Nabór gmin pod kątem pełnienia funkcji operatorów rządowego programu Czyste Powietrze trwa jeszcze, w wydłużonym terminie, do 31 marca br. - mówili w środę uczestnicy konferencji: Czyste Powietrze - z myślą o mieszkańcach woj. śląskiego. Apelowali do gmin o zaangażowanie w realizację programu.

Program Czyste Powietrze od marca 2025 r. działa w nowej formule, kierunkowanej na pomoc osobom szczególnie narażonym na ubóstwo energetyczne. Jego filarami są: wsparcie operatorów, audyt energetyczny oraz zabezpieczony budżet programu.

Pierwszy punkt kontaktu dla mieszkańców

Operatorzy - gminy i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej - zostali przewidziani jako pierwszy punkt kontaktu dla mieszkańców. Operatorzy oferują mieszkańcom kompleksowe wsparcie: od analizy potrzeb, przez pomoc w formalnościach, po wizytację zakończonej inwestycji.

W listopadzie ub. roku NFOŚiGW informował, że w całej Polsce działa ponad 1,3 tys. operatorów, a punkty konsultacyjne prowadzi 90 proc. gmin. Do tamtego czasu operatorzy złożyli 17,6 tys. wniosków, co stanowiło ponad 40 proc. nowych zgłoszeń.

64 proc. gmin podpisało porozumienie operatorskie

W środę wiceprezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach Iwona Gejdel-Targosz podała, że na 167 gmin woj. śląskiego dotąd porozumienia operatorskie zawarło Funduszem 105 gmin (w części na zasadzie porozumienia międzygminnego: np. gmina Wręczyca Wielka pełni rolę operatora u siebie, ale też dla gminy Konopiska).

- Zachęcam wszystkie gminy, ponieważ w tej chwili mamy 64 proc. gmin, które podpisały porozumienie operatorskie, aby również wspomogły swoich mieszkańców, osoby najuboższe. To samorządy, to właśnie gminy są najbliżej tych mieszkańców, wiedzą o ich potrzebach, wiedzą jakie wsparcie trzeba tym mieszkańcom udzielić - mówiła Gejdel-Targosz.

Apel ten poparł przewodniczący Śląskiego Związku Gmin i Powiatów prezydent Rybnika Piotr Kuczera. - Samorządowcy dzisiaj, z powodu tej najważniejszej informacji, że zdrowie naszych mieszkańców jest fundamentem również dobrego funkcjonowania samorządu, muszą zrobić wszystko, aby współpraca z funduszami wojewódzkimi była jak najbardziej widoczna, płynna - akcentował Kuczera.

Nowa odsłona - mniej wniosków

Wiceprezes NFOŚiGW Robert Gajda przyznał, że po reformie programu spadła liczba wniosków, natomiast w jego ocenie jedną z przyczyn jest zmiana, że przyjmowane są - inaczej niż wcześniej - wyłącznie wnioski kompletne (w ub. roku wpłynęło ich ok. 50 tys. plus 25 tys. wniosków roboczych, oczekujących na uzupełnienie audytów).

Gajda wskazał też, że program w nowej odsłonie ma lepiej zabezpieczać beneficjentów przed nieuczciwymi wykonawcami. Ministerstwo Klimatu w listopadzie ub. roku skierowało też do rządu projekt ustawy, który ma pomóc poszkodowanym w programie (może chodzić o 13 tys. rodzin). - Spodziewamy się, że w ciągu kwartału wejdzie ona w życie - zasygnalizował w środę wiceszef NFOŚiGW.

Program Czyste Powietrze 

Czyste Powietrze jest jednym z największych programów społeczno-klimatycznych w Europie. Realizuje go Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we współpracy z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej, pod nadzorem Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

Od 31 marca ub. roku obowiązkowy w programie jest audyt energetyczny - pomyślany nie tyle jako formalność, co narzędzie planowania. Audyt wskazuje bowiem najbardziej efektywne działania, dzięki czemu beneficjenci podejmują świadome decyzje i maksymalizują efekty inwestycji.

Nowe zasady wymagają osiągnięcia standardu energetycznego budynku, potwierdzonego świadectwem energetycznym po realizacji przedsięwzięcia.

Fot. Depositphotos