Po synchronizacji systemów elektroenergetycznych państw bałtyckich z kontynentalną Europą jednym z kluczowych wyzwań stało się zwiększenie elastyczności i odporności sieci. W tym kontekście coraz większą rolę odgrywają rozproszone magazyny energii. Jednym z podmiotów zaangażowanych w rozwój takiej infrastruktury na Łotwie była polska firma Solfinity, która dostarczyła magazyny energii o łącznej mocy ponad 9,1 MW oraz wsparła ich integrację z lokalnym systemem zarządzania energią (EMS).

Synchronizacja systemów energetycznych Estonii, Łotwy i Litwy z europejskim systemem sieciowym (CESA), zakończona 9 lutego 2025 r., była jednym z kluczowych projektów infrastrukturalnych w regionie. Oznaczała trwałe odłączenie się od rosyjskiego systemu IPS/UPS i konieczność zapewnienia stabilnej pracy sieci w nowym środowisku operacyjnym. W praktyce wymagało to nie tylko modernizacji infrastruktury przesyłowej, ale również wdrożenia elastycznych i bezpiecznych zasobów zdolnych do szybkiej reakcji na zmiany bilansu mocy i częstotliwości.

Szczególnego znaczenia w tym kontekście nabrały magazyny energii oraz inteligentne systemy zarządzania energią.

Rozproszone BESS jako element stabilizacji systemu

Obok scentralizowanych magazynów energii, których zadaniem jest zapewnienie rezerw mocy i stabilizacji częstotliwości (FCR/FRR), coraz większą rolę w nowoczesnych systemach elektroenergetycznych odgrywają rozproszone magazyny energii.  To wiele mniejszych jednostek rozmieszczonych w różnych punktach sieci, bliżej źródeł OZE i odbiorców końcowych. Choć pojedynczo mają ograniczoną moc, łącznie pełnią funkcję istotnego elastycznego zasobu systemowego, wspierając stabilność napięcia, częstotliwości oraz integrację odnawialnych źródeł energii.

Na Łotwie rozproszone systemy magazynowania energii rozwijane są równolegle do dużych, centralnych instalacji BESS wdrażanych przez operatorów sieci przesyłowych. To podejście pozwala zwiększyć odporność systemu nie tylko na poziomie krajowym, ale również regionalnym.

Zakres udziału Solfinity

W ramach jednego z projektów rozwoju rozproszonej infrastruktury magazynowania energii firma Solfinity dostarczyła na Łotwę 91 zewnętrznych szaf BESS jednego z globalnych producentów, o łącznej mocy 9,1 MW i pojemności 19,6 MWh. Magazyny pracują w architekturze AC-coupled i zostały wdrożone na zlecenie lokalnego łotewskiego partnera odpowiedzialnego za instalację oraz uruchomienie systemów w ramach infrastruktury energetycznej, w tym przy odnawialnych źródłach energii. 

Istotnym elementem realizacji projektu było wsparcie integracji magazynów z lokalnym systemem EMS, opracowanym przez łotewskiego partnera i połączonym z węzłem Load Frequency Control (LFC), który jest częścią systemu OSP - operatora sieci przesyłowej. Solfinity uczestniczyła w testach i konfiguracji, wykorzystując swoje kompetencje integracyjne oraz doświadczenie w pracy z systemami klasy EMS i SCADA.

– Jesteśmy dumni, że mogliśmy być częścią projektu, dostarczając elementy rozproszonej infrastruktury magazynowania energii oraz wspierając ich integrację z wymagającym środowiskiem operatorskim. W tego typu projektach kluczowe znaczenie mają kompetencje inżynierskie, doświadczenie integracyjne i zdolność dostosowania technologii do lokalnych wymagań systemowych. Nasz udział pokazuje, że polskie zespoły inżynierskie skutecznie realizują zadania w najbardziej złożonych projektach transformacji energetycznej – mówi Waldemar Bajbak, CEO Solfinity.

Znaczenie dla rynku energii i OZE

Rozproszone magazyny energii coraz częściej postrzegane są jako ważny zasób, który pozwala lokalnie bilansować energię, ograniczać przeciążenia sieci oraz zwiększać udział OZE bez pogarszania parametrów pracy systemu. Stanowią istotne uzupełnienie dużych, centralnych instalacji BESS. W Łotwie największe z systemów magazynowania energii zaczęły powstawać od  2024 roku i obecnie osiągają moce rzędu kilkudziesięciu megawatów.

- Dostarczone przez Solfinity magazyny stanowią znaczącą część obecnie istniejących systemów magazynowania energii w Łotwie. To pokazuje realny wpływ rozproszonych systemów magazynowania energii w kraju. Działają jak lokalny „amortyzator” sieci energetycznej. Pozwalają przechowywać i natychmiast oddawać energię tam, gdzie jest najbardziej potrzebna, dzięki temu rozproszony system działa stabilnie i efektywnie - komentuje Damian Wilczek Manager B+R ds. automatyki elektroenergetyki w Solfinity, odpowiedzialny za rozwój technologii EMS IONTEC CONTROL. 

Wdrożone rozwiązania podnoszą odporność łotewskiego systemu elektroenergetycznego i wspomagają stabilność sieci państw bałtyckich. Projekty tego typu odgrywają istotną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego regionu.