Duńczycy są jednym z liderów rozwoju OZE w Europie. Już dzisiaj pozyskują 48 proc. energii elektrycznej z wiatru, ale mają ambicje, aby do końca dekady ten udział wyniósł 70 proc. Do tego czasu konieczne będzie opracowanie zaawansowanych modelu demontażu i recyklingu starych łopat turbin wiatrowych. Rząd Danii jest otwarty na współpracę z organizacjami pozarządowymi w celu rozwiązania tego trudnego problemu.

Turbiny wiatrowe są zwykle eksploatowane przez 20-25 lat. Około 85 proc. części turbin, w tym stal, przewody miedziane, sprzęt elektroniczny i przekładnie, mogą być poddane recyklingowi lub ponownie wykorzystane po wycofaniu z eksploatacji. Problemem są ogromne dłuższe niż skrzydła Boeinga 747 łopaty wiatrowe, a jeszcze większym problemem - materiały kompozytowe użyte do ich budowy, w tym włókno szklane, żywica i pianka. Włókna kompozytowe są zazwyczaj niebiodegradowalne, co sprawia, że recykling i ich ponowne wykorzystanie są kłopotliwe.

Zdemontowane łopaty turbin wiatrowych są zazwyczaj transportowane na wysypiska śmieci, gdzie są zakopywane, po uprzednim pocięciu ich piłami przemysłowymi z ostrzem diamentowym, przez co w krótkim czasie zajmują dużą powierzchnię, co nie jest rozwiązaniem zrównoważonym. Branża jest za ten problem powszechnie krytykowana. Według wyliczeń agencji Bloomberg, w ciągu najbliższych czterech lat tylko w Stanach Zjednoczonych zostanie zdemontowanych około 8000 łopat. Dla porównania w Europie tylko do 2022 roku zdemontowanych zostanie około 3800 łopat. Przy czym, większość z nich została zamontowana ponad dekadę temu, kiedy instalacje była mniejsze o około 1/5. To oznacza, że w przyszłości problem będzie się tylko pogłębiał – albo branża rozwinie powszechny system recykling łopat, ale nasze wysypiska zasypią ogromne odpady wiatrowe. Czy wówczas energetyka wiatrowa faktycznie przysłużyłaby się prośrodowiskowym celom?

Jak wynika z dostępnych szacunków, do 2050 roku światowa energetyka wiatrowa wyprodukuje blisko 40 mln ton odpadów wymagających utylizacji. W 2019 roku ponad połowa energii elektrycznej produkowanej w Danii pochodziła z farm wiatrowych i słonecznych, które na stałe wpisały się w krajobraz tego kraju. Rząd w Kopenhadze zlecił kilku firmom, aby podjęły się recyklingu wyeksploatowanych łopat, przy czym kilka firm i grup badawczych poszukuje obecnie metod recyklingu, które są bardziej zrównoważone oraz sposobów na ponowne wykorzystanie wycofanych z użytku łopat turbin wiatrowych.

Siemens Gamesa przedstawił już pierwszy produkt

Jeden z głównych producentów turbin wiatrowych na świecie, Siemens Gamesa, wprowadził na rynek pierwszą, komercyjną łopatę do morskich turbin wiatrowych, nadającą się w pełni do recyklingu. Jak przekonywała spółka, to kolejny kamień milowy w zrównoważonym rozwoju światowego sektora energetyki wiatrowej.

Łopata została wykonana z połączenia materiałów odlewanych razem z żywicą, której struktura chemiczna pozwala na łatwiejsze oddzielenie jej od innych składników pod koniec okresu eksploatacji. Spółka zapowiedziała, że będzie współpracować z niemieckim koncernem energetycznym RWE przy instalacji i dostawie łopat na potrzeby realizacji projektu morskiej farmy wiatrowej Kaskasi, znajdującej się w niemieckiej części Morza Północnego. Instalacja ma rozpocząć komercyjną działalność w 2022 roku. Ponadto, Siemens Gamesa postawiał sobie za cel wyprodukowanie turbin wiatrowych do 2040 roku, które mogą być w pełni poddane recyklingowi.

W ciągu ostatnich kilku latach część czołowych graczy na rynku energetyki wiatrowej również poinformowało o planach związanych z rozwiązaniem problemu recyklingu zużytych łopat. W czerwcu 2021 roku duński Ørsted ogłosił, że po wycofaniu z eksploatacji wszystkie łopaty turbin ze swoich farm wiatrowych na całym świecie zostaną ,,ponownie wykorzystane, przetworzone lub zregenerowane". W tym samym czasie General Electric Renewable Energy oraz producent cementu Holcim nawiązały współpracę, której celem jest zbadanie możliwości recyklingu łopat turbin wiatrowych. Co ciekawe, GE Renewable w grudniu 2020 roku podpisało z Veolia North America umowę wieloletnią na recyklingu łopat zdemontowanych z lądowych farm wiatrowych w Stanach Zjednoczonych.

W ramach projektu Re-Wind Network, w którym biorą udział eksperci z Królewskiego Uniwersytetu w Belfaście, Uniwersytetu Miejskiego w Nowym Jorku i Instytutu Technicznego Georgii, realizowane są inicjatywy służące ponownemu wykorzystaniu zużytych łopat np. w zadaszeniach, kładkach dla pieszych i parkingach, a także jako ekrany akustyczne przy drogach i autostrad. Przedstawiciele Re-Wind Network przekonują, że łopaty turbin wiatrowych mają tę zaletę, że mogą być formowane przy użyciu niewielkiej ilości materiałów i wielokrotnie wykorzystywane. Ponadto, badają potencjalne zastosowania starych łopat turbin w architekturze duńskiej. Oprócz trwałości i izolacji akustycznej, opływowy kształt może również poprawić współczesną estetykę krajobrazu miejskiego. Marnotrawstwem byłoby nie wykorzystanie tego potencjału i zakopanie zużytych łopat – przekonują eksperci, jednak docelowym rozwiązaniem powinien być recykling, gdyż daje więcej korzyści. Najważniejszą jest powtórne wykorzystanie zużytych surowców, co jest zgodne z ideą budowy gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ).



Źródło: EnergyTrend.com/Siemens Gamesa