Kryzys klimatyczny może doprowadzić do kryzysu finansowego, ale banków

Patrycja Rapacka

22.07.2021 16:30 Źródło: Własne
Strona główna Prawo , Polityka, Ekonomia Kryzys klimatyczny może doprowadzić do kryzysu finansowego, ale banków
Kryzys klimatyczny może doprowadzić do kryzysu finansowego, ale banków - ZielonaGospodarka.pl
Fot. Pixabay

Czerwcowy raport trzech organizacji - Reclaim Finance, Friends of the Earth France i Rousseau Institute – wskazuje, że 11 największych europejskich banków zgromadziło 532 miliardy euro w aktywach związanych z węglem, ropą naftową i gazem. Nagła i chaotyczna transformacja doprowadziłaby sektor bankowy do krawędzi przepaści finansowej. 

532 mld dolarów to kwota odpowiadająca PKB Szwecji. Wystarczyła by także do sfinansowania 20-procentowego wzrostu globalnej mocy w odnawialnych źródłach energii od 2020 roku. Raport „Fossil fuel: the new subprimes?” pokazuje, że europejskie banki posiadają ogromne ilości aktywów związanych z węglem, ropą naftową i gazem i miałyby trudności powstałych w wyniku utraty wartości, jaką te aktywa posiadają, gdybyśmy naprawdę znaleźli się na właściwej drodze ograniczania globalnego ocieplenia. Uwzględnienie zagrożeń wynikających z ekspozycji na paliwa kopalne jest wymogiem ochrony zarówno planety, jak i stabilności systemu finansowego. Ta duże uzależnienie banków od aktywów mających związek z segmentem paliw kopalnych jest kolejnym dowodem na to, że europejskie banki nie dostosowują się do celów klimatycznych. 

Banki są prawnie zobowiązane do utrzymywania pewnej ilości pieniędzy w rezerwie – zwanej kapitałem – w celu zaabsorbowania potencjalnej utraty wartości ich aktywów. „Common Equity Tier 1” banków to rodzaj kapitału, który jest najłatwiejszy do zaabsorbowania utraty wartości i który jest bezpośrednio determinowany oceną „ryzyka” poszczególnych aktywów. W związku z tym jest to rodzaj kapitału, który został wykorzystany raporcie do analizy. 

Z rozbieżności między obecnymi planami produkcji paliw kopalnych a celami Porozumienia Paryskiego wynika, że aktywa związane z paliwami kopalnymi prawdopodobnie zostaną dotknięte znacznym spadkiem wartości. Podczas gdy 84 proc. rezerw paliw kopalnych będzie musiało pozostać niewykorzystanych, aby ograniczyć globalny wzrost temperatury do 1,5°C, koncerny nadal inwestują w nowe projekty z tego obszaru i nie planują znacznego zmniejszenia swojej produkcji. Aktywa kopalne prędzej czy później ulegną przynajmniej częściowemu „utknięciu”, pozostawiając instytucje finansowe, które je przechowują, z dużymi stratami.

Jednak zasoby paliw kopalnych określone w raporcie stanowią 95 proc. całkowitego kapitału własnego badanych banków europejskich. Aktywa związane z paliwami kopalnymi stanowią bardzo dużą część kapitału wszystkich badanych banków, wahając się od 68 proc. w Santander do 131 -proc. w Crédit Agricole. Oznacza to, że w przypadku gwałtownej zielonej transformacji, gdy aktywa związane z paliwami kopalnymi stracą znaczną wartość w krótkim czasie, kapitał własny banków może zostać poważnie zagrożony. Na przykład, gdyby aktywa związane z paliwami kopalnymi straciły 80 proc. swojej wartości, Crédit Agricole i Société Générale nie miałyby wystarczającego kapitału własnego na pokrycie swoich strat, a kapitał własny niemieckiego Deutsche Bank i Commerzbank zostałby praktycznie wyczerpany. 

Pomimo posiadania, na papierze, niektórych z najsilniejszych polityk sektorowych ograniczających usługi finansowe do paliw kopalnych banki francuskie nie są lepiej przygotowane ani mniej narażone. W rzeczywistości BNP Paribas, Société Générale, Crédit Agricole i BPCE posiadają łącznie 260 miliardów euro aktywów związanych z paliwami kopalnymi, co stanowi zdumiewające 106 proc. ich kapitału własnego .

Podsumowane powyżej ustalenia nie wystarczają do stwierdzenia, że nadchodzi kryzys finansowy . Prawdopodobieństwo szybkiego i znacznego spadku wartości wszystkich aktywów kopalnych, który mógłby doprowadzić do bankructwa, jest ograniczone, a banki mogą polegać na kilku innych mechanizmach, aby przynajmniej częściowo zaabsorbować swoje straty. 

Świat finansistów ignoruje ryzyka związane z paliwami kopalnymi

Wyniki te wyraźnie pokazują, że instytucje finansowe i organy nadzoru finansowego nie uwzględniają ryzyka związanego z paliwami kopalnymi. Banki europejskie są nadmiernie narażone na aktywa kopalne i nie są przygotowane na potencjalne ryzyko, które ze sobą niosą, a zatem potrzebne są natychmiastowe działania, aby umożliwić transformację i zapewnić stabilność finansową.

Co więcej, aktywa związane z paliwami kopalnymi to tylko wierzchołek góry lodowej, jeśli chodzi o działalność narażoną na ryzyko klimatyczne, a ograniczona przejrzystość banków sprawia, że prawdopodobne jest, że raport niedoszacowuje udziałów w paliwach kopalnych. W przypadku nieprzygotowanej i szybkiej transformacji, która następuje po okresie niewystarczających działań, nie można wykluczyć „efektu kuli śnieżnej”, w którym dotknięte zostaną wszystkie aktywa, nawet pośrednio związane z paliwami kopalnymi i działalnością zanieczyszczającą powietrze, oraz – ponieważ wszystkie instytucje finansowe są narażone na te elementy – kryzys się rozprzestrzenia.

Eksperci wskazują, że dwoma kluczowymi krokami w radzeniu sobie z kryzysem klimatycznym i ochronie stabilności finansowej jest pilne zatrzymanie nowych inwestycji w paliwa kopalne i stopniowe wycofywanie paliw kopalnych, a tym samym związanych z nimi aktywów.

Odcięcie przepływów finansowych, które umożliwiają rozwój paliw kopalnych, wymaga zdecydowanych środków, znacznie wykraczających poza obecne wymogi dobrowolnych zobowiązań, które są przyjmowane. Rozwój tak zwanego „zrównoważonego finansowania” jest również krytycznie niewystarczające - można je w praktyce łączyć nawet z greenwashingiem.

Raport przedstawia innowacyjną propozycję stworzenia europejskiego „banku kopalnego” („złego banku”), który byłby finansowany poprzez interwencję EBC w celu zakupu większości aktywów kopalnych od banków i zarządzania nimi zgodnie z podejściem sprawiedliwej transformacji . „Bank kopalny” nie „ratował” banków: aktywa byłyby kupowane ze znaczną zniżka i na ściśle określonych warunkach zaprzestanie wspierania rozwoju paliw kopalnych. Propozycja ta pozwoliłaby uniknąć sytuacji, w której obywatele europejscy płacą za błędy branży finansowej. Eksperci podkreślają, że trzeba przerwać błędne koło finansowania paliw kopalnych. 


Surowce

 Ropa brent 64,38 $ baryłka  0,00% 21:58
 Cyna 35101,00 $ tona 1,01% 23 lip
 Cynk 2944,00 $ tona 0,82% 23 lip
 Aluminium 2492,00 $ tona 1,76% 23 lip
 Pallad 2680,00 $ uncja  0,00% 21:57
 Platyna 1191,10 $ uncja  0,00% 21:59
 Srebro 25,11 $ uncja  0,00% 21:59
 Złoto 1731,30 $ uncja  0,00% 21:59

Dziękujemy za wysłane grafiki.