Od połowy września ruszy kampania medialna dotycząca systemu kaucyjnego - poinformowała we wtorek w Sejmie wiceminister klimatu Anita Sowińska. Uczestnicy systemu alarmują, że to za późno - obywatele nie wiedzą na przykład, że system obejmie jedynie specjalnie oznakowane opakowania.

Wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska oceniła we wtorek podczas posiedzenia sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju, że w pierwszych trzech miesiącach opłata produktowa za niezrealizowane poziomy selektywnej zbiórki opakowań będzie „stosunkowo niska”. - Szacujemy więc, że system będzie rozwijał się stopniowo - dodała. System kaucyjny odbioru opakowań ma ruszyć od 1 października br.

Wdrażanie systemu 

Sowińska przypomniała też, że kaucja będzie wynosić 50 gr za opakowania plastikowe i metalowe oraz 1 zł za opakowania szklane.

- W tej chwili działania ministerstwa koncentrują się na kontroli jak ten system jest wdrażany przez operatorów, których jest siedmiu - wskazała. Poinformowała, że od 1 października zacznie działalność sześciu operatorów systemu kaucyjnego, w tym jeden od 23 października. Siódmy operator zawnioskował o rozpoczęcie działalności od 1 sierpnia 2026 r. Sowińska zaznaczyła, że operatorzy stworzyli już wspólną bazę danych.

- Wyłoniony został wykonawca kampanii medialnej. Od połowy września planujemy kampanię medialną w telewizji, a także w kinach i kampanię radiową - poinformowała Sowińska.

Zaznaczyła też, że żadna apteka nie będzie musiała zbierać opakowań, a te większe usytuowane w galeriach handlowych będą korzystały z automatów do zbiórki opakowań znajdujących się w tych galeriach, np. na parkingach.

- W pierwszym okresie funkcjonowania systemu Główny Inspektor Ochrony Środowiska będzie mógł odstąpić od wymierzenia kary (za niezrealizowanie poziomu selektywnej zbiórki opakowań - PAP), jeśli sklep podejmie działania naprawcze” - wskazała Sowińska.

Renata Juszkiewicz z Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji, zrzeszającej duże sieci handlowe, zwróciła uwagę, że komunikacja ze społeczeństwem dotycząca zasad funkcjonowania systemu kaucyjnego jest niezbędna. - Nie możemy czekać na ostatni moment - dodała. - Klienci są pogubieni, boimy się nawałnicy, i tego co się stanie po 1 października, że nie opanujemy jej - stwierdziła.

Problemy związane z wprowadzaniem systemu 

- Niektóre sklepy będą musiały przejść na zbiórkę manualną opakowań, co dodatkowo podnosi koszty działalności - oceniła Juszkiewicz. Przekazała, że są też takie, które musiały się rozbudować i nie zdążą z tym do czasu uruchomienia systemu.

Michał Płatek z Izby Branży Komunalnej wskazał, że że przeprowadzonych badań wynika, że 80 proc. Polaków nie zna zasad funkcjonowania systemu. - Nie wiedzą też, że będzie on dotyczył jedynie butelek specjalnie oznaczonych - dodał Płatek.

Natomiast Dariusz Lizak z Krajowej Izby Gospodarczej Przemysłu Rozlewniczego zauważył, że w przypadku butelek wielokrotnego użytku osiągane są już poziomy zbiórki opakowań, które są zaplanowane na 2035 r. Jego zdaniem trzeba natomiast uregulować w przepisach m.in. definicję wprowadzającego. - Jeżeli będzie ona obejmować wszystkie podmioty, wszystkie modele dystrybucji, to jesteśmy w stanie funkcjonować tak, jak funkcjonujemy i samodzielnie rozliczać się - powiedział.

Zwrócił uwagę, że systemy zbiórki opakowań jednorazowych mają inną specyfikę niż wielorazowych. Wyjaśnił, że w przypadku opakowań jednorazowych mamy do czynienia z odpadem, natomiast w przypadku butelek wielokrotnego użytku konieczne jest ich zabezpieczenie przed uszkodzeniem podczas zbiórki i transportu. Według Lizaka nowe przepisy „rozbijają dotychczasowy łańcuch logistyczny i bezpieczeństwo opakowań”.

- Jeżeli firmy będą ponosiły nadmierne koszty związane ze skomplikowaną logistyką zbiórki opakowań wielokrotnego użytku, przejdą na opakowanie jednorazowe, a nie o to nam chodziło - stwierdził.

Apel przedstawicieli handlu 

Przedstawiciele handlu zaapelowali ponownie do ministerstwa klimatu i środowiska o okres przejściowy.

Od 1 października duże sklepy, o powierzchni powyżej 200 m kw., będą musiały odbierać puste opakowania i oddawać klientom kaucję. Natomiast mniejsze sklepy będą pobierać kaucję, ale przystąpienie do systemu odbioru opakowań w ich przypadku będzie dobrowolne. System obejmie trzy rodzaje opakowań: butelki plastikowe do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra, a także – od 1 stycznia 2026 r. – szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra.

Systemem kaucyjnym nie będą więc objęte szklane butelki jednorazowego użytku i nie będzie za nie pobierana kaucja. To, czy dana butelka jest jednorazowego, czy wielorazowego użytku, ustala sam producent napoju.

ab/ mmu/

Fot. Depositphotos