kilku projektów w różnych lokalizacjach, co może wskazywać na więcej niż jedną technologię i jednego operatora. W dokumencie budżetowym rządu brytyjskiego z października 2024 r. wskazano, że celem jest wybranie „jednej lub dwóch technologii” spośród czterech finalistów. To oznacza, że GBN prawdopodobnie nie planuje współpracy ze wszystkimi czterema dostawcami, ale też nie ogranicza się definitywnie do jednego. Ostateczna liczba wybranych technologii zależy od wyników negocjacji i ofert.

Polski wątek w ofercie

GE-Hitachi Nuclear Energy International to firma oferująca jeden z modeli SMR, będąca w Polsce partnerem Orlen Synthos Green Energy (OSGE), spółki realizującej projekt budowy reaktorów SMR w naszym kraju. W kwietniu 2023 roku OSGE ogłosiła siedem wstępnych lokalizacji dla swoich reaktorów SMR. Są to:

Włocławek – lokalizacja związana z zakładami Anwil (produkcja chemiczna). Ostrołęka – powiązana z infrastrukturą Energi, częściowo wygaszaną elektrownią węglową. Stawy Monowskie (okolice Oświęcimia) – miejsce związane z fabryką Synthos, należącą do Michała Sołowowa, współwłaściciela OSGE. Kraków – Nowa Huta – obszar przemysłowy z potencjałem wykorzystania SMR do zasilania zakładów ArcelorMittal. Dąbrowa Górnicza – kolejny obszar przemysłowy, związany z hutnictwem (ArcelorMittal). Tarnobrzeg – Stalowa Wola (Tarnobrzeska Specjalna Strefa Ekonomiczna) – tereny zarządzane przez Agencję Rozwoju Przemysłu. Okolice Warszawy – potencjalnie związane z potrzebami energetycznymi aglomeracji i zakładów PGNiG Termika.

Strategia OSGE zakłada umieszczanie SMR-ów w pobliżu stref przemysłowych lub miast, gdzie mogą zastąpić stare bloki węglowe i wspierać produkcję zielonego wodoru.

W lutym 2025 roku OSGE poinformowała o uzyskaniu tzw. „decyzji środowiskowych” dla lokalizacji w Ostrołęce i Stawach Monowskich. To kluczowy krok, umożliwiający rozpoczęcie szczegółowych badań środowiskowych i lokalizacyjnych, które mogą potrwać około 2 lat.

OSGE planuje, że pierwszy SMR (BWRX-300) powstanie na przełomie 2028/2029 roku. Michał Sołowow (Synthos) wyraził nadzieję, że będzie to Stawy Monowskie, ze względu na bliskość zakładów Synthos.