Organizacje branży gospodarki odpadami apelują do ministra sprawiedliwości Adama Bodnara o „ograniczenie szarej strefy”. Nieuczciwa konkurencja, pogłębiająca się luka inwestycyjna oraz brak wystarczających mocy w instalacjach to, zdaniem ekspertów, kluczowe wyzwania, którymi powinien zająć się resort. Przedstawiciele branży liczą na dialog i wypracowanie długofalowych rozwiązań.

Przedstawiciele organizacji zrzeszających legalnie działające podmioty branży gospodarki odpadami w pełni podzielają wyrażone przez ministra zaniepokojenie rozwojem tzw. „szarej strefy” w obszarze gospodarowania odpadami. Na wstępie podkreślić należy, że codziennie ponad 10 tysięcy kierowców śmieciarek odbiera 50 tys. ton odpadów komunalnych od mieszkańców naszego kraju. Ponad 13 mln ton odpadów komunalnych przetwarzanych jest rocznie w kilkuset instalacjach, skąd kierowane są do recyklingu, odzysku i składowania. Wszystkie powyższe elementy stanowią bezcenny dla gospodarki zasób finansowy, ale także kapitału ludzkiego, wiedzy i infrastruktury. Wszystkie wspomniane instalacje przeszły w ostatnich latach konieczne i kosztowne modernizacje, również w odpowiedzi na wymogi legislacyjne. Wymagania te spełniły legalnie działające podmioty w branży, świadome odpowiedzialności za życie i zdrowie ludzi. Spełnienie wymogów i uzyskanie decyzji administracyjnych zajęło im wiele lat. W tym samym czasie wiele firm i osób unikało inwestycji, oferując niskie ceny i niepewne zagospodarowanie odpadów. Reprezentanci branży stwierdzają, że podobna sytuacja występuje w zakresie zagospodarowania odpadów przemysłowych. Skutkiem tej sytuacji są nielegalne magazyny odpadów, tzw. bomby biologiczne. Branża stwierdza, że ich istnienie jest możliwe, ponieważ nie dysponujemy wystarczającymi mocami przerobowymi w instalacjach, a budowa nowych wymaga zmian systemowych, pewności prawa i źródeł finansowania.

W opublikowanym komunikacie eksperci reprezentujący branżę stwierdzają, że zgadzają się z diagnozą, że przy obecnych warunkach istnieje bardzo duże zagrożenie rozwojem szarej strefy.

"O ile cieszy nas, że państwo polskie dostrzega bardzo wyraźnie problem olbrzymiej luki inwestycyjnej w obszarze rozbudowy/budowy instalacji przetwarzania odpadów, to pragniemy zarazem zaapelować o refleksję co do reperkusji dalszego przedłużania jej istnienia: brak środków z ROP dla gmin oznacza dalsze trwanie luki inwestycyjnej, a wprowadzenie systemu kaucyjnego bez ROP oznacza nawet pogorszenie się tej sytuacji. Brak mocy instalacyjnych ma z kolei przełożenie na rozwój szarej strefy, gdyż istniejące instalacje nie są w stanie przerobić rosnącej ilości odpadów m.in. ze względu na rosnące obostrzenia, w tym kary finansowe. W tej sytuacji podstawowym celem najpilniejszych działań powinno być uwolnienie samoistnych sił rynkowych stymulujących poprawę zbiórki i zagospodarowania odpadów poprzez zwiększenie chłonności legalnie działających instalacji przetwarzania. Większa dostępność instalacji zwiększy konkurencyjność, a to wpłynie na poprawę mechanizmu cen" - czytamy w informacji.

Jej autorzy podkreślają, że jako podmioty prowadzące legalną działalność o charakterze użyteczności publicznej z nadzieją odbierają głos ministra jako przejaw troski, ale i jako szansę na merytoryczną dyskusję o charakterze systemowym, a nie fragmentarycznym. Deklarują także gotowość do wspierania takich i innych działań przeciwko szarej strefie.

"Apelujemy zatem o uwzględnienie powyższych tez w dalszych dyskusjach i pracach oraz liczymy na możliwość spotkania, w dogodnej dla Pana Ministra formule i czasie, podczas którego moglibyśmy omówić kierunki działań. Jesteśmy pewni, że jeśli skutecznie wyeliminujemy przyczyny szarej strefy w odpadach, nie będziemy zmagać się z jej skutkami i rosnącą skalą. Mając to na uwadze, jeszcze raz dziękujemy za cenny głos Pana Ministra" - piszą autorzy.

Pod pismem podpisali się:
Sławomir Rudowicz – Izba Branży Komunalnej; Piotr Szewczyk – Rada RIPOK; Dariusz Matlak – Polska Izba Gospodarki Odpadami; Tomasz Uciński – Krajowa Izba Gospodarki Odpadami.