W trakcie czwartkowej dyskusji nad projektem ustawy o utworzeniu Parku Doliny Dolnej Odry PiS złożył poprawkę, tym samym projekt wróci do komisji. Jednocześnie złożono dwa wnioski o odrzucenie projektu w całości. Nowy park miałby powstać w listopadzie w woj. zachodniopomorskim na terenie blisko 4 tys. ha.

Wniosek o odrzucenie projektu w imieniu koła parlamentarnego Konfederacji Korony Polskiej złożył poseł Włodzimierz Skalik. Jego zdaniem utworzenie każdego nowego parku narodowego „zasadniczo wpływa na warunki funkcjonowania lokalnej społeczności”. Ocenił, że konsultacje społeczne tego projektu były „niewystarczające”, co może stworzyć ryzyko wprowadzenia ograniczeń nieakceptowalnych dla lokalnej społeczności.

Posłanka Prawa i Sprawiedliwości Małgorzata Golińska zgłosiła natomiast poprawkę dotyczącą przetargów przeprowadzanych w parkach narodowych. – W parkach mogą być przeprowadzane przetargi nieograniczone, co powoduje, że niejednokrotnie to nie rolnik, a jakaś kancelaria prawnicza albo inne organizacje wygrywają przetargi na dzierżawę – tłumaczyła Golińska.

Wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała podkreślił, że ostatni park narodowy w Polsce powstał ćwierć wieku temu, a projekt jest wynikiem rozmów z lokalną społecznością. – Ja naprawdę państwu przyrzekam, że my naprawdę robiliśmy te konsultacje, rozmawialiśmy tam z ludźmi – zapewniał.

Podkreślił, że ministerstwo wyjęło z otuliny oba ramiona Odry, aby zapewnić żeglowność. – Sens stworzenia tego parku jest taki, żeby on docelowo powstał na całym tym obszarze 6 tys. hektarów. Propozycja etapowania tworzenia tego parku wyszła ze strony samorządowców – zaznaczył wiceminister.

W trakcie dyskusji opozycja przekonywała, że nowy park mógłby ograniczyć rozwój okolicznych regionów oraz znacząco wpłynąć na jakość życia mieszkańców. Posłowie koalicji rządzącej podkreślali natomiast, że park ma chronić przyrodę tych terenów, w tym występujące tam zwierzęta.

Z powodu złożonej poprawki projekt wrócił do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

Zgodnie z załączonym do projektu uzasadnieniem park tworzy się w celu m.in. zachowania różnorodności biologicznej, zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej oraz walorów krajobrazowych oraz przywrócenia właściwego stanu zasobów i składników przyrody. Siedzibą nowego parku ma być Gryfino i miałby powstać 11 listopada tego roku.

Teren parku ma objąć obszar o powierzchni 3 tys. 856,30 ha w województwie zachodniopomorskim. Na tym obszarze ma być możliwe prowadzenie wędkarstwa, tj. amatorskiego połowu ryb oraz rybactwa i rybołówstwa kulturowego rozumianego jako połów np. ryb sposobem tradycyjnym dla danego regionu. Wędkarstwo ma być możliwe na zasadach określonych w planie ochrony, zadaniach ochronnych lub w zarządzeniu dyrektora parku narodowego.

Do rybactwa i rybołówstwa kulturowego będzie miał zastosowanie przepis przewidujący, że w planie ochrony parku narodowego, a do czasu jego sporządzenia – w zadaniach ochronnych – ustala się miejsca, które mogą być udostępniane, oraz maksymalną liczbę osób mogących przebywać jednocześnie w tych miejscach. Katalog elementów planu ochrony parku ma zostać uzupełniony o wskazanie obszarów i miejsc udostępnianych dla celów rybactwa i rybołówstwa kulturowego.

Do nowego parku będą miały zastosowanie wszystkie przepisy ustawy o ochronie przyrody dotyczące parków narodowych, wyznaczające ich zadania, w tym prowadzenie działań ochronnych, udostępnianie obszaru parku oraz prowadzenie edukacji przyrodniczej.

Z projektu ustawy wynika, że limit wydatków budżetu państwa związany z projektowanym parkiem w latach 2026-2035 wynosi 167 mln zł, z czego w 2026 r. ma to być ponad 19 mln zł, a w 2027 r. – 16,6 mln zł.

Zgodnie z projektowanymi przepisami granice nowego parku mają być wyznaczone tak, by zapewnić ochronę zasobów przyrodniczych i jednocześnie umożliwić dotychczasowe użytkowanie obszaru. „Oba ramiona rzeki Odry: Odra Zachodnia i Odra Wschodnia nie zostaną włączone do parku i jego otuliny. W obszar projektowanego parku zostaną włączone trzy wyspy wychodzące poza główny teren Międzyodrza – wyspa Łęgi Kurowskie położona między Odrą Zachodnią a Kanałem Kurowskim oraz kompleks dwóch wysp położonych między Odrą Wschodnią a Kanałem Kurowskim: Klucki Ostrów i Zaklucki Ostrówek. Wyspy Klucki Ostrów i Zaklucki Ostrówek należą administracyjnie do miasta Szczecin” – wskazano w ocenie skutków regulacji (OSR) projektowanego do ustawy rozporządzenia.

Otulina ma stanowić strefę ochronną graniczącą z projektowanym parkiem i być obszarem zabezpieczającym go przed „zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka”. „Otulina zostanie poprowadzona głównie działkami będącymi międzywałem – pasem terenu leżącym od granicy rzeki do podstawy wału przeciwpowodziowego, po zewnętrznej stronie Międzyodrza. Jeśli nie było wydzielenia takiej działki, tzn. wał razem z międzywałem stanowił jedną działkę, włącza się ją do projektowanego Parku. Otulina zatem nie stanowi spójnego i ciągłego obwodu Międzyodrza, lecz jest w wielu miejscach poprzerywana. Otulina w żadnym miejscu nie wchodzi na tereny, gdzie prowadzona jest jakakolwiek działalność ludzka – poza samym Międzyodrzem” – wskazało ministerstwo.

Zgodnie z prawem park narodowy w Polsce tworzony jest w drodze ustawy, a rozporządzenie Rada Ministrów określa jego granice. Utworzenie lub zmiana granic parku wymaga zgody właściwych organów samorządu terytorialnego.

W Polsce funkcjonują obecnie 23 parki narodowe, które zajmują ok. 1 proc. powierzchni kraju. Pierwszym parkiem, który został utworzony w naszym kraju, był Pieniński Park Narodowy. Największym parkiem jest natomiast Biebrzański Park Narodowy. 

jls/ mhr/