Rynek zielonych certyfikatów przeżywa kryzys najgłębszy od 2017 r. Pojawia się jednak światło nadziei na wyjście z zakrętu na jakim znalazła się branża. Pomóc ma Ministerstwo Klimatu i Środowiska, które chce znaleźć rozwiązanie tej patowej sytuacji.

Dwa miesiące temu ministerstwo opublikowało rozporządzenie ws. obowiązku OZE de facto obniżając jego poziom. Nie tylko względem z zapisów ustawowych gdzie jasno wskazano, że wynosi on 19,35% ale również poniżej 12,5%, czyli tego czego chciało samo ministerstwo klimatu i środowiska. Resort kierowany przez Paulinę Hennig-Kloskę określając obowiązek OZE na poziomie 8,5% nie brał pod uwagę głosów branży i ekspertów, co uderzyło w rozwój OZE w Polsce. Od tego czasu rynek zielonych certyfikatów się załamał. I tak już niska cena spadła z ponad 50 zł/MWh do 32 zł/MWh. Sytuacja zaczęła niebezpiecznie zbliżać się do poziomów z kryzysu jaki branża przeżyła w 2017 r. Zarówno w 2017 r. jak i w 2024 r. negatywny wpływ na sytuację miały przepisy. O ile siedem lat temu krach spowodowała nowelizacja ustawy o odnawialnych źródłach energii, która przeszła do historii jako Lex Energa, o tyle teraz to efekt rozporządzenia określającego zbyt niski poziom obowiązku OZE.

W sierpniu Ministerstwo Klimatu i Środowiska pozostało niewzruszone na głosy branży, ale i ekspertów, którzy apelowali o rewizję planów rozwiązań, które uderzą w sektor. Po dwóch miesiącach pojawiło się światło w tunelu. Resort klimatu prawdopodobnie dokonał refleksji związanej z sytuacją na rynku zielonych certyfikatów i zapowiedział podjęcie działań.

Wiceminister klimatu i środowiska Miłosz Motyka, w rozmowie z Rzeczpospolitą opublikowanej 28 października, stwierdził, że resort zdaje sobie sprawę z problemów sektora OZE w tym zakresie. Zwrócił również uwagę na konieczność zadbania o ceny energii, które mogą wzrosnąć w związku z wysokim poziomem obowiązku OZE, czego resort chce uniknąć. Wiceminister zapowiedział, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska chce wprowadzić rozwiązania, które umożliwią ustalenie poziomu obowiązku OZE w 2026 r. i kolejnych latach na poziomie akceptowalnym z obydwu stron. Nie doprecyzował o jakie rozwiązania ma na myśli, ale jest to jedna z pierwszych, jak nie pierwsza, wypowiedź przedstawiciela resortu w tej sprawie, która może wlać odrobinę nadziei w sektor.

Deklarację Ministerstwa Klimatu i Środowiska należy oceniać pozytywnie, co stanowi ważny element odbudowania zaufania branży. Jednak działania powinny zostać podjęte już teraz tak, aby zmiana nastąpiła w 2025 r. Jeżeli kryzys na rynku zielonych certyfikatów będzie się pogłębiał to część inwestorów po prostu straci płynność i zbankrutuje nie mogąc się doczekać pomocy państwa. Tym bardziej, że MKiŚ duże plany pokłada w rozwoju lądowej energetyki wiatrowej, czemu dało wyraz w projekcie aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r., ale również w projekcie nowelizacji ustawy odległościowej.  Jednocześnie nie można zapominać o przedstawicielach sektora, którzy zainwestowali w rozwój gospodarczy, powstanie nowych miejsc pracy i wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego Polski. Ich rola była ważna podczas kryzysu energetycznego zapewniając dostawy taniej energii dla gospodarstw domowych i przemysłu. Firmy wówczas zaufały w instytucje państwa i gwaranacje przez nie składane. Inwestorzy chcą ufać w pewność i przewidywalność przepisów, które oprócz inwestycji w sieci i magazynowania energii są kluczowe dla rozwoju OZE. Państwo nie powinno jednak tej ufności wystawiać zbyt często na próbę.

Fot. Depositphotos