Już 17 marca br. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) zaprezentuje wnioski z badania Branżowego Bilansu Kapitału Ludzkiego sektora motoryzacji i elektromobilności. W branży rośnie zapotrzebowanie na kompetencje z zakresu IT. Widocznym problemem w najbliższym czasie będzie utrudniona możliwość planowania produkcji, która wynika z braku dostaw surowców.

Bilans Kapitału Ludzkiego, w ramach którego prowadzone były badania sektora komunikacji marketingowej, to unikatowy w skali Polski i Europy projekt monitorujący zapotrzebowanie na kompetencje na rynku pracy, realizowany przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Uniwersytet Jagielloński od 2009 roku.

„Motoryzacja i elektromobilność to drugi największy sektor przemysłowy w Polsce. Raport został opracowany na podstawie badań przeprowadzonych w okresie od stycznia do sierpnia 2021 r. wśród pracodawców, pracowników, ekspertów oraz przedstawicieli środowiska edukacyjnego. Jego celem było zwiększenie wiedzy na temat zapotrzebowania na kompetencje w tej branży” – powiedział Robert Zakrzewski z Departamentu Analiz i Strategii, PARP.

Wnioski z badania zostaną omówione na trzecim już z cyklu „Branżowe czwartki” webinarze, który odbędzie się 17 marca 2021 r. o godzinie 10:00.

Zapotrzebowanie na pracowników w branży

Większość pracodawców z branży (86 proc.) nie szukała pracowników w ostatnich 12 miesiącach od czasu realizacji badania. Nie przewidują oni również zmian pod względem zatrudniania w perspektywie kolejnych 12 miesięcy (86 proc. ankietowanych) oraz 3 lat (71 proc.). Spośród pracodawców, którzy poszukiwali pracowników w ciągu ostatnich 12 miesięcy (12 proc.), nieco ponad połowa mierzyła się z trudnościami rekrutacyjnymi (54 proc.). Problemy te dotyczyły przede wszystkim rekrutacji na stanowisko mechanika pojazdów samochodowych (55 proc. wskazań) oraz elektryka (40 proc.). 96 proc. osób pracujących w branży, nie planuje zmieniać pracy w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Jest to odzwierciedleniem ogólnie dobrej i stabilnej sytuacji w branży oraz atrakcyjnym wynagrodzeniom.

Podczas badań jakościowych eksperci określali preferowany poziom wykształcenia pracowników na kluczowych stanowiskach. Zdaniem badanych na stanowiskach inżynier produktu, inżynier utrzymania ruchu, inżynier procesu oraz specjalista ds. marketingu pracodawcy oczekują od pracowników wykształcenia, od osób na stanowisku sprzedawcy – minimum wykształcenia technicznego, a od osób zatrudnionych na stanowiskach: mechanik pojazdów samochodowych, elektryk, blacharz samochodowy oraz technik demontażu i recyklingu – wykształcenia branżowego.

Wpływ pandemii na branżę

Badanie ilościowe pokazało, że negatywne skutki pandemii na działalność firm są dostrzegane przez 43 proc. pracodawców. Niemal co trzeci przedsiębiorca (31 proc.) uważa, że wpływ pandemii na funkcjonowanie jego firmy jest trochę negatywny, a trochę pozytywny.

Największym skutkiem pandemii, który odczuły firmy branży motoryzacyjnej i elektromobilności, było zmniejszenie liczby klientów, które wskazało 61 proc. przedsiębiorców. Pracodawcy, którzy potwierdzili negatywny wpływ pandemii COVID-19 na działanie ich firmy (43 proc.), zostali poproszeni o wskazanie zmian nią spowodowanych. Dla zdecydowanej większości problemem było dostosowanie procedur w firmie do wymogów bezpieczeństwa i higieny (83 proc.) do pandemicznej rzeczywistości. Większość pracodawców wskazała również na wzrost kosztów funkcjonowania firmy (60 proc.), zachwianie płynności finansowej (60 proc.) oraz problemy z dostawcami i odbiorcami (56 proc.). Blisko połowa pracodawców odczuła braki kadrowe, wynikające z przebywania pracowników na kwarantannie (47 proc.). Przedsiębiorcy często wymieniali również negatywne skutki pandemii COVID-19 w odniesieniu do braków kadrowych spowodowanych przez absencje niezwiązane z opieką nad dzieckiem i kwarantanną (39 proc.), konieczności wprowadzenia zmianowego czasu pracy (27 proc.) oraz braków kadrowych spowodowanych przez absencje pracowników w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem (25 proc.).

Przyszłość motoryzacji i elektromobilności

Eksperci, uczestniczący w badaniu delfickim, oceniają, że w najbliższej przyszłości będzie rosło zapotrzebowanie na pracowników posiadających wiedzę i umiejętności związane z obsługą urządzeń i maszyn, w tym szczególnie robotów. W perspektywie najbliższych 3 lat pojawia się perspektywa większej popularności stanowisk pracy, które łączą kompetencje z obszaru motoryzacji z umiejętnościami z zakresu IT. Specjaliści mówią również o większym zwróceniu uwagi na działania recyklingowe w branży. Problemem, który będzie widoczny w najbliższych kilkunastu miesiącach jest utrudniona możliwość planowania produkcji, która wynika z braku dostaw surowców.

„Tematykę przyszłości branży motoryzacji i elektromobilności szeroko omówimy podczas spotkania 17 marca. Zaprosiliśmy na nie ekspertów, którzy posiadają wiedzę potrzebną do prawidłowego zinterpretowania wyników badań i wyciągnięcia jak najbardziej trafnych wniosków. Chcemy, żeby raport był drogowskazem, który pomoże przedsiębiorcom podejmować przyszłe decyzje” – wskazał Robert Zakrzewski, PARP.