W 2026 roku włoska firma VEGEA, z siedzibą w Bergamo w Lombardii, obchodzi 10 lat działalności w obszarze innowacyjnych biomateriałów. Włosi byli jednymi z pionierów nowego myślenia o modzie, ale rynek nowoczesnych materiałów rośnie w niezwykle szybkim tempie. 

Włoskie przedsiębiorstwo zostało założone w 2016 roku w Mediolanie z myślą o łączeniu nauki, rolnictwa i projektowania materiałów w celu tworzenia ekologicznych alternatyw dla tradycyjnych surowców przemysłowych. Obecnie siedziba firmy mieści się w Bergamo, gdzie rozwijane są technologie materiałowe oraz projekty badawczo-rozwojowe.

Celem działalności VEGEA jest wykorzystanie biomasy oraz odpadów rolniczych do produkcji nowoczesnych materiałów, które mogą zastępować skórę naturalną lub materiały syntetyczne w przemyśle modowym, meblarskim, opakowaniowym i motoryzacyjnym. Firma opiera swoją działalność na zasadach gospodarki cyrkularnej, w której odpady z jednego procesu stają się surowcem dla kolejnego produktu.

Ubierz się w winogrona

Najbardziej znanym produktem firmy jest materiał GrapeSkin, powstający z wytłoków winogronowych – skórek, pestek i łodyg pozostających po produkcji wina. Odpady te zawierają włókna i oleje, które po odpowiednim przetworzeniu mogą zostać wykorzystane do wytworzenia materiału przypominającego skórę naturalną pod względem struktury i właściwości mechanicznych. Proces produkcji odbywa się bez użycia toksycznych rozpuszczalników czy metali ciężkich, a surowiec pozyskiwany jest głównie ze współpracujących winnic.

Materiały VEGEA znajdują zastosowanie w wielu branżach – od mody i akcesoriów po design wnętrz i przemysł transportowy – i stanowią przykład rosnącego zainteresowania przemysłu materiałami wytwarzanymi z odpadów rolniczych.

Światowy trend

Historia firmy z Bergamo wpisuje się w szerszy, globalny trend poszukiwania nowych surowców w odpadach powstających w rolnictwie i przemyśle spożywczym. Na całym świecie powstaje coraz więcej przedsiębiorstw, które wykorzystują podobną logikę gospodarki cyrkularnej.

Jednym z najbardziej znanych przykładów jest materiał Piñatex, produkowany przez firmę Ananas Anam. Materiał ten powstaje z włókien pozyskiwanych z liści ananasa – produktu ubocznego upraw owoców, który wcześniej był zazwyczaj spalany lub pozostawiany na polach. Piñatex został wprowadzony na rynek w 2015 roku jako roślinna alternatywa dla skóry wykorzystywana w modzie i designie.

Finowie szyją z... drzew

Innym przykładem jest technologia tekstylna opracowana przez fińską firmę Spinnova, która produkuje włókna tekstylne z pulpy drzewnej, odpadów rolniczych lub zużytych tekstyliów. Technologia ta pozwala wytwarzać włókna bez stosowania szkodliwych chemikaliów używanych w tradycyjnej produkcji włókien celulozowych. Siedziba i pilotażowa fabryka firmy znajdują się w Jyväskylä w Finlandii. 

Podobne rozwiązania rozwijane są również w Stanach Zjednoczonych. Firma Modern Meadow pracuje nad materiałami wytwarzanymi metodami biofabrykacji, które mają zastępować tradycyjną skórę w przemyśle modowym i motoryzacyjnym.

Z kolei w sektorze opakowań przykładem zastosowania surowców odnawialnych jest włoska firma BIOPAP, która produkuje biodegradowalne i kompostowalne opakowania spożywcze z materiałów celulozowych przeznaczone dla branży gastronomicznej i żywności gotowej.

Również przemysł modowy coraz częściej korzysta z włókien wytwarzanych z odpadów spożywczych. Jednym z przykładów jest tkanina Orange Fiber, produkowana z celulozy pozyskiwanej ze skórek pomarańczy – odpadu powstającego podczas produkcji soków cytrusowych. Technologia ta pozwala przekształcić duże ilości odpadów z przemysłu spożywczego w lekkie, jedwabiste włókna wykorzystywane w modzie.

Wszystkie te inicjatywy pokazują, że odpady rolnicze i spożywcze mogą stać się cennym surowcem dla nowych gałęzi przemysłu materiałowego. Firmy takie jak VEGEA, Spinnova czy Ananas Anam pokazują, że produkty uboczne rolnictwa – od winogron i ananasów po drewno czy skórki cytrusów – mogą być przekształcone w wysokiej jakości materiały dla mody, designu i przemysłu.

Rozwój tego typu technologii wskazuje, że w nadchodzących latach materiały powstające z odpadów mogą odegrać ważną rolę w transformacji przemysłu w kierunku bardziej zrównoważonej i cyrkularnej gospodarki.