Prace geologiczne rozpoczęto 8 sierpnia na terenie przyszłej elektrowni. Projekt kazachski realizowany jest we współpracy z rosyjską korporacją Rosatom, a szczegóły tej inicjatywy zostały zatwierdzone podczas niedawnego spotkania w ramach Forum Ekonomicznego w Sankt Petersburgu (SPIEF 2025).

20 czerwca 2025 roku Rosatom i Agencja Energii Atomowej Republiki Kazachstanu podpisały kluczowy dokument – mapę drogową, która określa etapy przygotowania i realizacji projektu. To konkretny plan działania, który wyznacza ramy czasowe, zadania i odpowiedzialności obu stron. Podpisy pod dokumentem złożyli Alexey Likhachev, dyrektor generalny Rosatom, oraz przedstawiciele kazachstańskiego rządu, dając zielone światło dla tego strategicznego przedsięwzięcia.
Specjaliści z Działu Inżynierii Rosatomu rozpoczęli w piątek wiercenie pierwszego otworu poszukiwawczego i pobieranie próbek gleby. Badania te pozwolą ocenić stabilność sejsmiczną, charakterystykę hydrogeologiczną i inne parametry obszaru, które są kluczowe dla bezpieczeństwa i niezawodności przyszłej elektrowni. Na tym etapie zostanie wykonanych łącznie co najmniej 50 otworów wiertniczych, każdy o głębokości od 30 do 120 metrów.

Uran sprzyja energetyce

Budowa elektrowni jądrowej to odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie Kazachstanu na energię. Kraj, który już teraz jest liderem w wydobyciu uranu, chce wykorzystać swoje zasoby naturalne i doświadczenie w sektorze jądrowym, by stworzyć nowoczesne, bezpieczne i ekologiczne źródło energii. Elektrownia ma być zlokalizowana w regionie Ałmaty, a dokładne miejsce wybrano po analizach geologicznych, środowiskowych i społecznych. Kazachstan od lat rozwija swoje ambicje w sektorze energetycznym, a elektrownia jądrowa to kolejny krok w kierunku dywersyfikacji źródeł energii. Jak podkreśla Ministerstwo Energetyki Kazachstanu, projekt ma nie tylko zaspokoić wewnętrzne potrzeby energetyczne, ale też wzmocnić pozycję kraju jako regionalnego lidera w technologiach jądrowych. Co więcej, elektrownia pozwoli zredukować zależność od paliw kopalnych, co wpisuje się w globalne trendy walki ze zmianami klimatycznymi. Eksperci szacują, że elektrownia znacząco obniży koszty produkcji energii w porównaniu z tradycyjnymi źródłami, a stabilne dostawy prądu przyciągną nowych inwestorów do Kazachstanu. To szczególnie ważne w kontekście planów rządu, by do 2030 roku zwiększyć udział odnawialnych i niskoemisyjnych źródeł energii w krajowym miksie energetycznym.

Prace rozpoczęte, projekt... powstaje

Dokładne parametry projektu nie są jeszcze zatwierdzone. Najczęściej wspomina się o modelu z dwoma reaktorami typu VVER-1200. Liczba reaktorów jest jednak nadal w trakcie dopracowywania, ponieważ projekt znajduje się na etapie przygotowań, a ostateczne decyzje techniczne mogą ulec zmianie. Każdy reaktor typu VVER-1200 ma moc 1200 MW. Obecnie zakładana, łączna moc elektrowni z dwoma reaktorami wynosi zatem 2,4 GW.

WER-1200 to wodno-ciśnieniowe reaktory jądrowe nowej generacji (Generacja III+), które charakteryzują się wysokim poziomem bezpieczeństwa, w tym pasywnymi systemami bezpieczeństwa i szczelną obudową rdzenia reaktora, co odróżnia je od starszych konstrukcji, takich jak RBMK (używany w Czarnobylu). 

Reaktory VVER-1200 spełniają międzynarodowe standardy bezpieczeństwa określone przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (IAEA). Wyposażone są w zaawansowane systemy kontroli i zabezpieczeń, w tym automatyczne systemy wyłączania w sytuacjach awaryjnych, co minimalizuje ryzyko wypadków.

Budowa elektrowni jest też ważnym sygnałem w kontekście globalnych wysiłków na rzecz zrównoważonego rozwoju. Kazachstan, który jest jednym z największych producentów uranu na świecie, chce pokazać, że potrafi nie tylko wydobywać surowce, ale też przekuwać je w nowoczesne rozwiązania energetyczne.

Kazachstan miał doświadczenia, choć niewielkie

W Kazachstanie obecnie nie działają żadne komercyjne elektrownie jądrowe. W przeszłości, do 1999 roku, funkcjonował reaktor w Aktau nad Morzem Kaspijskim, ale był to zakład odsalania wody zasilany energią jądrową, a nie typowa elektrownia jądrowa do produkcji energii elektrycznej. Obecnie w Kazachstanie działają jedynie trzy reaktory badawcze w Kurczatowie, związane z dawnym sowieckim programem testów broni jądrowej.