Wraz z ocieplającym się klimatem susze rolnicze w Europie i części Ameryki Północnej będą coraz częstsze i dotkliwsze, nawet w regionach, gdzie roczne sumy opadów rosną. Problemem jest wysychanie gleby wiosną - ocieplenie klimatu zwiększa parowanie na tyle, że nawet większe opady nie zapobiegają utracie wilgoci.

Artykuł na ten temat ukazał się w najnowszym wydaniu czasopisma „Nature Geoscience”.

Analiza danych klimatycznych 

Naukowcy z University of Reading (Wielka Brytania) przeanalizowali dane klimatyczne i symulacje komputerowe, skupiając się na wiośnie jako okresie, w którym uprawy najbardziej potrzebują wody. Wykazali, że z powodu postępujących zmian klimatu temperatury w tym czasie rosną, nasilając parowanie wody z gleby i roślin. - W efekcie pola wysychają nawet wtedy, gdy pada więcej deszczu - wyjaśniła prof. Emily Black, główna autorka badania.

Najbardziej narażone na suszę rolniczą są zachodnia i środkowa Europa, ale także zachodnie rejony Ameryki Północnej, północna część Ameryki Południowej i południowa Afryka. Jednocześnie właśnie te tereny odpowiadają za znaczną część światowej produkcji żywności.

Badanie zmian sezonowych 

Autorzy publikacji zwrócili uwagę, że dotychczasowe analizy koncentrowały się na rocznych sumach opadów lub średniej wilgotności gleby w skali roku. Takie podejście maskowało sezonowe zmiany, które dla rolnictwa mają kluczowe znaczenie. Dopiero ich badanie pokazało, że nawet pozornie większa wilgotność w ujęciu rocznym może oznaczać poważne problemy dla upraw.

Przypomnieli też, że wiele dotkliwych susz w Europie, m.in. w latach 2003, 2010 i 2018, zaczynało się od suchej wiosny lub wczesnego lata. Wraz z dalszym ocieplaniem się klimatu takie scenariusze mają się powtarzać coraz częściej.

Skalę problemu mogłoby zmniejszyć ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. Jednak - zdaniem badaczy - nawet przy łagodniejszych i najbardziej optymistycznych scenariuszach klimatycznych częstotliwość susz rolniczych w najbardziej narażonych regionach będzie wyższa niż obecnie.

- Rolnictwo musi się dostosować. Potrzebne są odmiany roślin odpornych na niedobór wody oraz skuteczniejsze zarządzanie zasobami wodnymi - podsumowała prof. Black.

Katarzyna Czechowicz (PAP)

kap/ bar/

Fot. Depositphotos