Zostało 6 miesięcy do wejścia w życie systemu kaucyjnego. Podczas debaty online zorganizowanej przez Polskie Stowarzyszenie Zero Waste i Koalicję GOZ, na której spotkali się przedstawiciele sieci handlowych, operatorów i organizacji pozarządowych dyskutowano o stanie przygotowań, niezbędnych zapisach prawnych, które wymagają dopracowania oraz potencjale systemu, który działa już z powodzeniem w 16 europejskich krajach. 

- W 2023 r. za ustawą głosowało 433 posłów reprezentujących prawie wszystkie opcje polityczne, a poparcie społeczne wynosi obecnie blisko 90%. To najlepsze rozwiązanie dla środowiska, gospodarki i zdrowia Polaków - komentuje Joanna Kądziołka, prezeska Polskiego Stowarzyszenia Zero Waste.

W zaprezentowanym podczas spotkania stanowisku NGO pojawiły się m.in. kwestie dotyczące poziomów zbiórki wyznaczonych do 2029 r., opakowań szklanych wielorazowych, których wyjęcie z systemu na cały 2025 r. jest w opinii ekspertów złym rozwiązaniem oraz opłaty produktowej przewidzianej na kolejne lata.

- Aby zobligować podmioty, by weszły do systemu kaucyjnego, musimy postawić na ambitne, wysokie stawki, podobne do tych, które funkcjonują w innych krajach. W przypadku Słowacji jest to 6 tys. euro za tonę, w krajach bałtyckich ok. 1000 euro za tonę, gdy w Polsce za 2026 r. opłata wyniesie zaledwie 224 euro - dodaje Kądziołka. 

Aleksander Traple, przedstawiciel operatora, który pierwszy otrzymał licencję od MKIŚ podkreślił wysoki stopień zaawansowania prac związanych ze stworzeniem systemu IT oraz bazy logistycznej, obejmującej sortownie, liczenie i weryfikację opakowań odebranych w ramach punktów zbiórki systemu kaucyjnego oarz gotowość do startu systemu w styczniu 2025 r. 

- Dla branży komunalnej jak i gmin system kaucyjny jest szansą. Mamy nadzieję, że przedsiębiorstwa gospodarki odpadami wspólnie z nami stworzą bazę do odbioru i weryfikacji opakowań, dla gmin będzie to natomiast okazja do podniesienia poziomów zbiórki odpadów - komentuje Traple. 

Podobne stwierdzenia dotyczące stanu prac związanych z wprowadzeniem kaucji padły z ust Magdaleny Markiewicz, prezeski operatora systemu kaucyjnego Polka. 

- Postawiliśmy na powszechność i strategiczne partnerstwa związane z przetwarzaniem opakowań i logistyką, aby system był efektywny i wygodny dla konsumentów w każdej gminie. Już teraz widzimy chęć przystąpienia do systemu małych sklepów, które widzą korzyści w postaci zatrzymania klientów, którzy będą chcieli zwracać opakowania objęte kaucją w lokalnych punktach – komentuje Magdalena Markiewicz. 

Prezeska sięgnęła również do 20-letnich doświadczeń zawodowych, które są związane z gospodarką odpadami, podkreślając jak ważne są kwestie środowiskowe i postulując przywrócenie wartości odpadom opakowaniowym, które są surowcami i powinny być zawrócone do cyklu produkcji. 

O strategii „Droga do zero waste” opowiadał dyrektor sprzedaży Carrefour Polska, Piotr Lubiewa-Wieleżyński, który zaprezentował system odbioru butelek zwrotnych działający w sklepach sieci od 2020 r. oraz butelek PET i puszek, funkcjonujący od 2023 r. 

- Naszym celem jest być gotowym na 1 stycznia 2025 r., a prowadzone przez nas testy pokazały ogromne zainteresowanie ze strony konsumentów. Przez ostatnie lata zebraliśmy 45 milionów butelek szklanych, co oznacza 250 proc. zwrotności tego co przechodzi przez nasze sklepy - komentował dyrektor Lubiewa-Wieleżyński.

O wprowadzeniu systemu kaucyjnego w portach lotniczych opowiadała Agnieszka Płodzik, specjalistka ds. ochrony środowiska i gospodarki odpadami z PHZ Baltona S.A.

- Baltona planuje wprowadzenie w przyszłym roku ok. 1,5 mln butelek, dlatego już dziś w ramach marki własnej produkujemy wodę mineralną ze 100% rPET. W przypadku soków chcemy spełnić wymóg związany z obowiązkowym poziomem recyklatu, do czego aktualnie mocno się przygotowujemy – mówiła Agnieszka Płodzik. 

Automat zbierający opakowania po napojach można obecnie zobaczyć na lotnisku im. Chopina w Warszawie. 

Fot. Depositphotos