Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) nieterminowo wydała blisko 20 tys. decyzji o przyznaniu producentom rolnym płatności ekologicznych na łączną kwotę ponad 520 mln zł, co miało wpływ na opóźnienie części wypłat - poinformowała we wtorek Najwyższa Izba Kontroli.

Przedstawione przez NIK wnioski wynikają z kontroli prawidłowości udzielania i rozliczania pomocy finansowej na wsparcie rolnictwa ekologicznego w latach 2019-2023.

"Nieprawidłowości w tym zakresie świadczą o nieskutecznym nadzorze Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nad ARiMR, mogą również spowodować zmniejszenie unijnych środków dla polskich ekorolników i osłabić ich konkurencyjność na europejskim rynku. NIK zwraca także uwagę, że w Polsce nie było odrębnej krajowej strategii rozwoju sektora rolnictwa ekologicznego, a w ramowych planach działań dla żywności i rolnictwa ekologicznego nie określono źródeł ich finansowania oraz docelowych wartości wskaźników ich realizacji" - przekazano w komunikacie.

Jak przypomniano, od uruchomienia finansowania w ramach działania „Rolnictwo ekologiczne” Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) 2014–2020, tj. od 2015 r. do 30 września 2023 r., ARIMR wypłaciła beneficjentom łącznie blisko 2,94 mld zł z nieco ponad 3,81 mld zł, czyli 77 proc. z limitu środków przeznaczonych na to działanie. Płatności na rzecz beneficjentów PROW 2014–2020 będą realizowane do końca 2025 r.

"Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nieterminowo wydawała decyzje w sprawie przyznania płatności w ramach działania Rolnictwo ekologiczne PROW 2014–2020, co było niezgodne z ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020. W kampaniach 2018–2022 z naruszeniem tego przepisu wydano 19 430 decyzji na kwotę ponad 520 mln zł" - poinformowała Izba.

W ocenie NIK w Polsce nie było odrębnej krajowej strategii rozwoju sektora rolnictwa ekologicznego. W ramowych planach działań dla żywności i rolnictwa ekologicznego nie określono źródeł ich finansowania oraz wielkości ponoszonych nakładów finansowych na rolnictwo ekologiczne, nie określono też docelowych wartości wskaźników realizacji poszczególnych działań na rzecz rozwoju rolnictwa ekologicznego. "Może to mieć niekorzystny wpływ na prawidłowe i racjonalne wsparcie finansowe rolnictwa ekologicznego, a także na dokonywanie właściwej oceny skuteczności realizowanych przedsięwzięć" - podkreśliła NIK.

Jak dodano, w latach 2019–2023 nie były sporządzane roczne sprawozdania z realizacji ramowego planu działań dla żywności i rolnictwa ekologicznego, choć była taka praktyka w latach poprzednich. "Pomimo braku obowiązku prawnego sporządzania takich sprawozdań, opracowanie tych dokumentów przyczyniłoby się do skutecznego monitorowania oraz podejmowania adekwatnych przedsięwzięć do dalszego wsparcia rolnictwa ekologicznego" - oceniono.

NIK zwróciła uwagę, że łączna powierzchnia ekologicznych użytków rolnych w ciągu czterech lat wzrosła jedynie o 9,3 proc. - z 507,6 tys. ha w 2019 r. do 554,6 tys. ha w 2022 r. "Zatem przy takim tempie wzrostu i nie w pełni prawidłowym funkcjonowaniu mechanizmu wspierania rolnictwa ekologicznego istnieje ryzyko nieosiągnięcia przyjętego w ramowym planie działań dla żywności i rolnictwa ekologicznego na lata 2021–2030 celu, czyli podwojenia do 2030 r. powierzchni ekologicznych użytków rolnych i osiągnięcia ponad miliona hektarów tej powierzchni" - podsumowała Izba.

gkc/ pad/

Fot. Depositphotos