Przy ambitnym podejściu do redukcji węgla w ciepłownictwie i ogrzewnictwie, inwestycjach w zieloną energię, dobrych ramach prawnych, modernizacja ciepłownictwa w Polsce może zwiększyć polskie PKB o ponad 2 proc. rocznie przez kolejne 30 lat - twierdzi Forum Energii.

Forum Energii opublikowało we wtorek raport pt. "Czyste ciepło jako motor polskiej gospodarki", w którym przekonuje, że kosztowna, ale też i konieczna modernizacja polskiego systemu ciepłowniczego to szansa na rozwój gospodarczy kraju, a w procesie tym będą mogły też brać udział polskie przedsiębiorstwa.

Szefowa Forum Energii Joanna Maćkowiak-Pandera zwróciła uwagę na konferencji prasowej, że w najbliższych latach czeka nas konieczna, ale i też kosztowna modernizacja polskiego sytemu ciepłowniczego. Podkreśliła, że w związku z tym muszą zostać określone cele krajowe, jakie będziemy chcieli osiągnąć transformując system ciepłowniczy. Temu też musi towarzyszyć mądre wsparcie finansowe ze strony państwa, stworzenie sytemu wsparcia inwestycyjnego - wymieniała.

Według Maćkowiak-Pandery kolejne miesiące jak i lata będą bardzo trudne m.in. ze względu na kryzys energetyczny, czy ograniczenie importu surowców energetycznych z Rosji. Zwróciła uwagę, że słuszna, ale i też bardzo szybka rezygnacja Polski z importu rosyjskiego węgla odbije się kosztowo na gospodarstwach domowych i trzeba być tego świadomym. Przypomniała, że odbiorcą węgla z Rosji są obecnie przede wszystkim właśnie gospodarstwa domowe. Już teraz koszty ogrzewania znacznie wzrosły, a będzie jeszcze drożej - zaznaczała.

Przedstawicielka Forum i współautor raportu nt. ciepłownictwa Sonia Buchholtz wyjaśniła, że przed polskim ciepłownictwem (ciepłownictwo systemowe plus ogrzewnictwo) czeka bardzo duże wyzwanie związane z ograniczeniem swojej emisyjności. Podkreśliła, że w latach 1990-2018 system ciepłowniczy ograniczył swoje emisje o ponad 14 proc. Do 2030 roku idąc ścieżką neutralności klimatycznej system będzie musiał ograniczyć emisje o prawie 50 proc. To - jak tłumaczyła - wymagać będzie czterokrotnego przyspieszenia działań.

Buchholtz dodała, że modernizacja systemu jest konieczna z kilku powodów: złego stanu infrastruktury, która musi być wymieniona, ograniczenia zanieczyszczeń powietrza w Polsce, dążenia do ograniczania kosztów ciepła oraz zmniejszenia tempa wzrostu zależności Polski od importu paliw.

Forum Energii przewiduje trzy scenariusze modernizacji. Pierwszy zeroemisyjny zakłada w 2035 roku zakończenie z korzystania węgla w ciepłownictwie systemowym, a w 2030 r. w ogrzewnictwie domowym. Węgiel miałby być też zastępowany OZE i do 2050 r. gazem. Scenariusz ten przewiduje także masową termomodernizację budynków. Jest on też najdroższy, bo zakłada roczne inwestycje rzędu 52,7 mld zł.

Drugi scenariusz - niskoemisyjny także zakłada wykluczenie węgla z ciepłownictwa systemowego w 2035 r., ale późniejsze odejście od węgla w ogrzewnictwie (2040-2050). W nim również węgiel zastąpiony ma być OZE, a także gazem. Zakłada się w tym scenariuszu też masową termomodernizację. Ta opcja - według wyliczeń Forum - miałaby być tańsza o ok. 10 mld zł rocznie względem scenariusza zeroemisyjnego.

Trzeci najtańszy scenariusz (18,3 mld zł nakładów rocznie) zakłada dalszy wzrost popytu na energię; dotychczasowy miks urządzeń i obecne tempo poprawy efektywności energetycznej.

Buchholtz przekonywała, że inwestując w ciepłownictwo, podbije to polskie PKB.

Według wyliczeń Forum przy ambitnym podejściu, czyli scenariuszu zeroemisyjnym, przy dobrych ramach prawnych i bezpiecznych warunków dla prowadzenia biznesu, modernizacja ciepłownictwa może zwiększać polskie PKB o ponad 2 procent rocznie przez kolejne 30 lat i kreować średnio nawet 400 tys. miejsc pracy rocznie w nowoczesnym sektorze. Dodano, że to w sumie ponad 2 bln zł, czyli ok. 65 mld zł rocznie.

Podobna kwota, bo 1,8 bln zł - ok. 50 mld zł rocznie - eksperci forum wskazali dla scenariusza modernizacji niskoemisyjnej.

W przypadku trzeciego - najmniej ambitnego modelu - wartość dodana wynikająca z procesu modernizacyjnego miałaby się przełożyć na poniżej 1 proc. rocznie PKB do 2050 roku (poniżej 0,8 bln zł - ok. 25 mld zł rocznie).

Forum prognozuje, że w przypadku dwóch pierwszych scenariuszy modernizacyjnych największa wartość dodana pojawiałaby się w usługach i przemyśle.

Forum Energii przekonuje ponadto, że w procesie modernizacji krajowego systemu ciepłowniczego aktywnie mogą wziąć udział polskie przedsiębiorstwa.

"Polska jest już teraz jednym z najaktywniejszych graczy na europejskim rynku pod względem wymiany handlowej w szeroko rozumianym ciepłownictwie: w eksporcie w tym segmencie zajmujemy czwarte miejsce, w imporcie towarów dla ciepłownictwa – miejsce piąte. Potwierdza to ogromny potencjał polskich przedsiębiorstw produkujących towary przydatne przy modernizacji ciepłownictwa i budownictwa" - wskazało Forum.

Eksperci zwracają jednak uwagę, że poziom specjalizacji polskich firm, a co za tym idzie ich miejsce na rynku krajowym i europejskim, są bardzo zróżnicowane w zależności od segmentu działalności.

O ile pozycja Polski jest silna np. w produkcji okien, styropianu czy innych materiałów związanych z termomodernizacją budynków, o tyle w przypadku wyrobów wykorzystywanych w instalacjach ciepłowniczych czy pomp ciepła widać wyraźny brak zaplecza produkcyjnego w Polsce i duże uzależnienie od importu.

"Tymczasem Polska, przy szybko rosnącym popycie na pompy ciepła, ma szansę stać się jednym z kluczowych europejskich graczy na tym rynku. Elektryfikacja ciepłownictwa staje się jednym z priorytetów UE w ramach uniezależniania się od dostaw surowców z Rosji, co stwarza okazję do wyspecjalizowania się polskich firm w produkcji i montażu tego typu urządzeń – przy odpowiednim wsparciu ze strony rządu" - dodano.

Źródło: PAP