Mamy wiele projektów dotyczących magazynowania energii, które obecnie pana zdaniem stanowią najlepsze rozwiązanie?

Zagadnienie magazynowania nadwyżek energii elektrycznej jest kluczową kwestią, jeżeli chcemy całkowicie przejść na produkcję energii z odnawialnych źródeł.

Wydajność pracy turbin wiatrowych oraz ogniw fotowoltaicznych uzależniona jest od aktualnych warunków pogodowych. Raz mamy więc nadwyżkę prądu, którą trzeba w jakiś sposób zmagazynować, aby móc z niej skorzystać w momencie, kiedy produkcja będzie niższa. Bardzo obiecującym rozwiązaniem jest wykorzystanie wodoru jako magazynu energii.

W przeciwieństwie do magazynów bateryjnych, które pozwalają tylko na krótkotrwałe gromadzenie energii, wodór możemy przechowywać tygodniami, a nawet miesiącami.

Podczas Forum Wizja Rozwoju był pan moderatorem panelu dotyczącego magazynowania wodoru w kawernach solnych, jaki potencjał dla sektora stanowi ten typ magazynowania?

Jest kilka sposobów magazynowania wodoru. Bardzo ciekawymi technologiami są te, które umożliwiają przechowywanie wodoru w stanie ciekłym: czy to bezpośrednio skroplonego, czy w postaci amoniaku bądź innych ciekłych organicznych związków wodoru. Charakteryzują się one dużą gęstością energii i można je trzymać w zbiornikach bezciśnieniowych. Problemem jest duży wydatek energetyczny potrzebny do chłodzenia lub konwersji chemicznych wodoru do postaci ciekłej.

Na ten moment najtańszą i najbardziej rozpowszechnioną formą jest przechowywanie wodoru w postaci gazowej sprężonej. Do magazynowania wodoru w niedużych ilościach i przez stosunkowo krótki czas najlepiej nadają się kompozytowe zbiorniki ciśnieniowe. Kiedy pojawia się zapotrzebowanie na wielkoskalowe magazyny wodoru, mogące pomieścić tysiące ton gazu, to bezkonkurencyjne okazują się kawerny solne. Kawerna to ogromna sztuczna komora zrobiona w złożu soli kamiennej. Znajduje się zazwyczaj około tysiąc metrów pod ziemią i jest bezpiecznym oraz ekologicznym miejscem do magazynowania wodoru.

Czy w Polskich realiach - precyzując - chodzi o uwarunkowania geologiczne, przy zaawansowanej w przyszłości produkcji zielonego wodoru, będą one stanowić wystarczające zaplecze do magazynowania?

Polska ma bardzo dobre warunki geologiczne do budowy kawern solnych. Prawie dwie trzecie naszego kraju leży na permskich pokładach soli. Najlepsze uwarunkowania występują na północy polski w pasie przybrzeżnym. Możemy stworzyć zaplecze do magazynowania wodoru, nie tylko wystarczające na nasze krajowe potrzeby, ale służące także innym państwom. Szwecja już sonduje możliwość magazynowania własnego wodoru w naszych kawernach.  

Jak pan widzi rozwój krajowego rynku magazynowania wodoru, co może się wydarzyć w najbliższych latach? Czy polskie firmy będą miały duży udział w rozwoju magazynowania wodoru, infrastruktury i dostarczania nowych technologii?

Mamy w Polsce firmy posiadające technologie i doświadczenie niezbędne do budowy magazynów wodoru zarówno tych w formie kawern solnych, jak i zbiorników ciśnieniowych. W tej chwili brakuje nam tylko wodoru, który miałby być przechowywany. W pierwszej kolejności pojawi się zapotrzebowanie na mniejsze magazyny w postaci zbiorników. Czas kawern solnych nadejdzie pewnie później. Może w połączeniu z rozwojem morskiej energetyki wiatrowej na Bałtyku…

W Polskiej Strategii Wodorowej zapisano, że do 2030 roku mamy wytwarzać blisko 200 tys. ton wodoru z niskoemisyjnych źródeł. Jeżeli uda nam się osiągnąć ten cel, to wtedy na pewno będziemy potrzebować dziesiątek tego typu obiektów.