Postępujące zmiany klimatu skłaniają firmy do poszukiwania bardziej ekologicznych form transportu towarów. Emisyjność jest kryterium, które biznes coraz częściej bierze pod uwagę planując łańcuchy logistyczne. Z raportu przygotowanego przez Instytut Badań Rynkowych i Społecznych (IBRIS) dla Fundacji ProKolej wynika, że to właśnie w transporcie kolejowym przedsiębiorcy z różnych branż upatrują największych szans na ograniczenie śladu węglowego.

Kolej to najbardziej ekologiczny środek transportu – tego zdania jest co drugi ankietowany przez IBRIS przedsiębiorca. Co więcej, transport kolejowy szybciej od drogowego ma szansę na osiągnięcie neutralności klimatycznej – z tym stwierdzeniem zgadza się aż 78 proc. respondentów.

„Jeden pociąg towarowy może zastąpić 80 do 100 ciężarówek. W rezultacie kolej emituje 3 razy mniej dwutlenku węgla, niż transport drogowy i ponad 8 razy mniej niż lotnictwo” – potwierdza dr Jakub Majewski, adiunkt na Uniwersytecie Warszawskim i prezes Fundacji ProKolej.

Badanie IBRIS wskazuje, że 29 proc. firm już dziś kieruje się kryterium śladu węglowego przy wyborze środka transportu towarów, i że równolegle ze wzrostem świadomości ekologicznej rola tego parametru rośnie. Zdaniem aż 65 proc. pytanych za pięć lat kryteria ekologiczne będą w przewozach zdecydowanie ważniejsze niż dziś.

„Nowa strategia rozwoju Unii Europejskiej wskazuje jak zmieniać gospodarkę w odpowiedzi na kryzys klimatyczny. Potrzebujemy kompleksowych rozwiązań. Dlatego bardzo ważna jest świadomość indywidualnych konsumentów, a w kontekście biznesowym rola menedżerów, których decyzje mają kolosalny wpływ na społeczeństwo i środowisko naturalne. Wyniki badania potwierdzają, że przedsiębiorcy rozumieją rosnące znaczenie transportu neutralnego klimatycznie i można liczyć, że oczekiwania te przyspieszą rozwój potrzebnej infrastruktury, zwłaszcza odnawialnych źródeł energii. To dobra wiadomość dla nas wszystkich” – komentuje wyniki badań Marzena Strzelczak, prezeska, dyrektor generalna Forum Odpowiedzialnego Biznesu.

Wśród przedsiębiorców objętych badaniem IBRIS dominuje przekonanie, że transport kolejowy należy rozwijać w pierwszej kolejności. Jednocześnie 42 proc. z nich deklaruje zainteresowanie zwiększeniem skali przewozów kolejowych, jeśli branża osiągnie zerowy ślad węglowy i przestawi się na odnawialne źródła energii. Odpowiedzią kolejarzy na oczekiwania biznesu jest Program Zielona Kolej, realizowany przez Centrum Efektywności Energetycznej Kolei (CEEK), skupiające kilkadziesiąt podmiotów odpowiedzialnych za 95 proc. krajowej konsumpcji energii elektrycznej na kolei. Zgodnie z jego założeniami, pozwoli on do 2030 roku przestawić polską kolej w 85 proc. na zasilanie z OZE. Docelowo zwiększy tę wartość do 100 proc., sprawiając, że transport kolejowy będzie głównym elementem neutralnych klimatycznie łańcuchów dostaw.

„Wyniki naszego badania potwierdziły, że większość firm ma realne plany redukcji emisji, w których Zielona Kolej będzie odgrywała dużą rolę. Są też zgodne z wcześniejszymi analizami rynkowymi, z których wynika, że przejście kolei na OZE może wygenerować dodatkowy ruch kolejowy rzędu do 12%. Tym bardziej cieszy nas, że Zielona Kolej to już nie tylko plan, ale realnie wdrażany program. Do inicjatywy przystępują kolejni przewoźnicy reprezentujący sektor publiczny i prywatny. Dzięki temu kolej odpowiada na potrzeby swoich klientów w dążeniu do zaproponowania konkurencyjnych, neutralnych klimatycznie usług transportowych” – podkreśla dr Jakub Majewski.

Zainteresowanie kolejowych przewozami opartymi o odnawialne źródła energii rośnie zarówno w sektorze przewozów pasażerskich, jak i towarowych. Osiem na dziesięć ankietowanych przez IBRIS firm potwierdza, że osiągnięcie neutralności klimatycznej znacznie podniesie atrakcyjność oraz konkurencyjność kolei.

W sektorze towarowym największe zainteresowanie przeniesieniem ładunków na tory deklarują w badaniu firmy z sektora budowlanego i maszynowego (61 proc. wskazań) oraz branża górniczo-energetyczna (50 proc. wskazań). W ich ocenie kluczem do sukcesu jest w tym przypadku rozwój sieci połączeń i zwiększenie dostępności bocznic oraz terminali oraz obniżenie opłat za dostęp do infrastruktury.

Raport „Zielona Kolej - potencjał ekologicznego transportu” przygotowany przez IBRIS podsumowuje ogólnopolskie badanie przeprowadzone wiosną 2021 r. na grupie ponad 100 przedsiębiorstw, z których każde zatrudnia ponad 250 pracowników, a jego roczny obrót przekracza 200 mln zł.