Pomimo wysiłków, realizacja celu zrównoważonego rozwoju w zakresie energii jest nie do zrealizowania w obecnym tempie. Wzrasta liczba osób niemających dostępu do elektryczności, zaś świat nie jest na dobrej drodze do podwojenia efektywności energetycznej do 2030 roku.

• Liczba osób niemających dostępu do elektryczności wzrosła po raz pierwszy od ponad dekady, osiągając liczbę 685 mln 

• Do 2030 roku, 660 mln ludzi nadal nie będzie miało dostępu do energii elektrycznej, zaś 1,8 mld nie będzie miało dostępu do czystych technologii gotowania i paliw

• Postępy w zakresie wskaźników efektywności energetycznej również pozostają w tyle, osiągając zaledwie 2,3 proc., znacznie poniżej poziomu niezbędnego do osiągnięcia celu SDG 7

W najnowszym wspólnym raporcie Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA), Wydziału Statystycznego Organizacji Narodów Zjednocznych (UNSD), Banku Światowego (WB) oraz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) „Tracking SDG 7: The Energy Progress Report 2024” stwierdzono, że świat pozostaje poza ścieżką do osiągnięcia Celu Zrównoważonego Rozwoju (Sustainable Development Goal – SDG) 7 w zakresie energii do 2030 roku.

Omawiany raport podsumowuje globalne postępy w zakresie dostępu do energii, efektywności energetycznej, energii odnawialnej, czystego gotowania i współpracy międzynarodowej w celu realizacji SDG 7. 

Świat nie jest na dobrej drodze do podwojenia efektywności energetycznej do 2030 roku, ponieważ w 2021 roku poprawiła się ona tylko o 0,8 proc. – donosi raport.

Co to SDG 7 - cel zrównoważonego rozwoju w zakresie energii?

Celem SDG 7 (Sustainable Development Goal – SDG) jest zapewnienie wszystkim dostępu do źródeł stabilnej, zrównoważonej i nowoczesnej energii po przystępnej cenie.

Cel ten obejmuje osiągnięcie powszechnego dostępu do energii elektrycznej i czystego gotowania oraz zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w globalnym koszyku energetycznym. 

Zadania mająca na celu zrealizowanie celu SDG 7 są wymienione w Agendzie na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030 ONZ obejmując następujące punkty:

7.1 Do 2030 roku zapewnić powszechny dostęp do przystępnych cenowo, niezawodnych i nowoczesnych usług energetycznych.

7.2 Do 2030 roku znacząco zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii w globalnym miksie energetycznym.

7.3 Do 2030 roku podwoić wskaźnik wzrostu globalnej efektywności zużycia energii.

7.A Do 2030 roku zwiększyć międzynarodową współpracę ułatwiającą dostęp do badań nad czystą energią i technologii w obszarze energii odnawialnej, efektywności energetycznej oraz zaawansowanych i czystszych technologii paliw kopalnych, a także promować inwestowanie w infrastrukturę energetyczną i czyste technologie energetyczne.

7.B Do 2030 roku rozbudować infrastrukturę i zmodernizować technologie umożliwiające dostęp do nowoczesnych i zrównoważonych usług energetycznych dla wszystkich mieszkańców krajów rozwijających się, w szczególności państw najmniej rozwiniętych, rozwijających się małych państw wyspiarskich i krajów śródlądowych, zgodnie z ich programami rozwojowymi.

Dlaczego osiągnięcie celu SDG 7 jest zagrożone?

Pomimo poczynionych postępów, obecne tempo nie jest wystarczające do osiągnięcia któregokolwiek z celów SDG 7 na 2030 rok – wskazuje raport.

Liczba osób bez dostępu do energii elektrycznej wzrosła po raz pierwszy od ponad dekady, ponieważ liczba ludności – głównie w Afryce Subsaharyjskiej – rosła w szybszym tempie niż liczba nowych połączeń elektrycznych, pozostawiając 685 mln ludzi bez prądu w 2022 roku, co stanowi wzrost o 10 mln w odniesieniu do 2021 roku. 

2,1 mld ludzi nadal żyje bez dostępu do czystych paliw i technologii kuchennych. Niesie to ze sobą ogromne konsekwencje dla zdrowia, przyczyniając się do 3,2 mln przedwczesnych zgonów każdego roku. 

Wśród głównych czynników gospodarczych utrudniających realizację celu wymienione są niepewne perspektywy makroekonomiczne, wysoki poziom inflacji, trudności związane z zadłużeniem w rosnącej liczbie krajów, nierówny podział środków finansowych oraz wąskie gardła w łańcuchu dostaw.

Energia odnawialna nadzieją na osiągnięcie ambitnych celów klimatycznych

Nastąpił wzrost oddawanych mocy odnawialnych źródeł energii w ciągu ostatnich dwóch lat, zaś poprawa efektywności energetycznej stopniowo poprawia się po spadku w czasie pandemii, choć wciąż nie wystarcza do osiągnięcia celu SDG 7. 

„Rok po roku odnawialne źródła energii okazują się wiodącym graczem w zwiększaniu dostępu do energii i elektryczności poprzez stały wzrost mocy odnawialnych źródeł energii. Jednak dysproporcje w dystrybucji pozostają wyraźne, co znajduje odzwierciedlenie w międzynarodowych publicznych przepływach finansowych wspierających czystą energię” – stwierdza Francesco La Camera, Dyrektor Generalny Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej. „Społeczność międzynarodowa musi pilnie przyspieszyć inwestycje w infrastrukturę odnawialnych źródeł energii i zrównoważone technologie, koncentrując się na najsłabiej rozwiniętych i rozwijających się gospodarkach" – dodaje La Camera.

Globalne cele zadeklarowane przez ponad 130 krajów w konsensusie z zeszłorocznego szczytu klimatycznego ONZ (COP28) w Dubaju wzmacniają cele SDG 7, dążąc do potrojenia mocy wytwórczych energii odnawialnej i podwojenia wskaźnika efektywności energetycznej. 

Aby zrealizować ambitne plany, konieczne jest zintensyfikowanie działań, zwłaszcza w odniesieniu do dużych dysproporcji w inwestycjach w czystą energię, z których aż 80 proc.  pozostaje skoncentrowane w zaledwie 25 krajach.

Fot. Depositphotos