Po ponad siedmiu dekadach od uruchomienia pierwszej doświadczalnej elektrowni jądrowej w Obnińsku, światowa energetyka znajduje się w punkcie zwrotnym. Choć przez lata atom budził kontrowersje, dziś w obliczu konieczności radykalnej dekarbonizacji oraz zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, energia jądrowa powraca do łask jako niezbędny fundament nowoczesnego miksu energetycznego. 

Obecnie, według Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, na świecie pracuje 417 reaktorów, które w 2023 roku zaspokoiły ponad 9% globalnego zapotrzebowania na prąd, a kolejnych 62 znajduje się w budowie.

Bezpieczeństwo energetyczne i niezależność

Kluczowym impulsem dla renesansu atomu jest bezpieczeństwo energetyczne, którego znaczenie gwałtownie wzrosło w wyniku globalnych kryzysów i niestabilnej sytuacji geopolitycznej. Historia uczy, że nadmierne uzależnienie od jednego źródła surowców, zwłaszcza importowanych paliw kopalnych, czyni gospodarki podatnymi na szantaż i zakłócenia dostaw.

Elektrownie jądrowe, jako źródła pracujące w podstawie systemu, zapewniają stabilność niezależną od warunków pogodowych, co odróżnia je od odnawialnych źródeł energii. Wykorzystanie atomu pozwala na dywersyfikację koszyka energetycznego i budowę „odporności”, o której mówi William D. Magwood, IV, Dyrektor Generalny Nuclear Energy Agency:

„Wiele krajów UE w ostatnich latach zmieniło swoją politykę energetyczną, aby budować nowe moce w energetyce jądrowej, liczne państwa regionu bałtyckiego oraz Europy Środkowej od lat konsekwentnie wzmacniają dynamikę rozwoju nowej energetyki jądrowej”.

Atom w służbie klimatu

Drugim filarem powrotu do energii jądrowej jest walka ze zmianami klimatu. Atom jest technologią zeroemisyjną i w kontekście unijnych celów neutralności klimatycznej do 2050 roku, energetyka jądrowa staje się kluczowym narzędziem skokowego obniżenia emisji przy jednoczesnym zachowaniu sprawności przemysłu.

Źródła jądrowe i OZE nie powinny być postrzegane jako konkurencja, lecz jako technologie komplementarne. Podczas gdy OZE charakteryzują się okresowością, atom stabilizuje system, umożliwiając masowe wprowadzanie energii z wiatru i słońca do sieci bez ryzyka blackoutów. Dodatkowo, energia jądrowa otwiera drzwi do produkcji niskoemisyjnego wodoru na dużą skalę, co może zrewolucjonizować dekarbonizację transportu ciężkiego i przemysłu.

Renesans energetyki jądrowej

Świat wybiera atom, ponieważ szuka równowagi między ekologią, ekonomią a bezpieczeństwem. Choć koszty inwestycyjne są wysokie, w długim horyzoncie czasowym energia jądrowa okazuje się jedną z najtańszych, m.in. dzięki niskim kosztom paliwa i długiemu okresowi eksploatacji elektrowni.

Również o tych aspektach będą debatowali uczestnicy Baltic Nuclear Energy Forum 2026. William D. Magwood, IV, Dyrektor Generalny Nuclear Energy Agency otworzy pierwszą sesję konferencji „Energia jądrowa dla odpornej Europy: „To wydarzenie stanowi okazję do zgromadzenia krajów o podobnych poglądach w celu wypracowania sposobów maksymalizacji innowacji, wzmocnienia łańcuchów dostaw oraz umożliwienia finansowania zarówno wielkoskalowych reaktorów, jak i małych reaktorów modułowych. Współpracując, państwa te mogą zapewnić odporność i bezpieczeństwo energetyczne na nadchodzące dekady”.

BNEF 2026 odbędzie się w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku w dniach 19-20 marca 2026 roku (wydarzenia towarzyszące potrwają od 16 do 18 marca). Najbliższa edycja stanie się miejscem konkretnych rozmów o wdrażaniu technologii jądrowych, partnerstwach międzynarodowych, zrównoważonym finansowaniu oraz nowych kompetencjach dla nowej energetyki. Eksperci, decydenci i przedstawiciele przemysłu spotkają się, by dyskutować, jak te elementy mogą wzmocnić fundamenty europejskiego systemu energetycznego.

BNEF 2026 to przestrzeń dialogu o energii, która nie tylko napędza gospodarkę, lecz także chroni wspólnoty i przyszłe pokolenia. Kwestia zapewnienia stabilnej i niezależnej dostawy energii w obliczu globalnych zawirowań staje się nadrzędnym celem.

Szczegółowy program: www.bnef.pl