Tegoroczna konferencja Baltic Ports for Climate po raz kolejny odbywa się w momencie nagłych zmian polityk i przepisów dotyczących m.in. emisji w żegludze, ale być może po raz pierwszy także w sytuacji, w której pewne rozwiązania i projekty okrzepły, nie wydają się już science-fiction i są wprowadzane w życie.

Gospodarzami tegorocznej konferencji Baltic Ports for Climate organizowanej przez Baltic Ports Organization był Zarząd Morskiego Portu Gdynia oraz miasto Gdynia. Wydarzenie odbyło się 20 listopada i pojawili się na nim przedstawiciele instytucji zrzeszonych w ramach BPO. Cel: przedyskutować najważniejsze wyzwania, jakie stają przed portami i terminalami morskimi w związku z wiecznie zmieniającą się polityką klimatyczną w Europie, ale także przedstawić przetestowane już sposoby radzenia sobie z częścią z nich oraz pochwalić rozwojem poszczególnych projektów.

– Spotykamy się w gronie ekspertów, dyskutujemy na temat zmieniającego się otoczenia regulacyjnego, wdrażanych polityk, strategii i wyzwań, które się wiążą z naszą drogą do zrównoważonego rozwoju i do regionu Morza Bałtyckiego, który będzie neutralny, jeżeli chodzi o wpływ na klimat – mówi Alan Aleksandrowicz, przewodniczący Baltic Ports Organization, na co dzień wiceprezes Zarządu Morskiego Portu Gdańsk. Dodaje, że podstawowymi tematami na tegorocznej edycji konferencji stały się m.in. droga do dekarbonizacji usług portowych, wdrożenie systemów zasilania energią elektryczną od strony lądu. – To są duże wyzwania i technologiczne, ale i inwestycyjne. I oczywiście cały czas pozostaje pytanie, co będzie paliwem przyszłości – uzupełnia Aleksandrowicz. 

– Gospodarzem organizacji jest miasto Gdynia i port Gdynia. Port Gdynia i jego przedstawiciele podzielą się swoimi doświadczeniami, które mają już w zakresie wprowadzania innowacyjnych technologii i skupienia na zielonej transformacji właśnie. Dlatego jesteśmy dumni z tego, że z jednej strony możemy być gospodarzem, a z drugiej strony dzielić się tą wiedzą, którą port już posiada – mówi Aleksandra Kosiorek, prezydentka Gdyni. 

Pośród tematów podejmowanych na konferencji nie zabrakło polskich wątków. Jednym z ciekawszych – zarówno dla gości z zagranicy, jak i dla Polaków – było przedstawione przez Katarzynę Gruszecką-Spychałę, wiceprezesa Zarządu Morskiego Portu Gdynia case study niesławnej Khatangi, a właściwie walki o usunięcie wraku z terenu portu. Sama wiceprezes nie ukrywała jednak, że Port Gdynia liczył jednak przede wszystkim na rozmowy, know how i pomysły dotyczące wyzwań, z którymi musi się mierzyć. Choć na dobrą sprawę każdy z portów na Bałtyku jest inny, bo funkcjonuje w innym otoczeniu prawnym, środowiskowym i lokalnym, to część problemów jest uniwersalna.

– To, co nas z pewnością łączy, to zarówno regulacje europejskie, które zmuszają nas do restrykcyjnego podejścia do celów klimatycznych, jak również pewne ambicje etyczno-gospodarcze, które również działają w ten sposób, że chcemy je realizować. Łączy nas zarazem też to, że nasi przyjaciele zza oceanu niekoniecznie podzielają nasze podejście do klimatu i tutaj napotykamy na trudność, bo chcąc postępować zgodnie z naszymi wytycznymi, możemy naruszać własną konkurencyjność, na przykład stawać się drożsi, a zatem mamy jeden wspólny problem, jak to zrobić, żeby połączyć ogień z wodą i być zielonym i bezpiecznym portem, ale nadal utrzymać dobre warunki cenowe i wysoką konkurencyjność w stosunku do tych, którzy takich opcji nie przestrzegają – opisuje Gruszecka-Spychała. 

Zarząd Morskiego Portu Gdynia zdaje sobie sprawę, że zawiaduje specyficznym portem, bo położonym w samym sercu miasta. Terminale przeładunkowe są w Gdyni otoczone osiedlami mieszkalnymi. Gruszecka-Spychała mówi, że w związku z tym, cele środowiskowe nabierają szczególnej wagi. 

– Jednym z takich, z którymi walczymy i staramy się zyskać jak największą efektywność, ale wiemy, że jeszcze odbiegamy od perfekcji, jest kwestia zanieczyszczenia hałasem. Tu bardzo trudno znaleźć balans pomiędzy nieograniczaniem operacji portowych, a nie uprzykrzaniem życia mieszkańcom. Ale oczywiście bardzo interesują nas również kwestie zapylenia, zanieczyszczenia światłem. W dobie, kiedy rozważamy różnorakie paliwa alternatywne, bardzo dużo uwagi poświęcamy ich potencjalnej toksyczności i zagrożeniom, jakie mogłyby powodować dla mieszkańców. Więc to są na pewno nasze wyzwania. Z drugiej strony jesteśmy portem, który wcześniej zaczął transformację i wcześniej zaczął mówić o zielonych celach, więc niektórzy z naszych europejskich przyjaciół są już trochę dalej od nas, a niektórzy są jeszcze ciągle za nami i chcą korzystać z naszych doświadczeń.

Trójmiejskich doświadczeń było jednak więcej. Na temat działań zmierzających do redukcji emisji w terminalach kontenerowych, a także ich kosztów, rozmawiali Dominika Milion, Sustainability Director w Baltic Hub, Jak Jarmakowski, Dyrektor Zarządzający Gdynia Container Terminalu i Jan Schubert, Commercial Director Avenir LNG. Temat GCT pojawił się także podczas części poświęconej projektowi Blue Supply Chains, o którym opowiedział Stefan Breitenbach z Port of Hamburg Marketing, a w którym gdyński terminal bierze aktywny udział (o projekcie szerzej piszemy w osobnym artykule). Nie zabrakło także elementów poświęconych nowoczesnym technologiom, które mogą wspierać osiągnięcie celów dekarbonizacyjnych, jak chociażby możliwości firmy MobileMonitoring, specjalizującej się w pomiarach parametrów wód przy pomocy m.in. specjalistycznych boi pomiarowych, o czym opowiedział Dawid Walczyna.

Baltic Ports Organization, która organizuje coroczną konferencję Baltic Ports for Climate – za każdym razem w siedzibie innego ze zrzeszonych portów – to międzynarodowa organizacja, w której skład wchodzą porty i terminale regionu Bałtyku. Jej celem jest wzmacnianie współpracy i konkurencyjności tychże portów, a także umożliwianie wymiany wiedzy i doświadczeń państw nadbałtyckich. Jednym z zagadnień podejmowanych przez w ramach BPO są kwestie środowiskowe i dekarbonizacyjne, ale organizacja wspiera także tematy poświęcone infrastrukturze, bezpieczeństwu i nowoczesnym technologiom.