Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia uruchamia projekt dotyczący unijnych dotacji do przygotowania dokumentacji do przyszłych inwestycji związanych z poprawą efektywności energetycznej w komunalnych budynkach wielorodzinnych. Z projektu skorzysta 17 gmin GZM.

O zatwierdzeniu przez Regionalną Izbę Obrachunkową modelu finansowego prowadzenia projektu Elena poinformował podczas środowych obrad zgromadzenia GZM przewodniczący jej zarządu Kazimierz Karolczak. Według wcześniejszych informacji dotacja ma wynieść 1,9 mln euro.

„Otrzymaliśmy odpowiedź Regionalnej Izby Obrachunkowej ws. modelu finansowego prowadzenia projektu Elena – chodzi o efektywność energetyczną budynków komunalnych wielorodzinnych. To umożliwia nam zawarcie kontraktu z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym z mocą wiążącą od listopada 2022 r.; dotyczy to 17 gmin GZM będących członkami konsorcjum” – wskazał Karolczak.

Chodzi o uruchomioną ponad 10 lat temu inicjatywę Elena (European Local Energy Assistance), realizowaną przez Europejski Bank Inwestycyjny i Komisję Europejską. Elena umożliwia pozyskanie – w ramach tzw. pomocy technicznej - środków na opracowanie i wdrożenie dużych programów inwestycyjnych w zakresie poprawy efektywności energetycznej oraz zrównoważonego transportu.

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia stanęła na czele konsorcjum projektowego, dzięki któremu gminy otrzymają wsparcie w zakresie doradztwa, przygotowania opracowań technicznych oraz przy przygotowaniu wniosków o dofinansowanie termomodernizacji oraz wymiany źródeł ciepła w budynkach o całkowitej powierzchni ok. 125 tys. m kw.

Do konsorcjum przystąpiły gminy: Będzin, Bieruń, Bytom, Czeladź, Chorzów, Gierałtowice, Katowice, Piekary Śląskie, Pyskowice, Radzionków, Rudziniec, Siewierz, Świerklaniec, Tarnowskie Góry, Tychy, Wojkowice i Zbrosławice.

Jak wynikało z wcześniejszej informacji GZM, koszt realizacji projektu, który obejmuje przygotowanie dokumentacji, oszacowano na ok. 9,7 mln zł. W tej kwocie gminy mogą pozyskać do 90 proc. dofinansowania z instrumentu Horyzont 2020 poprzez Europejski Bank Inwestycyjny. Przygotowanie dokumentacji będzie podstawą do starań o dofinansowanie inwestycji z różnych źródeł zewnętrznych.

W środę zgromadzenie GZM przyjęło m.in. zmianę wieloletniej prognozy finansowej, z której wynika, że na wieloletni projektu Elena zabezpieczonych zostanie 10,2 mln zł, w tym 3,9 mln zł w przyszłym roku, 3,1 mln zł w 2024 r. i 3,2 mln zł w 2025 r.

W lipcu 2021 r. EBI pozytywnie ocenił tzw. wniosek preaplikacyjny GZM. Dało to możliwość złożenia właściwego wniosku o uzyskanie dofinansowania. Zgodnie z wnioskiem wartość przewidywanego do wykonania wsparcia na rzecz gmin została oszacowana na 2,6 mln euro, a całkowita wartość zrealizowanych przez docelowych beneficjentów inwestycji w dziedzinie efektywności energetycznej w budynkach wielomieszkaniowych – na nie mniej niż 30 mln euro (wartość zainwestowana w ciągu trzech lat wyniosłaby ok. 130 mln zł).

Zgodnie z modelem realizacyjnym projektu, opracowanym przez departament infrastruktury i środowiska urzędu metropolitalnego, jego uczestnikami są: GZM, zainteresowane gminy członkowskie, doradca techniczny, kierownik projektu, pracownik merytoryczny.

GZM pełni funkcję nadrzędnego koordynatora programu (lidera konsorcjum), integrując mniejsze projekty (w gminach) w większe, aby uzyskać wsparcie techniczne ze strony programu Elena. Rolą gmin jako beneficjenta końcowego jest m.in. zobowiązanie się do przeprowadzenia termomodernizacji zadeklarowanych przez siebie budynków.

Udział w programie Elena to jedno z działań Metropolii na rzecz ograniczania niskiej emisji, której źródłem są budynki i domy mieszkalne.

W ub. roku GZM zainicjowała realizację rządowo-samorządowego programu Stop Smog. Projektem jest zainteresowanych 11 gmin. Wartość programu Stop Smog w GZM to około 19,1 mln zł.