Opiewający na ponad 10 mld zł program inwestycyjny pozwolił sektorowi cementowemu zredukować emisję CO2 o ponad 30% i stać się jednym z najnowocześniejszych w Europie. Branża jest prekursorem inwestycji w technologie CCS/U, przybliżających ją do neutralności klimatycznej i ukierunkowanych na dekarbonizację. Wraz z istotnym wkładem w gospodarkę rzędu 3,8 mld zł rocznie oraz szeregiem aktywności lokalnych – na rzecz ochrony środowiska, kultury, ochrony zdrowia i sportu – wpisuje się to w zrównoważony rozwój. Aby zaprezentować dobre praktyki oraz działania branży z tego obszaru Stowarzyszenie Producentów Cementu stworzyło dedykowaną platformę SpajamyZrownowazonaPrzyszlosc.pl. 

– Sektor cementowy w Polsce przez lata przeszedł całkowitą transformację, sukcesywnie ograniczając oddziaływanie na środowisko, podążając drogą neutralności klimatycznej i stawiając na działania proekologiczne, innowacje oraz nowoczesne technologie w budownictwie. Branża spaja zrównoważoną przyszłość, wytwarzając niskoemisyjne materiały budowlane, zwiększając wykorzystanie paliw alternatywnych i recykling materiałów w ramach GOZ, dbając o otoczenie i bioróżnorodność, a także angażując się w działania oraz inicjatywy lokalne – podkreślił Krzysztof Kieres, przewodniczący Stowarzyszenia Producentów Cementu.

Prekursorzy wychwytywania CO2 na rzecz ochrony klimatu

Redukcja emisji CO2 o ponad 30% w stosunku do 1990 r. to tylko pierwszy krok cementowni w kierunku ochrony klimatu. Przemysł cementowy w Polsce jest europejskim liderem wykorzystania paliw alternatywnych, które już w blisko 80% zastępują węgiel. Korzyść z ich zastosowania jest podwójna, bowiem powstają one z odpadów, które zamiast zalegać na składowiskach, są przetwarzane na RDF (Refuse Derived Fuel), a następnie w bezpieczny sposób spalane w piecach cementowni. Rocznie wykorzystywane jest w ten sposób 10% polskich odpadów komunalnych.

Technologie CCS/U, czyli wychwytywania, przesyłania i magazynowania CO2, stanowią kolejny obszar, w którym przemysł cementowy jest prekursorem. Jako pierwsza branża w Polsce tak kompleksowo przygotowuje się do realizacji inwestycji służących zagospodarowaniu dwutlenku węgla. Technologie CCS/U są już wdrażane w Cementowni Kujawy i Cementowni Górażdże, a plany obejmują także transport i magazynowanie CO2 pod dnem Morza Północnego. Dzięki temu cementownie mają szanse stać się zeroemisyjne.

Coraz więcej energii dla cementowni ze źródeł odnawialnych

Systematycznie rośnie udział zielonej energii, która służy do produkcji cementu w Polsce. Płynie ona z kolejnych farm fotowoltaicznych i wiatrowych - zarówno w ramach długoterminowych kontraktów, jak i własnych inwestycji w OZE - w tym paneli słonecznych, budowanych na zrekultywowanych terenach wokół zakładów. Udział zielonej energii w zaspokojeniu zapotrzebowania krajowych producentów cementu sięga już nawet 50%.

Przemysł cementowy wspiera również apele o wykorzystanie potencjału energetyki wiatrowej poprzez ustanowienie minimalnej odległości 500 metrów w ustawie wyznaczającej przyszłość tego sektora, a także dostarcza materiały budowlane - w tym niskoemisyjny beton - do realizacji farm wiatrowych.

Na rzecz środowiska i w trosce o bioróżnorodność

W cementowniach i na otaczających je terenach cały czas tętni życie. Nie chodzi jednak wyłącznie o nieprzerwany cykl produkcyjny, ale o faunę i florę, które zadziwiają swoim bogactwem - szczególnie, iż sąsiadują z przemysłem. Na zrekultywowanych terenach są tworzone ścieżki dydaktyczne, a producenci cementu angażują lokalne społeczności w działania edukacyjne, m.in. organizując spacery przyrodnicze.

Na terenie zakładów powstają ule i łąki kwietne, a producenci cementu wspierają także badania oraz projekty naukowe, wyznaczające kierunki działań na rzecz środowiska oraz bioróżnorodności. Jednym z najbardziej spektakularnych efektów było odkrycie szczątków najstarszego na świecie pradinozaura - „Silesaurus Opolensis” na terenie kopalni Krasiejów pod Opolem.

Przemysł cementowy dla lokalnych społeczności

Wyliczona przez Ernst & Young wartość dodana sektora cementowego dla gospodarki wynosi 3,8 mld zł w skali roku. Działalność branży w regionach wykracza jednak poza sferę ekonomiczną, a cementownie od lat są sprawdzonym partnerem, aktywnym w różnorodnych obszarach - kluczowych dla lokalnych społeczności - takich jak ochrona zdrowia, kultura czy sport.

Producenci cementu angażują się w lokalne działania charytatywne, społeczne i edukacyjne. Wspierają organizację kluczowych wydarzeń w regionach, budując relacje z ich mieszkańcami także podczas dni otwartych w zakładach. Inicjują również aktywności promujące bezpieczeństwo oraz ochronę środowiska wśród dzieci i młodzieży, a co roku wspierają szereg projektów za pośrednictwem programów grantowych czy wolontariatu pracowniczego.

– Skala działań przemysłu cementowego na rzecz zrównoważonego rozwoju jest tak duża, a jednocześnie jeszcze mało znana, iż powstała dedykowana platforma SpajamyZrownowazonaPrzyszlosc.pl, gdzie prezentowane są dobre praktyki i działania przemysłu cementowego w Polsce na rzecz zrównoważonego rozwoju – podsumował Zbigniew Pilch, szef marketingu SPC.

Charakterystyka sektora cementowego

Przemysł cementowy w Polsce jest skupiony wokół 12 zakładów, w tym 10 cementowni pracujących w pełnym cyklu produkcyjnym. Dzięki programowi inwestycyjnemu o wartości ponad 10 mld zł, stały się one jednymi z najnowocześniejszych w Europie, a Polska - trzecim producentem cementu w Unii Europejskiej. Na przestrzeni lat branża znacznie ograniczyła oddziaływanie na środowisko, w tym zredukowała emisję CO₂ o ponad 30% w stosunku do 1990 r. 

Branża cementowa, zrzeszona w Stowarzyszeniu Producentów Cementu, stanowi jeden z kluczowych sektorów polskiej gospodarki. Przemysł cementowy zatrudnia bezpośrednio 3,5 tys. osób, a w ramach łańcucha dostaw oraz sieci podwykonawców zapewnia blisko 22 tysiące miejsc pracy. Wraz z budownictwem przyczynia się do powstania w polskiej gospodarce ok. 13% wartości dodanej brutto, wytwarzając ponad 8% PKB.