35 mld m³ biometanu i 10 mln ton krajowej produkcji wodoru odnawialnego oraz 10 mln ton importu – tak brzmią 2 z wyznaczonych przez Komisję Europejską celów na 2030 roku mających doprowadzić do 45 proc. udziału odnawialnych źródeł energii w europejskim miksie energetycznym. Ograniczenie zależności od rosyjskich paliw kopalnych oraz transformacja ekologiczna przyspieszają.

Istnieją 2 powody, dla których transformacja europejskiego systemu energetycznego jest pilna: zakończenie zależności UE od rosyjskich paliw kopalnych, które są wykorzystywane jako broń gospodarcza i polityczna i które kosztują europejskich podatników prawie 100 mld euro rocznie, oraz przezwyciężenie kryzysu klimatycznego.

Komisja Europejska w planie RePowerEU proponuje nową inicjatywę przyspieszenia wykorzystania wodoru w celu zapewnienia 10 mln ton krajowej produkcji wodoru ze źródeł odnawialnych i 10 mln ton importu wodoru odnawialnego do 2030 r. Istnieją różne rodzaje wodoru, podzielone na kategorie według procesu produkcji i wynikających z nich emisji gazów cieplarnianych. Wodór odnawialny, zwany też czystym lub zielonym, jest wytwarzany w wyniku elektrolizy wody przy użyciu energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i podczas produkcji nie są emitowane gazy cieplarniane.

Wodór odnawialny pozwoli zastąpić gaz ziemny, węgiel i ropę w sektorach, w których trudno jest obniżyć emisyjność, oraz w sektorach transportu. Rozwój rynku wodoru wymaga przyspieszenia prac nad technicznymi normami w dziedzinie wodoru w szczególności w odniesieniu do produkcji wodoru, infrastruktury i urządzeń końcowych oraz ustanowienia globalnego europejskiego instrumentu na rzecz wodoru i partnerstw dla zielonego wodoru. Potrzebne są zachęty do produkcji wodoru i handlu wodorem odnawialnym w Europie i na świecie.

Komisja publikuje również dwa nowe akty prawne mające na celu dokończenie tworzenia pełnych ram regulacyjnych oraz pobudzenie produkcji, konsumpcji i rozwoju rynku wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego. Równocześnie, na potrzeby przyspieszenia realizacji projektów związanych z wodorem, Komisja Europejska przygotowała nowe finansowanie projektów dotyczących wodoru odnawialnego w ramach programu „Horyzont Europa” – o wartości 200 mln EUR – oraz szybkie zatwierdzanie projektów objętych ramami dotyczącymi ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania.

W planie działania dotyczącym biometanu określono narzędzia, w tym nowe partnerstwo przemysłowe na rzecz biometanu w celu stymulowania łańcucha wartości gazów odnawialnych oraz przewiduje się inwestycje w wysokości 37 mld EUR kwalifikujące się do współfinansowania w ramach wspólnej polityki rolnej, instrumentu „Łącząc Europę”, polityki spójności i Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. W efekcie powinno to zaowocować zwiększeniem produkcji do 35 mld m³ do 2030 roku.

Biometan, czyli oczyszczony i uzdatniony gaz produkowany m.in. z odpadów z sektora rolno-spożywczego, jest wykorzystywany jako substytut gazu ziemnego. International Renewable Energy Agency (IRENA) w raporcie Biogas for road vehicles: Technology brief informuje, że oczyszczony biogaz jest wszechstronny i może być zastosowany tak samo jak gaz ziemny, w tym do zasilania pojazdów. Biometan z powodzeniem wykorzystuje się już w Niemczech, Wielkiej Brytanii czy Szwecji. Wykorzystanie biometanu w transporcie może mieć więc spore znaczenie w realizacji wyznaczonych przez Unię Europejską celów dotyczących udziału energii odnawialnej w transporcie i redukcji emisji dwutlenku węgla w tym sektorze.

Im szybciej w Polsce i na Śląsku zrozumiemy, że intensywne zwiększanie i przyspieszanie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w produkcji energii elektrycznej, przemyśle, budownictwie i transporcie sprzyja bezpieczeństwu i niezależności Unii Europejskiej, tym szybciej zależność od rosyjskich paliw kopalnych przejdzie do historii. Bez wątpienia, biometan i wodór odnawialny są skutecznym sposobem na szybszą transformację ekologiczną i obniżenie cen energii.

Patryk Białas