Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) przekaże ponad 43 mln zł na dwa projekty realizowane w województwie pomorskim. Uzyskały one z Komisji Europejskiej 19 mln euro dofinansowania z Programu LIFE 2021-2027.  

–  Polska została europejskim liderem w zakresie realizacji projektów strategicznych Programu LIFE, co w dużej mierze zawdzięczamy zaangażowaniu samorządów. Środki z Programu LIFE pozyskane przez Polskę zostaną przekazane na dwa projekty z województwa pomorskiego. Jesteśmy dumni z tego, że uczestniczymy w finansowaniu tych bardzo wartościowych projektów, dzięki którym wdrożony zostanie Plan Gospodarki Odpadami dla Województwa Pomorskiego oraz przywrócone zostaną do pierwotnego stanu wydmy nadmorskie – powiedziała Dorota Zawadzka-Stępniak, prezeska zarządu NFOŚiGW.

NFOŚiGW od 2008 roku pełni funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego LIFE w Polsce i nieprzerwanie od tego czasu wspiera beneficjentów swoją wiedzą ekspercką oraz środkami w ramach współfinansowania krajowego. Pracownicy NFOŚiGW oferują konsultacje i bliską współpracę na każdym etapie przygotowania przedsięwzięcia, a także wsparcie przy pozyskaniu partnerów projektu. Dofinansowanie projektów może wynieść łącznie nawet 95 proc.

Gospodarka odpadami w województwie pomorskim

NFOŚiGW przekaże 33 mln zł na projekt „Wdrożenie Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Pomorskiego z uwzględnieniem hierarchii postępowania z odpadami komunalnymi oraz zasad gospodarki o obiegu zamkniętym”. Województwo pomorskie uzyskało na jego realizację ponad 13 mln euro z Programu LIFE. Współbeneficjentami projektu są: Pomorska Agencja Rozwoju Regionalnego w Słupsku, Uniwersytet Gdański, Miasto Gdańsk, Pomorska Organizacja Turystyczna w Gdańsku, Polskie Stowarzyszenie Zero Waste, 24 inne gminy Pomorza oraz dwie spółki komunalne. 

Realizacja projektu ma zapewnić efektywne wdrożenie zapisów planu gospodarki odpadami w województwie pomorskim. Będzie to możliwe m.in. dzięki poprawie infrastruktury do przetwarzania odpadów, koordynacji tego procesu, zwiększaniu kompetencji i wiedzy odpowiedzialnych za proces osób i instytucji. Działania te wpłyną na  poprawę efektywności selektywnej zbiórki odpadów i recyklingu, a także podnoszenie świadomości ekologicznej wśród mieszkańców i turystów. W ramach zadania identyfikowane będą bariery i potrzeby dla gospodarki o obiegu zamkniętym oraz opracowywane rozwiązania aktualnych problemów tym zakresie, wspierające  samorządy i przedsiębiorców. Z perspektywy regionu ważne jest wdrożenie odpowiedniego modelu gospodarowania zużytymi sieciami rybackimi oraz gospodarka odpadami w sezonie turystycznym.

Wdrożenie Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Pomorskiego (PGOWP) z uwzględnieniem hierarchii postępowania z odpadami komunalnymi oraz zasad gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) o wartości ponad 94 ml zł jest planowane od kwietnia 2025 r. do końca marca 2035 r.

Zakładane długoterminowe efekty systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w regionie to:

• zwiększenie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z 32% (2022 r.) do co najmniej 65% w 2035 r. i 66% w 2038 r.

• zmniejszenie poziomu składowania odpadów komunalnych z 22% (2022 r.) do 10% ogółu wytworzonych odpadów w 2035 r. i 10% w 2038 r.

• zwiększenie udziału selektywnie zbieranych odpadów komunalnych z ok. 45% (2022 r.) do co najmniej 70% w 2035 r. i 73% w 2038 r.  

W ramach projektu powstaną m.in.: 

• Centrum Koordynacji i Wsparcia (baza danych monitorowania wskaźników)

• Centrum Wsparcia dla przedsiębiorców

• Centrum Kompetencyjne dla pracowników jednostek samorządu terytorialnego

Planowane są także liczne kampanie edukacyjne oraz szkolenia dla pracowników administracji publicznej i przedsiębiorców. Projekt zapewni nowe miejsca pracy w regionie.  

Ochrona nadbałtyckich wydm

Uniwersytet Gdański podpisał umowę dotacyjną z NFOŚiGW na ponad 10 mln zł. Środki te uzupełnią dofinansowanie 5,7 mln euro z Komisji Europejskiej na Projekt Life for Dunes PL. „Różnorodność biologiczna wybrzeża południowego Bałtyku - odtwarzanie siedlisk wydmowych i opracowanie dobrych praktyk zarządzania morską strefą brzegową”. Współbeneficjentami projektu są: Uniwersytet Szczeciński, Instytut Budownictwa Wodnego Polskiej Akademii Nauk, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Województwo Pomorskie, Słowiński Park Narodowy, a partnerami zagranicznymi: EUCC - Die Kusten Union Deutschland EV i Klaipedos Universitetas z Litwy.

Realizacja projektu zapewni ochronę wydm zagrożonych zanikaniem i utrzymanie różnorodności biologicznej u wybrzeży Bałtyku. W projekcie wskazano na cenne przyrodniczo siedliska wydmowe: nadmorskie wydmy szare i nadmorskie wrzosowiska bażynowe, które będą traktowane priorytetowo. Działania ochronne na rzecz wydm będą skoncentrowane wokół: usuwania gatunków inwazyjnych i obcych ekologicznie i geograficznie (które wyrosły na terenie siedliska), odtwarzania naturalnej roślinności i oczyszczania terenu ze śmieci. Prace pozwolą na ocenę rzeczywistego wpływu gatunków inwazyjnych na bioróżnorodność wydm. Opracowana zostanie również analiza perspektyw zachowania siedlisk wydmowych, w odniesieniu do naturalnych procesów brzegowych i zmian klimatycznych oraz metody ochrony siedlisk wydmowych w przyszłości. Powstanie również specjalistyczne oprogramowanie wraz z metodyką do monitorowania siedlisk wydmowych za pomocą metod teledetekcyjnych.

Informacje na temat projektu

Beneficjenci zakładają, że realizacja projektu i działań edukacyjno-informacyjnych przyczynią się do lepszej współpracy jednostek odpowiedzialnych za zarządzanie strefą brzegową Morza Bałtyckiego, skutecznej ochrony przyrody oraz podniesie świadomość społeczną w tym obszarze. Całkowity koszt projektu zaplanowanego do końca lutego 2031 r. wynosi blisko 37 mln zł. 

Projekt obejmie obszary ochrony Natura 2000: Ostoja Słowińska, Mierzeja Sarbska, Białogóra, Piaśnickie Łąki, Zatoka Pucka i Półwysep Helski, Zalew Wiślany i Mierzeja Wiślana w Polsce oraz Kuršių nerija, Pajūrio kopos i Westrügensche Boddenlandschaft Mit Hiddensee. Renaturyzacja obejmie 7399 ha, z czego 5669 ha znajduje się w granicach Polski. 

Program LIFE to jedyny instrument finansowy Unii Europejskiej poświęcony wyłącznie współfinansowaniu projektów z dziedziny ochrony środowiska, w tym przyrody, oraz wpływu człowieka na klimat i dostosowania się do jego zmian. Jego głównym celem jest wspieranie procesu wdrażania wspólnotowego prawa ochrony środowiska, realizacja unijnej polityki w tym zakresie, a także identyfikacja i promocja nowych rozwiązań problemów dotyczących środowiska i klimatu. 

Więcej o programie LIFE.