Z końcem 2025 roku ENGIE Polska jako jedna z pierwszych firm odchodzi w pełni od węgla przy produkcji ciepła. Firma planuje zmniejszenie emisji CO₂ do 2026 roku aż o 65 proc.

Według dyrektywy o efektywności energetycznej od 2028 roku wśród możliwości utrzymania tego statusu jest wymóg aby co najmniej 50 proc. ciepła systemowego pochodziło z OZE lub ciepła odpadowego. Rosnące koszty emisji CO₂, zmieniające się przepisy unijne oraz dążenie do poprawy efektywności energetycznej sprawiają, że ciepłownictwo, które przez dziesięciolecia opierało się na węglu, przechodzi istotną transformację. Nowe przepisy, w tym unijna dyrektywa dotycząca efektywności energetycznej oraz krajowe cele zawarte w Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu, wymuszają znaczną redukcję emisji i coraz szersze wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii. ENGIE Polska realizuje ambitny plan dekarbonizacji swoich ciepłowni w Słupsku i Złotowie, w ramach którego do końca 2025 roku obie instalacje całkowicie wyeliminują węgiel z procesu produkcji ciepła, przechodząc na biomasę, gaz ziemny oraz innowacyjne technologie wykorzystujące potencjał ciepła odpadowego.

Innowacyjna pompa ciepła w Słupsku

Proces dekarbonizacji ciepłowni w Słupsku wchodzi w decydującą fazę. Od drugiego kwartału roku 2025 nastąpi całkowite zakończenie produkcji energii cieplnej z węgla. W latach 2021–2024 emisja CO₂ w słupskiej ciepłowni została zredukowana o 37 proc., co było wynikiem stopniowej zmiany miksu paliwowego, w tym odchodzenia od węgla w procesie wytwarzania ciepła. Do 2026 roku planowana redukcja emisji osiągnie około 53 proc., a 80 proc. energii cieplnej będzie pochodzić z odnawialnych źródeł, ciepła odpadowego oraz wysokosprawnej kogeneracji.

Kolejnym z kluczowych elementów transformacji jest budowa innowacyjnej pompy ciepła, wykorzystującej potencjał ciepła odpadowego ścieków oczyszczonych. Rozwiązanie to pozwoli na pokrycie ponad 20 proc. zapotrzebowania na ciepło dla miasta. Symboliczne wmurowanie kamienia węgielnego pod tę inwestycję zaplanowano na drugi kwartał 2025 roku.

– W Słupsku realizujemy przełomowy projekt, który znacząco przybliża nas do neutralności. Dzięki innowacyjnym technologiom, takim jak pompa ciepła wykorzystująca potencjał ciepła odpadowego oraz zwiększeniu udziału odnawialnych źródeł energii, zapewniamy mieszkańcom stabilne, ekologiczne i efektywne źródło ciepła. Moc systemu, przekraczająca 124 MWth i 11,5 MWe w zdywersyfikowanych paliwach i technologiach, potwierdza skalę tej inwestycji – mówi Marzena Gębala, marketing manager ENGIE EC Słupsk.

Obecnie dobiega końca proces konwersji kotła węglowego na kocioł biomasowy. Zakończenie prac planowane jest na kwiecień 2025 roku.

Biomasa i gaz ziemny w Złotowie

Podobne zmiany zachodzą w ciepłowni ENGIE w Złotowie, gdzie proces dekarbonizacji rozpoczął się już w sierpniu 2023 roku i zakończy się w listopadzie 2025 roku. Najważniejszym etapem tej zmiany będzie uruchomienie nowoczesnych jednostek biomasowych o łącznej mocy 10 MW, co nastąpi w pierwszej połowie 2025 roku. Przejście z węgla na biomasę pozwoli na redukcję emisji CO₂ o około 90 proc., a także ograniczy konieczność zakupu kosztownych uprawnień do emisji.

Nowy model ciepłowniczy opiera się na dywersyfikacji źródeł energii – obok jednostek biomasowych wykorzystywane będą kotły gazowe pełniące funkcję źródeł szczytowych. Ich zadaniem jest zapewnienie dostaw ciepła w okresach zwiększonego zapotrzebowania, szczególnie podczas niskich temperatur. 

– Modernizacja ciepłowni w Złotowie to inwestycja w przyszłość – stabilne dostawy ciepła, zwiększą efektywność energetyczną i redukcję emisji. Wprowadzając biomasę jako główne paliwo i uzupełniając system o źródła gazowe, nie tylko eliminujemy węgiel, ale także zwiększamy bezpieczeństwo energetyczne miasta. Dzięki dywersyfikacji źródeł energii ciepłownia będzie mogła elastycznie reagować na zmieniające się warunki – dodaje Kajetan Sakowicz, ekonomista ENGIE Złotów.

Czas zmian rynkowych i legislacyjnych

Obecna wersja Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK) przewiduje, że do 2030 roku 35,4 proc. energii w ciepłownictwie i chłodnictwie pochodzić będzie ze źródeł odnawialnych, a do 2040 roku wskaźnik ten wzrośnie do 62,6 proc. Aby wesprzeć przedsiębiorstwa w realizacji tych celów, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zatwierdził na 2025 rok programy o łącznej wartości 25 mld zł. Środki te będą przeznaczone m.in. na modernizację sieci ciepłowniczych, rozwój wysokosprawnej kogeneracji oraz inwestycje w OZE. Dodatkowo Fundusz Modernizacyjny oraz unijne programy finansowe zapewnią możliwość uzyskania wsparcia dla innowacyjnych projektów, takich jak magazyny ciepła czy pompy ciepła.

W odpowiedzi na te wyzwania ENGIE Polska w Słupsku i Złotowie wdrażają rozwiązania, które są częścią szerszej strategii transformacji ciepłownictwa Grupy ENGIE, mającej na celu osiągnięcie zerowej emisji w Europie do 2045 roku. W planach jest zmniejszenie zapotrzebowania na energię o 30 proc., co pozwoli na większą efektywność energetyczną. Zaś 53 proc. redukcja zależności od paliw kopalnych i 5,5-krotny wzrost mocy odnawialnych źródeł energii sprawią, że ciepło będzie pochodziło z bardziej stabilnych źródeł co także docelowo przełoży się na optymalizację kosztów dla odbiorców.