Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisał umowę z ORLEN Termika S.A. na dofinansowanie budowy układu odzysku ciepła ze ścieków w Przepompowni ścieków Żerań w Warszawie. Inwestycja jest projektem strategicznym, który odpowiada zarówno na zaostrzające się wymagania środowiskowe, jak i potrzeby mieszkańców Warszawy związane z zapewnieniem stabilnych źródeł ciepła.

Elektrociepłownia Żerań będzie wykorzystywać układ odzysku ciepła, żeby zmniejszyć emisje CO₂ i ograniczy koszty zakupu uprawnień do emisji. Dzięki inwestycji uda się odzyskać energię o mocy cieplnej do 50 MWt, która odpowiada potrzebom około 20 tys. mieszkań w Warszawie. Inwestycja na Żeraniu obejmuje budowę dwóch pomp ciepła wykorzystujących stabilne i lokalne źródło energii, jakim są ścieki surowe na terenie pobliskiej przepompowni na Białołęce, należącej do MPWiK.

Dzięki realizacji inwestycji na Żeraniu do warszawskiego systemu ciepłowniczego trafi dodatkowe 3% wolumenu ciepła odnawialnego.

– Inwestycja pozwoli dostarczać zielone ciepło do około 20 000 gospodarstw domowych, wykorzystując ciepło odpadowe odzyskiwane ze ścieków. To pokazuje, że można skutecznie połączyć oczyszczanie miasta ze ścieków z produkcją ciepła dla mieszkańców, tworząc system o obiegu zamkniętym. Dzisiejsza umowa to element dużego planu inwestycyjnego: pierwsze dwie pompy ciepła o mocy 50 MW to dopiero początek większego systemu, który w kolejnych etapach ma objąć także Siekierki i Czajkę. Modernizujemy w ten sposób - można powiedzieć - całą Warszawę – powiedziała podczas konferencji ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.

Środki z NFOŚiGW w wysokości 125,4 mln zł pozwolą w części sfinansować budowę układu odzysku ciepła ze ścieków, który będzie powiązany technologicznie z Elektrociepłownią Żerań po stronie układu wody sieciowej, przyłącza elektroenergetycznego (między innymi: zasilanie napędów pomp ciepła) oraz instalacji teletechnicznych. Cały strumień ciepła z instalacji zostanie skierowany do Elektrociepłowni Żerań w celu uzyskania odpowiednich parametrów wymaganych przez sieć ciepłowniczą, a następnie do warszawskiej sieci ciepłowniczej. Dzięki inwestycji uda się odzyskać energię o mocy cieplnej do 50 MWt, która zapewni zapotrzebowanie na ciepło dla około 20 tys. mieszkań w Warszawie.

– Budowa układu odzysku ciepła z ścieków to nowoczesne i przełomowe rozwiązanie, które pozwala wykorzystać energię cieplną z już dostępnego źródła – ścieków. Cieszymy się, że dzięki dofinansowaniu będziemy mogli wdrożyć technologię, która nie tylko zmniejszy zużycie paliw, ale pomoże też sprostać rosnącym wymaganiom środowiskowym. To inwestycja, która realnie zmienia sposób myślenia o produkcji energii w Warszawie i otwiera nam drogę do kolejnych ambitnych projektów – mówi Andrzej Gajewski, prezes zarządu ORLEN Termika.

Odzysk ciepła odpadowego ze ścieków nieoczyszczonych to rozwiązanie, dzięki któremu możliwe będzie dostarczenie większej ilości ciepła do odbiorców bez konieczności zwiększania produkcji, co przełoży się na bardziej zrównoważone gospodarowanie zasobami. Nowe źródło pozwoli ograniczyć zużycie wody do celów chłodzenia, a także przyczyni się do redukcji emisji CO2 oraz innych substancji, co wpłynie na jakość powietrza w stolicy. Realizacja projektu doprowadzi w skali roku do:

– produkcji 320 497 GJ energii cieplnej ze źródeł odnawialnych,

– redukcji emisji CO2 o ok. 62 682 ton (spadek emisji CO2 o ponad 3%).

Dzięki inwestycji Elektrociepłownia Żerań zacznie wykorzystywać po raz pierwszy odnawialne źródła energii, przy jednoczesnym wyraźnym spadku zużycia węgla o 679 822 GJ i gazu ziemnego o 30 632 GJ.

Inwestycja zostanie zrealizowana we współpracy z Miejskim Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A. Projekt będzie realizowany w latach 2026-2029. Oprócz inwestycji przy Przepompowni Żerań planowane są podobne inwestycje do uruchomienia w 2029 r. w lokalizacjach: Elektrociepłownia Siekierki i Oczyszczalnia Ścieków „Pruszków” oraz w 2030 r. – w Oczyszczalni Ścieków „Czajka”. Sumaryczna moc cieplna pomp ciepła wybudowanych w pierwszym etapie, tj. do końca 2030 r. wyniesie około 182 MWt. W przyszłości, po rozbudowie w horyzoncie roku 2034, moc cieplna wzrośnie do blisko 250 MWt. Będą to jedne z największych inwestycji w technologię pomp ciepła z odzyskiem ze ścieków komunalnych w Europie.

Budowa układu odzysku ciepła ze ścieków nieoczyszczonych jest ważną częścią największego w historii warszawskich elektrociepłowni planu modernizacji Elektrociepłowni Żerań. Jego realizacja rozpoczęła się już w 2021 roku, kiedy uruchomiono blok gazowo-parowy oraz dwie szczytowe kotłownie gazowe. Celem jest całkowite odejście od spalania węgla do 2035 roku i wycofanie z użytkowania wszystkich jednostek produkcyjnych zasilanych tym paliwem.

Ministra Paulina Hennig-Kloska w Elektrociepłowni Żerań rozmawiała także o dofinansowanym przez NFOŚiGW w ramach programu priorytetowego „Energia Plus” projekcie budowy aktualnie największego w Polsce akumulatora ciepła (zbiornika wody) o pojemności około 61 000 m³. Realizacja tego przedsięwzięcia ma na celu zmniejszenie negatywnego oddziaływania na środowisko, w tym poprawę jakości powietrza poprzez zwiększenie efektywności energetycznej procesów wytwórczych powstałych w wyniku wyrównania pracy EC Żerań w cyklu dobowym (przesunięcie produkcji na bardziej efektywne jednostki i zwiększenie produkcji w kogeneracji), przy jednoczesnym ograniczeniu ilości spalanego paliwa. Wartość inwestycji to ponad 152 mln zł, a pożyczka NFOŚiGW to ponad 129 mln zł.