W Szwecji i Finlandii popularną praktyką poświąteczną staje się zatapianie zużytych choinek w jeziorach, morzu lub innych zbiornikach wodnych. Ekolodzy i naukowcy podkreślają, że to rozwiązanie nie tylko pozwala na ekologiczny recykling odpadów organicznych, ale przynosi realne korzyści dla podwodnych ekosystemów.

W Szwecji, szczególnie w Sztokholmie, od 2016 roku organizacja Sportfiskarna we współpracy z miastem i partnerami takimi jak WWF oraz operatorami turystycznymi zbiera tysiące choinek od mieszkańców. Drzewka są wiązane w pęczki, obciążane kamieniami i zatapiane w wodach archipelagu oraz jezior wokół miasta. Podobne akcje odbywają się w innych regionach kraju.

Fiński Instytut Środowiska (Syke) od 2021 roku prowadzi badania nad wykorzystaniem zużytych choinek jako sztucznych siedlisk podwodnych w jeziorach. Projekt, realizowany głównie na Jeziorze Saimaa w okolicach Lappeenranty (Pien-Saimaa i Sunisenselkä), ma na celu poprawę bioróżnorodności wodnej i jakości ekosystemów jeziornych.

Co zmieniają choinki

Gałęzie choinek zapewniają schronienie przed drapieżnikami, szczególnie młodym rybom. W obszarach zurbanizowanych lub intensywnie eksploatowanych (np. przez budowę portów czy ruch łodzi) naturalne kryjówki znikają, a zatopione drzewka je odtwarzają. Ryby takie jak okoń chętnie wykorzystują gęste gałęzie do rozrodu. Obserwacje podwodne pokazują np. duże ilości ikry osadzającej się na igłach. Do tego wokół zatopionych choinek szybko rozwijają się glony, mikroorganizmy, grzyby, owady wodne i skorupiaki, które stanowią bazę pokarmową dla ryb. W fińskich badaniach biodywersyfikacja wzrosła pięciokrotnie, a liczba organizmów wodnych wokół zatopionych drzewek – nawet dziesięciokrotnie. Rozkładające się organicznie drzewka dostarczają składników odżywczych, wspierając łańcuch pokarmowy bez zanieczyszczania środowiska. Ma to jednak miejsce pod warunkiem, że choinki są naturalne, bez chemikaliów czy ozdób.

Eksperci podkreślają, że praktyka ta jest bezpieczna, gdy drzewka pochodzą z naturalnych źródeł (bez pestycydów) i są zatapiane w wyznaczonych miejscach. 

W Polsce stawiamy na zbiórki

W Polsce nie praktykuje się zatapiania choinek. Zgodnie z zasadami segregacji odpadów, żywe drzewka nie powinny trafiać do kontenerów na śmieci zmieszane – grozi za to mandat. Zamiast tego, w całym kraju organizowane są akcje zbiórki i recyklingu, dzięki którym choinki zyskują drugie życie jako kompost, biomasa energetyczna czy nawet pokarm dla zwierząt.

W Polsce co roku sprzedaje się około 5–6 milionów żywych choinek. Większość z nich poddawana jest recyklingowi organicznemu. Główne sposoby utylizacji to zbiórka przy altanach śmietnikowych lub w wyznaczonych punktach. W wielu miastach, takich jak Warszawa, Wrocław, Kraków, Zielona Góra czy Gorzów Wielkopolski, choinki odbierane są zgodnie z harmonogramem odpadów zielonych (BIO). Drzewka należy wystawić bez ozdób, lampek i stojaków – najlepiej pocięte na mniejsze części. Akcje trwają zazwyczaj od początku stycznia do końca lutego 2026 roku.

Innym rozwiązaniem jest odbiór choinki w doniczce przez służby samorządowe, taka praktyka występuje np. w Krakowie.

_{Fot: Depositphotos}