Unia Europejska przedstawi dokument zawierający pakiet środków, które pozwolą na walkę z wysokimi cenami energii, wywołanymi kryzysem energetycznym będącym pokłosiem ataku USA i Izraela na Iran. Wśród nich ma znajdować się rekomendacja, by państwa wspólnoty, które miały w planach zamykanie elektrowni jądrowych przed czasem wycofały się na razie z takich działań. 

Projekt planu UE zakłada także obniżenie podatków od energii elektrycznej i zwiększenie wysiłków na rzecz budowy nowych mocy OZE. Dokument UE ma zawierać rekomendację, by kraje członkowskie powstrzymały się od  przedwczesnego wycofywania z eksploatacji aktywów wytwórczych, takich jak istniejące elektrownie jądrowe, które mogą nadal dostarczać niezawodną, tanią i niskoemisyjną energię elektryczną, co może pomóc ograniczyć zapotrzebowanie na paliwa kopalne w ciepłownictwie i przemyśle.

Wycofanie atomu to strategiczny błąd 

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powiedziała w zeszłym miesiącu, że wygaszanie europejskiego sektora energetyki jądrowej było „strategicznym błędem”, ponieważ wojna z Iranem pokazała wrażliwość Europy na rosnące ceny importu ropy naftowej i gazu.

Niemcy, największy konsument energii w Unii Europejskiej, wycofały się z energetyki jądrowej z powodu sprzeciwu społecznego i obaw o bezpieczeństwo po katastrofie w Fukushimie w 2011 roku. Ostatni reaktor został tam zamknięty w 2023 roku.

Hiszpania planuje rozpocząć zamykanie swoich reaktorów jądrowych w 2027 roku, chociaż firmy energetyczne wnioskowały o przedłużenie okresu eksploatacji pierwszego reaktora, który ma zostać wyłączony z eksploatacji.

Inne państwa członkowskie UE, w tym Belgia i Holandia, niedawno zrezygnowały z wygaszania energetyki jądrowej, dążąc do zapewnienia sobie dużych ilości stabilnej, niskoemisyjnej energii elektrycznej.

Najwięcej mocy zainstalowanej w energetyce jądrowej w UE ma Francja i jest to aż 63 GW, dysponując jedną z największych flot nuklearnych na świecie. Energetyka jądrowa pokrywa aż 70% zapotrzebowania na energię, jednak starzejące się reaktory wymagają pilnych i kosztownych remontów. Drugim państwem w UE pod względem ilości mocy zainstalowanych w atomie jest Hiszpania, mając 7,1 GW, prawie na równi ze Szwecją 7 GW. 

2 lata temu atomówki zapewniły UE prawie jedną czwartą energii 

W  2024 roku elektrownie jądrowe wytworzyły łącznie około 23,3% całkowitej energii elektrycznej wyprodukowanej w Unii Europejskiej mocą reaktorów 12 krajów; Belgii, Bułgarii, Czech, Hiszpanii, Francji, Węgier, Holandii, Rumunii, Słowenii, Słowacji, Finlandi i Szwecji. W ujęciu długoterminowym produkcja energii elektrycznej z elektrowni jądrowych w UE spadła o 29% w latach 2006–2024, głównie w skutek stopniowego wyłączania części bloków (w tym wygaszenia energetyki jądrowej w Niemczech w kwietniu 2023 r.) oraz zmian dostępności mocy w poszczególnych latach.

Prócz wstrzymania się z wygaszaniem floty jądrowej zalecenia UE, które nie są wiążące, sugerują także wydawanie bonów energetycznych obywatelom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej, większe wsparcie finansowe dla osób planujących instalację magazynów typu plug-in i paneli fotowoltaicznych, obniżenie cen biletów transportu publicznego i nakazanie przedsiębiorstwom unikania podróży lotniczych, jeśli to możliwe.

Joanna Kędzierska