Nowy program finansowany z Funduszy Norweskich i EOG zapewni Polsce 160 mln euro na działania przyspieszające transformację klimatyczno-energetyczną. Środki zostaną przeznaczone m.in. na projekty związane z klimatem, energią, ochroną przyrody oraz gospodarką o obiegu zamkniętym. Operatorem programu będzie Ministerstwo Klimatu i Środowiska, przy wsparciu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 20 kwietnia 2026 r. podpisano umowę na realizację programu w obecności m.in. wiceministra klimatu i środowiska Krzysztofa Bolesty.

Całkowity budżet Programu „Zielona Transformacja” wynosi 160 mln euro ze środków Mechanizmu Finansowego EOG oraz ponad 28 mln euro wkładu krajowego. Program jest efektem wieloletniej współpracy Polski z Islandią, Lichtensteinem i Norwegią oraz realizowany jest w partnerstwie z instytucjami z tych krajów. Program obejmie cztery obszary: klimat, energię, ochronę przyrody oraz gospodarkę o obiegu zamkniętym.  

W ramach programu zaplanowano 9 otwartych naborów oraz 11 projektów predefiniowanych, a realizacja projektów potrwa do końca kwietnia 2031 roku. 

– Projekty, które zrealizujemy dzięki dofinansowaniu z Funduszy Norweskich i EOG, skoncentrują się na kluczowych dla naszej przyszłości obszarach: klimacie, energii, geotermii oraz gospodarce obiegu zamkniętego. Technologie takie jak CCUS mogą realnie wzmocnić konkurencyjność polskiego przemysłu w kontekście polityki klimatycznej, a rozwój energii geotermalnej pomoże zwiększyć naszą niezależność energetyczną, tak istotną w obliczu globalnych napięć. Równie ważne są działania dotyczące ochrony przyrody i gospodarki wodnej, zwłaszcza że Polska należy do krajów najbardziej narażonych na deficyt wody. Wszystkie te projekty tworzą solidną podstawę do dalszego rozwoju i wzmocnienia naszej odporności w najważniejszych sektorach – powiedział wiceminister klimatu i środowiska Krzysztof Bolesta.

Podpisana 20 kwietnia 2026 r. umowa to efekt wieloletniej współpracy Polski z Islandią, Lichtensteinem i Norwegią. 

Program ma charakter partnerski i jest uzgadniany oraz wdrażany we współpracy z instytucjami z państw-darczyńców, w szczególności z Norweską Agencją Środowiska (NEA), Norweską Dyrekcją ds. Zasobów Wodnych i Energii (NVE), Islandzkim Centrum Badań (RANNIS). Współpraca ta łączy wsparcie finansowe z transferem wiedzy, doświadczeń i dobrych praktyk.  

160 mln euro na zieloną transformację

Całkowity budżet programu „Zielona Transformacja” wynosi aż 160 mln euro ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (MF EOG), uzupełnionych o wkład krajowy w wysokości ponad 28 mln euro.

Program „Zielona Transformacja” jest jednym z ośmiu programów realizowanych w tej edycji Funduszy Norweskich i EOG w Polsce i jednocześnie jednym z największych spośród nich. Łączna kwota przyznanych środków finansowych dla Polski to 4 mld zł, czyli niemal 925 mln euro. 

Cztery obszary wsparcia programu

Celem Programu jest przyspieszenie zielonej transformacji. Działania będą realizowane w czterech głównych obszarach: 

Klimat – adaptacja i łagodzenie skutków zmian klimatu, działania edukacyjne, poprawa jakości powietrza; 

Energia – wsparcie dla społeczności energetycznych, rozwój technologii CCUS, magazynowanie energii oraz geotermia; 

Przyroda – ochrona ekosystemów i bioróżnorodności, budowa systemu danych dotyczących ocen oddziaływania na środowisko, wsparcie w tworzeniu nowych rezerwatów przyrody, monitoring dużych drapieżników; 

Gospodarka o obiegu zamkniętym – zamykanie obiegu wody, cyrkularność w budownictwie oraz zielone zamówienia publiczne. 

Nabory i projekty predefiniowane

W ramach Programu planowane jest ogłoszenie 9 naborów otwartych, a także realizacja 11 projektów predefiniowanych, w tym projektów dotyczących m.in.: 

– rozwoju geotermii, 

– zielonych zamówień publicznych, 

– edukacji klimatycznej, 

– systemowych rozwiązań w obszarze CCUS, 

– ochrony przyrody i tworzenia nowych rezerwatów. 

Dodatkowo realizowane będą inicjatywy w ramach Funduszu Współpracy Dwustronnej, w tym w zakresie dezinformacji klimatycznej. 

Ogłoszenie pierwszych naborów planowane jest na III–IV kwartał 2026 r. Realizacja projektów możliwa będzie do końca kwietnia 2031 r. 

Fundusze EOG

Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) to bezzwrotna forma wsparcia finansowego przyznawana niektórym Państwom europejskim, w tym Polsce, na zmniejszanie różnic ekonomicznych i społecznych w obrębie Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz wzmacnianie stosunków dwustronnych pomiędzy Państwami-Darczyńcami a Państwami-Beneficjentami. Umożliwia również Państwom-Darczyńcom swobodny dostęp i współpracę z rynkiem Unii Europejskiej.  

Operatorem Programu, czyli podmiotem odpowiedzialnym za przygotowanie i realizację programu będzie Ministerstwo Klimatu i Środowiska, przy wsparciu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.