Departament Stanu USA ogłosił w środę przekazanie 100 mln dol. na naprawę Arki, czyli Nowego Bezpiecznego Sarkofagu elektrowni jądrowej w Czarnobylu, w który ponad rok temu uderzył rosyjski dron.

Powłoka ochronna sarkofagu, która nosi nazwę Nowy Bezpieczny Sarkofag (New Safe Confinement; NSC), a potocznie nazywana jest Arką, została uszkodzona 13 lutego 2025 roku przez bezzałogowiec typu Shahed. Zadanie konstrukcji, eksploatowanej od 2019 r., to zabezpieczenie starego sarkofagu, zbudowanego w pośpiechu zaraz po katastrofie.

W środę Departament Stanu USA ogłosił zamiar przeznaczenia „do 100 milionów dolarów dostępnych środków pomocy zagranicznej” w ramach działań państw G7, mających na celu zapewnienie dalszego zabezpieczenia materiałów rozszczepialnych w elektrowni jądrowej w Czarnobylu.

„Zaprojektowany na 100 lat użytkowania NSC został uszkodzony w ubiegłym roku w wyniku ataku dronowego podczas bezsensownej, trwającej wojny między Rosją a Ukrainą. Bez napraw NSC nie jest w stanie zapewnić odpowiedniej ochrony, co stwarza widmo niebezpiecznego wycieku wysoce radioaktywnego materiału w Europie” - czytamy w komunikacie Departamentu Stanu.

Ukraińskie władze szacują koszty remontu na ok. 500 mln euro.

Stany Zjednoczone zobowiązały się pokryć 20 proc. kosztów remontu NSC, czyli 100 milionów dolarów. Wezwano inne kraje G7 i partnerów europejskich, by również „podjęły znaczące zobowiązania finansowe, aby wspólnie ponieść ciężar tych niezbędnych napraw”.

Do katastrofy w elektrowni w Czarnobylu doszło 26 kwietnia 1986 roku. Wybuch czwartego reaktora siłowni doprowadził do skażenia części terytoriów Ukrainy i Białorusi. Substancje radioaktywne dotarły też nad Skandynawię, Europę Środkową, w tym Polskę, a także na południe kontynentu - do Grecji i Włoch.

W strefie wokół Czarnobyla do dziś obowiązuje zakaz osiedlania się ludzi. Przed wybuchem pełnowymiarowej wojny, którą Rosja wszczęła przeciw Ukrainie, tzw. zona otwarta była dla turystów. Dziś to zamknięty obszar ściśle kontrolowany przez wojsko.

Na początku rosyjskiej inwazji czarnobylska elektrownia okupowana była przez wojska Rosji od 24 lutego do 31 marca 2022 roku. Wycofały się stamtąd, gdy nie powiodły się plany szybkiego zdobycia Kijowa.

Z Waszyngtonu Natalia Dziurdzińska (PAP)

ndz/ zm/