Najnowsze dane pochodzące z raportów nie pozostawiają wątpliwości: wraz z dekarbonizacją sektora energetycznego postępują inwestycje w energetykę jądrową. Rozwój technologii oraz kolejne budowane elektrownie atomowe na całym świecie potwierdzają wzrost znaczenia energii jądrowej.

• Światowa produkcja energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych wzrosła do 2602 TWh w 2023 roku z 2544 TWh w 2022 roku, odpowiadając za 9 proc. światowej energii elektrycznej

• Francja jest zasilana w ponad 60 proc. przez energią jądrową

• W 2023 roku reaktory jądrowe pomogły uniknąć 2,1 mld ton emisji dwutlenku węgla z równoważnej produkcji węgla 

W ostatnich tygodnich zostały opublikowane dwa istotne raporty dt. sektora energetyki jądrowej: tegoroczna edycja „World Nuclear Performance Report 2024” od Światowego Stowarzyszenia Energii Atomowej (World Nuclear Association – WNA) oraz raportu „Operating Experience with Nuclear Power Stations in Member States 2024 Edition opublikowanego przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (International Atomic Energy Agency –  IAEA).

Tegoroczny raport „World Nuclear Performance Report” pokazuje wzrost globalnej produkcji energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych, podkreślając kontynuację wydajności globalnej floty reaktorów jądrowych.

„Nasz raport pokazuje, że energia jądrowa pozostaje jednym z najbardziej niezawodnych sposobów dostarczania czystej energii do sieci. Utrzymująca się doskonała wydajność globalnej floty reaktorów, szybkie wdrażanie nowych elektrowni jądrowych w Zjednoczonych Emiratach Arabskich i ciągły wzrost produkcji w Chinach są wyraźnymi dowodami na wysoką wydajność branży” – komentuje raport dr Sama Bilbao y Leon, dyrektor generalny Światowego Stowarzyszenie Energii Atomowej.

Co tyczy danych opublikowanych przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej, przedstawiają globalnego konsensusu w sprawie przyspieszenia jej wdrażania, czego świadectwem są kolejne inwestycje.

Energetyka jądrowa nabiera rozpędu

Jak stwierdza Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA), energia jądrowa jest istotnym niskoemisyjnym źródłem energii elektrycznej, zapewniającym około 10 proc. globalnej produkcji energii elektrycznej. 

Energetyka jądrowa, z około 413 GW mocy działającymi w 32 krajach, przyczynia się uniknięcia 1,5 Gt globalnych emisji i 180 mld metrów mld m3 globalnego zapotrzebowania na gaz rocznie.

Międzynarodowa Agencja Energetyczna w raporcie „Electricity 2024”, przewiduje się, że do końca przyszłego roku globalna produkcja energii jądrowej przekroczy poprzedni rekord ustanowiony w 2021 roku. Nawet jeśli niektóre kraje wycofają się z energii jądrowej – lub wcześniej zamkną elektrownie – prognozuje się, że produkcja energii jądrowej będzie rosła średnio o blisko 3 proc. rocznie do 2026 roku.

Podczas konferencji klimatycznej COP28, ponad 20 krajów podpisało wspólną deklarację potrojenia mocy elektrowni jądrowych do 2050 roku. 

Osiągnięcie tego celu będzie wymagało sprostania kluczowemu wyzwaniu, jakim jest ograniczenie ryzyka związanego z budową i finansowaniem w sektorze jądrowym.

Energia atomowa na świecie w świetle najnowszych danych

W 2023 roku reaktory jądrowe wytworzyły łącznie 2602 TWh energii elektrycznej, co oznacza wzrost o 58 TWh w porównaniu z 2544 TWh w 2022 roku, ale nadal spadek o 51 TWh w porównaniu z 2653 TWh wytworzonymi w 2021 roku.

Kluczowym czynnikiem przyczyniającym się do ożywienia w ubiegłym roku był wzrost produkcji o 42 TWh we Francji, co pozwoliło odzyskać ok. połowy spadku produkcji spowodowanego przedłużającymi się przestojami w poprzednim roku.

Stany Zjednoczone pozostały największym na świecie producentem energii jądrowej, a za nimi uplasowały się Chiny i Francja. Państwo Środka utrzymało pozycję światowego lidera pod względem nowych elektrowni jądrowych, rozpoczynając budowę pięciu reaktorów. 

W Azji produkcja energii nadal silnie rosła, do czego przyczyniły się nowe reaktory podłączone do sieci od początku 2023 roku w Chinach, Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Korei Południowej i Pakistanie. W innych regionach łączna produkcja była zbieżna z poprzednim rokiem. 

W 2023 roku moc czynnych elektrowni jądrowych na koniec roku wyniosła 392 GWe, co oznacza spadek o jeden gigawat w porównaniu z 2022 rokiem – donosi raport. Obejmuje to 20 GWe mocy w Japonii i mniej o 1 GWe mocy w Indiach.

Całkowita liczba działających reaktorów na koniec 2023 roku wyniosła 437, bez zmian w porównaniu z 2022 roku.

Na kontynencie azjatyckim w ciągu ostatniej dekady odnotowano trwały i znaczący wzrost produkcji energii jądrowej. Spośród 64 reaktorów będących obecnie w budowie, ponad dwie trzecie znajduje się w Azji, przy czym w Państwie Środka jest budowanych 30 reaktorów.

Patrząc z optymizmem w przyszłość. Ekspansja światowego przemysłu jądrowego

Elektrownie jądrowe przyczyniają się do bezpieczeństwa energii elektrycznej na wiele sposobów, utrzymując stabilność sieci energetycznych i uzupełniając strategie dekarbonizacji, ponieważ mogą dostosować swoją moc wyjściową do zmian popytu i podaży. 

„Światowy przemysł jądrowy czeka okres znacznej ekspansji.  Podczas COP 28, 25 krajów podpisało deklarację potrojenia globalnej mocy jądrowej do 2050 roku.  Co ciekawe, w wielu krajach uruchamiane są nowe reaktory i planowane są nowe konstrukcje. Współpraca i konkurencja w branży zaowocują wieloma nowymi projektami w nadchodzących latach” - stwierdza dr Sama Bilbao y Leon, dyrektor generalny Światowego Stowarzyszenia Energii Atomowej.

Technologie jądrowe będą odgrywać szerszą rolę niż tradycyjne dostawy energii elektrycznej do sieci. Rośnie zainteresowanie ze strony końcowych użytkowników energii oraz producentów przemysłowych, dając potencjał do dalszej dekarbonizacji sektora energetycznego. 

Również w Polsce z niecierpliwością czekamy na dalszy rozwój prac z budową elektrowni jądrowej, z uwagą śledząc kolejne etapy realizowanej na Pomorzu inwestycji.

Fot. Depositphotos