Projekt ustawy o rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) ma liczne wady, jest też niezgodny z dyrektywą o odpadach, którą ma implementować - ocenia Konfederacja Lewiatan. Zdaniem organizacji, projekt należy napisać od nowa.

W opinii Lewiatana, projekt jest niezgodny z polskimi regulacjami, włącznie z postanowieniami Konstytucji, wewnętrznie niespójny i skonstruowany w oparciu o błędne założenia oraz sprzeczny z postulatami prezentowanymi w Europejskim Zielonym Ładzie.

"Jego modyfikacja nie jest możliwa, bo ustawodawca przyjął systemowo błędne założenia wobec zasad funkcjonowania systemu ROP w Polsce" – podkreśliła dyrektorka departamentu energii i zmian klimatu Konfederacji Lewiatan Dorota Zawadzka-Stępniak. Lewiatan oczekuje włączenia organizacji pracodawców w dialog na temat kształtu systemu ROP i jego wdrażania w Polsce.

Projekt ustawy, wprowadzającej ROP został opublikowany w sierpniu. Przewiduje m.in, że producenci w ramach ROP będą ponosić specjalną opłatę opakowaniową. Producenci nałożone na nich ustawą obowiązki recyklingu opakowań będą mogli wykonywać albo samodzielnie, albo za pośrednictwem organizacji odpowiedzialności producentów. Organizacje te będą miały obowiązek przeznaczenia 95 proc. środków pochodzących z wynagrodzenia na rzecz podmiotów prowadzących recykling oraz zbierających odpady opakowaniowe.

Projekt zakłada np. nałożenie obowiązku selektywnego zbierania swoich opakowań na wyprowadzających produkty w butelkach PET na napoje o pojemności do 3 litrów, wraz z ich zakrętkami i wieczkami. Dodatkowo, pokrywki i wieczka z tworzyw sztucznych będą przymocowane do tych pojemników podczas użytkowania

W ocenie Lewiatana projekt koncentruje się przede wszystkim na pozyskiwaniu funduszy od przedsiębiorców, nie gwarantując skutecznego mechanizmu selektywnej zbiórki i recyklingu przez przemysł odpadów opakowaniowych. Wdrożenie ROP w zaproponowanym kształcie, nie tylko nie przełoży się na osiąganie celów dyrektywy odpadowej i innych dyrektyw, ale także m.in. spowoduje wydawanie środków wnoszonych przez wprowadzających produkty w opakowaniach na cele niezwiązane z gospodarowaniem odpadami powstającymi z opakowań objętych systemem ROP - uważa Konfederacja.

Zdaniem organizacji, proponowane rozwiązania będą m.in. niesprawiedliwe dla niektórych uczestników rynku, prowadząc m.in. do nieograniczonej odpowiedzialności wprowadzających, braku transparentności ponoszonych kosztów, a także przepływów pieniężnych.

Lewiatan wymienia 17 głównych wad projektu. Organizacja wskazuje wśród nich brak zapewnienia realizacji odpowiednich poziomów recyklingu, podatkowy charakter proponowanych rozwiązań, brak powiązania pomiędzy opłatami wnoszonymi przez wprowadzających produkty w opakowaniach a realizacją poziomów recyklingu, brak zachęt o charakterze organizacyjnym, nadmierne obciążenia administracyjne, brak jasności definicji opakowania wielomateriałowego.