Od kwietnia 2028 r. producenci tekstyliów mają ponosić koszty zagospodarowania swoich produktów, gdy staną się odpadem – poinformowała wiceszefowa resortu klimatu Anita Sowińska. Chodzi o wprowadzenie systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) dla ubrań, obuwia i innych tekstyliów. Projekt ustawy powinien zostać opublikowany w 2026 r., a zmiany legislacyjne muszą być gotowe do połowy 2027 r.

– „Mamy obowiązek przygotowania zmian legislacyjnych do połowy czerwca 2027 roku, ale system musi zostać ustanowiony do kwietnia 2028 roku. Mamy zatem trochę czasu” – powiedziała. Resort jest obecnie na etapie koncepcyjnym.

ROP ma oznaczać, że producenci pokryją koszty zbiórki, recyklingu, napraw i ponownego użycia tekstyliów, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”. Jak podkreśliła Sowińska, to odpowiedź na rosnącą skalę odpadów i napływ niskiej jakości ubrań z zagranicy. System ma wspierać gospodarkę obiegu zamkniętego oraz motywować firmy do projektowania łatwiejszych w recyklingu produktów (tzw. ekomodulacja).

Wyzwania obejmują m.in. włączenie organizacji pozarządowych, rozbudowę systemu zbierania danych w oparciu o bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami oraz stworzenie łatwo dostępnych punktów zwrotu tekstyliów. Obecny system oparty na PSZOK-ach – obowiązkowy dla konsumentów od 2025 r. – jest według wiceministry „pewnym minimum” i wymaga rozbudowy.

Wiceministra podkreśliła, że ROP dla tekstyliów ma polegać na tym, że wprowadzający ubrania, obuwie i inne tekstylia, będą ponosić koszty ich zagospodarowania od początku do końca cyklu życia danego produktu.

- Wszyscy widzimy, że jesteśmy zalewani niskiej jakości ubraniami z Chin i nie tylko. To problem, który istnieje od kilku lat i my musimy sobie z nim jakoś poradzić. ROP oraz rozwiązania organizacyjne, finansowe, które za tym idą, są odpowiedzią na ten kryzys odpadowy – przekazała Sowińska. Chodzi tu o koszty zagospodarowania odpadów, ponownego użycia i napraw, tak aby promować gospodarkę obiegu zamkniętego.

Równolegle trwają prace nad reformą ROP dla opakowań, która ma wdrożyć unijne rozporządzenie PPWR. Projekt przewiduje opłatę opakowaniową naliczaną za każdy kilogram wprowadzonego opakowania oraz pełne wdrożenie systemu od 2028 r. W 2028 r. wpływy z tej opłaty mogą przekroczyć 5 mld zł, co ma poprawić poziomy recyklingu i odciążyć finansowo gminy.

Wiceministra podkreśliła, że ROP dla tekstyliów ma polegać na tym, że wprowadzający ubrania, obuwie i inne tekstylia, będą ponosić koszty ich zagospodarowania od początku do końca cyklu życia danego produktu. - Wszyscy widzimy, że jesteśmy zalewani niskiej jakości ubraniami z Chin i nie tylko. To problem, który istnieje od kilku lat i my musimy sobie z nim jakoś poradzić. ROP oraz rozwiązania organizacyjne, finansowe, które za tym idą, są odpowiedzią na ten kryzys odpadowy – przekazała Sowińska. Chodzi tu o koszty zagospodarowania odpadów, ponownego użycia i napraw, tak aby promować gospodarkę obiegu zamkniętego.