Warsaw Enterprise Institute w swoim najnowszym raporcie „Centralizacja a efektywność. Co należy wiedzieć o projektowanym systemie ROP w Polsce” ostrzega, że projektowany przez rząd system Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta jest kopią nieudanego, scentralizowanego systemu węgierskiego. 

Autor raportu, Andrzej Strojny wskazuje, że projektowana „opłata opakowaniowa” to w rzeczywistości ukryty para – podatek. Jak dowodzi WEI, proponowane zmiany doprowadzą do wzrostu cen dla konsumentów, nie zrealizują unijnych celów recyklingu i zaszkodzą polskim przedsiębiorcom. Proponowany system z państwowym monopolistą NFOŚiGW i opłatą o charakterze para – podatku jest niemal identyczny z modelem, który na Węgrzech w latach 2012-2023 spowodował drastyczny spadek poziomu recyklingu opakowań z 59,3 proc. do zaledwie 44,6 proc. Wprawdzie rząd deklaruje inspirację modelem czeskim, który jest jednym z najefektywniejszych w Europie i osiąga 71 proc. recyklingu. Kluczem do sukcesu w Czechach jest system zarządzany przez prywatną organizację non-profit (EKO-KOM), kontrolowaną przez samych producentów, a nie przez państwo.

Podobnie jak NFZ, który ustala wyceny świadczeń medycznych często nieadekwatne do realnych kosztów szpitali, NFOŚiGW jako „centralny płatnik” będzie ustalał uśrednione stawki dla gmin, nie uwzględniając lokalnych uwarunkowań. Może to prowadzić do niedofinansowania lokalnych systemów i przerzucania kosztów na mieszkańców.

NFOŚiGW będzie formalnie odpowiadać za osiągnięcie celów recyklingu, ale nie będzie miał bezpośredniego wpływu na działania gmin i firm odpadowych. To tworzy sytuację, w której centrala „płaci i przekazuje pieniądze”, a odpowiedzialność za realne wyniki się rozmywa, co utrudnia egzekwowanie jakości i efektywności - ocenia Andrzej Strojny.

Całość raportu:

wei.org.pl

_{Fot: Depositphotos}