Minister klimatu Paulina Hennig-Kloska krytycznie oceniła obawy branży spożywczej o tym, że przygotowywany przez resort projekt ustawy dotyczący opłat opakowaniowych spowoduje podwyżkę cen żywności. Dodała, że państwo musi mieć kontrolę nad przepływem finansów, by system był sprawiedliwy dla wszystkich.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje na projektem ustawy, wdrażającej Rozszerzoną Odpowiedzialność Producenta (ROP), zgodnie z którą producenci opakowań będą wnosić opłaty za ich późniejsze zagospodarowanie. Jak zapewnia Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców, organizacje branżowe krytycznie oceniają propozycje resortu, mogą one bowiem m.in. doprowadzić do wzrostu cen żywności.

"To jest krzyczenie +pożar!+, kiedy nawet nie mamy jeszcze zapalniczki w ręku" - oceniła szefowa MKiŚ Paulina Hennig-Kloska w rozmowie z PAP. Zwróciła uwagę, że przedstawiciele branży nie znają jeszcze założeń dotyczących rozdziału pieniędzy w ramach ROP. Pytana, kiedy przedsiębiorcy poznają owe założenia, zaznaczyła, że zgodnie z planami nowe prawo powinno powstać w tym roku, ale nie podała konkretnych terminów.

"Myśląc o zarządzaniu odpadami mamy z tyłu głowy to, że niestety, Polska stała się trochę śmietnikiem nielegalnych odpadów. Dlatego też podjęliśmy taką decyzję, że państwo musi mieć kontrolę nad przepływem finansów, nad tworzeniem systemu, tak by był on sprawiedliwy dla wszystkich jego uczestników, czyli samorządów, biznesu i odbiorcy końcowego, jakim jest +Jan Kowalski+" - zapewniła.

Biznes krytyczny wobec narodowego operatora

Zgodnie z założeniami dotyczącymi ROP, resort środowiska ma nadzorować rynek, a zadania związane z przepływami finansowymi i rozliczeniami mają zostać przekazane do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Z kolei marszałkowie województw mieliby odpowiadać za kontrolę poprawności naliczania i uiszczania opłaty opakowaniowej oraz redystrybucję wpływów z tytułu tej opłaty.

- Na Węgrzech jest podatek ekologiczny i u nas ma być tak samo. Moim zdaniem chodzi o łatanie dziury budżetowej – deficyt w Polsce przekracza 289  miliardów złotych i jest największy w historii III RP. Tymczasem ministerstwo przedstawia to, jako odpowiednik modelu czeskiego, twierdząc, że jeden operator usprawnia system. W Czechach system ROP dla opakowań jest realizowany głównie przez EKO-KOM, organizację non-profit założoną przez producentów i importerów. Przedsiębiorcy podpisują z EKO-KOM umowy, na mocy których płacą kwartalne opłaty zależne od ilości wprowadzonych opakowań (w tonach) - wyjaśnia różnicę w systemach Andrzej Strojny, ekspert WEI. -  Ale kluczowa różnica to operator: w Czechach to prywatna firma non-profit, a u nas ma być państwowy NFOŚiGW, jak na Węgrzech. W Czechach operator systemu finansuje go z pozyskanych odpadów plus wpłat o których wspomniałem, angażując biznes w cały proces. Organizacje odzysku raportują poziomy zbiórki – przejrzyście, co kwartał. Na Węgrzech przedsiębiorca płaci i nie ma żadnej motywacji do działania. Duże firmy, jak PepsiCo, sobie poradzą, ale mniejsi polscy producenci mogą ucierpieć.

Jak podkreśla Strojny, szacunkowe koszty przedsiębiorców, które przełożą się na ceny, mogą przekroczyć 5 mld zł. Gdyby operatorem procesu był biznes, koszty byłyby niższe. 

W podobnym duchy wypowiadają się inne organizacje pracodawców. Polska Federacja Producentów Żywności Związek Pracodawców informowała niedawno, że organizacje sektora rolno-spożywczego wyraziły się krytycznie o propozycji resortu. Firmy z branży nie chcą, by to NFOŚGW był podmiotem dystrybuującym opłaty z ROP, a cały zakładany system oceniają, jako nieefektywny i scentralizowany. Według przedsiębiorców propozycje MKiŚ mogą doprowadzić do wzrostu cen artykułów pierwszej potrzeby oraz pogorszenia, jakości recyklingu i gospodarki odpadowej.

(PAP)

_{Fot: Depositphotos}